Tại Việt Nam, thị phần tàu du lịch và du thuyền còn nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, ngành du thuyền giải trí cá nhân ở Việt Nam hiện đang dừng chân trên vạch xuất phát và cần có các cơ chế chính sách quản lý phát triển một cách bài bản.
Tham gia thiết kế du thuyền lớn nhất thế giới
Đầu tháng 11/2025, siêu du thuyền hạng sang EMERALD KAIA đóng cho Tập đoàn Scenic Luxury Cruises and Tours (Australia) được Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Đóng tàu Hạ Long hạ thủy và bàn giao cho chủ tàu. Đây là chiếc du thuyền đầu tiên trong loạt 4 chiếc được đóng mới tại Việt Nam.
Con tàu EMERALD KAIA sở hữu chiều dài 119,88m, rộng 17,44m, cao mạn 8,2m, mớn nước 4,6m, tốc độ tối đa 15,5 hải lý/giờ. Tàu có khả năng phục vụ 136 hành khách cùng 104 thành viên thủy thủ đoàn, với 64 cabin khách và 52 cabin thủy thủ.
Chia sẻ thành quả sau 14 tháng tập trung nhân lực và trang thiết bị đóng tàu, ông Nguyễn Văn Mạnh, Quyền Tổng giám đốc Công ty Đóng tàu Hạ Long cho biết, mẫu du thuyền thế hệ mới, được chính những kỹ sư Việt Nam thiết kế chế tạo theo những tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt.
“Sản phẩm này chính là trí óc, bàn tay lao động của người Việt Nam đã làm chủ được công nghệ đóng du thuyền, đã minh chứng năng lực, uy tín và vị thế của đơn vị trong lĩnh vực đóng mới tàu du lịch quốc tế,” ông Mạnh nhấn mạnh.
Cũng trong tháng 11/2025, tàu du lịch hạng sang Mekong Romance được đóng mới hoàn toàn tại Việt Nam do Công ty Công nghiệp tàu thủy Sài Gòn (SSIC) thực hiện. Tàu có thiết kế độc đáo, theo phong cách kiến trúc Đông Dương, lấy cảm hứng từ những ngôi nhà cổ Nam bộ và mang đậm dấu ấn văn hóa Việt Nam. Du thuyền cao 3 tầng, dài 76,8m, rộng 13,2m với 35 phòng phục vụ tối đa 70 khách.
Bến du thuyền chuẩn quốc tế đầu tiên tại Việt Nam
Bến du thuyền có công năng phục vụ 110 du thuyền, tối đa lên đến 220 du thuyền với vị trí địa lý tưởng, có thể kết nối giao thông hàng hải giữa khu vực Đông Nam Á và Bắc Á.
Là đơn vị đảm nhiệm vai trò thiết kế kỹ thuật và thiết kế công nghệ cho 2 siêu du thuyền kể trên được đóng tàu Việt Nam, ông Phạm Bình Minh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Kỹ thuật Đóng tàu Việt Nam (VISEC) cho biết với năng lực chuyên môn cao và kinh nghiệm triển khai các dòng tàu du lịch đặc thù, VISEC phối hợp chặt chẽ cùng các đối tác để đảm bảo mọi thông số kỹ thuật được triển khai chính xác, đồng bộ và phù hợp với điều kiện vận hành thực tế trên tuyến đường thủy, hàng hải.
“VISEC luôn phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư và nhà máy đóng tàu để tối ưu hóa kết cấu, bảo đảm an toàn, công năng và tính thẩm mỹ, góp phần tạo nên một sản phẩm chất lượng, đáp ứng kỳ vọng của thị trường du lịch đường thủy,” ông Minh khẳng định.
Theo ông Minh, cách đây khoảng một năm, truyền thông đồng loạt nhắc đến siêu du thuyền Icon of the Seas (du thuyền lớn nhất thế giới). Trong dự án đó, đội ngũ kỹ sư của VISEC tham gia một phần trong nhóm thiết kế con tàu (với khoảng 3.000 kỹ sư trên thế giới).
“Chúng tôi đã tham gia nhiều dự án thiết kế du thuyền đóng ở Việt Nam và nước ngoài. Một số siêu du thuyền được thiết kế, thi công ở Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn tương đương của du thuyền hạng sang trên thế giới. Các sản phẩm du thuyền chạy viễn dương (khai thác ở châu Âu, châu Mỹ...) cũng được thiết kế và đóng tại các nhà máy đóng tàu ở Việt Nam,” ông Minh chia sẻ.
Mới chỉ ở vạch xuất phát
Thừa nhận các du thuyền ban đầu có công nghệ ở châu Âu, gần đây những nước Trung Quốc, Nhật Bản đã đóng khá nhiều, ông Minh cho biết tại Việt Nam cũng đã có một số sản phẩm đóng cho đối tác Australia và chứng minh được năng lực thi công, triển khai dòng tàu mới này.
“Việc học được công nghệ đóng du thuyền là câu chuyện dài vì đây là sản phẩm tàu chở người nên yêu cầu rất khắt khe, khó nhất, chưa kể phải đảm bảo tính thẩm mỹ, sự sáng tạo những tiện nghi dịch vụ cao nhất để phục vụ các ‘thượng đế.’ Tuy nhiên, nếu chủ tàu có đầu bài thiết kế tàu, các chi tiết về các tiêu chuẩn, VISEC sẽ làm được về chuyên môn thiết kế và thi công. Dù vậy, tính thẩm mỹ chưa thể so với một số nước trên thế giới và vẫn cần thời gian mới có thể ‘đuổi kịp’,” ông Minh chia sẻ.
Chia sẻ kinh nghiệm tham gia dự án thiết kế tàu quốc tế, bản thân ông Minh cùng đội ngũ kỹ sư của VISEC đã học được cách thức quản lý dự án, có hàng trăm người về công nghệ, bản vẽ, thông tin đầu mối trao đổi, cách thức thi công hàng triệu hạng mục kiểm soát và chia hàng chục nhà thầu làm nhưng vẫn ghép được sản phẩm cuối cùng.
“Hiện, tỷ trọng thiết kế về giá thành thì đóng tàu đơn chiếc mới hoàn toàn 8-10%, tàu đóng series thì chiếm đến 2-3%. Trình độ thiết kế du thuyền của nước ngoài giá trị gấp 3-4 lần tàu Việt Nam về cả chi phí thiết kế, đóng mới, tiêu chuẩn chất lượng,” lãnh đạo VISEC so sánh.
Đánh giá thị trường Việt Nam còn nhiều dư địa tàu du lịch và du thuyền, theo ông Đặng Bảo Hiếu, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Ana Marina Nha Trang, tại Vịnh Hạ Long, Nha Trang và sông Sài Gòn có nhiều và vẫn còn cơ hội gia tăng trong thời gian tới.
Làm rõ thêm, ông Hiếu cho biết hiện nay, cùng với sự phát triển du lịch nội địa và quốc tế, ngành du thuyền tại Việt Nam bắt đầu phát triển tích cực, phản ánh sự đa dạng và sự chú ý ngày càng tăng từ phía du khách cũng như doanh nghiệp, đã xuất hiện ngày càng nhiều loại hình kinh doanh dịch vụ du lịch, giải trí trên biển bằng du thuyền.
“Việt Nam với hơn 3.200km bờ biển tuyệt đẹp và vô số đảo đẹp tự nhiên, nổi tiếng với cảnh đẹp hùng vĩ và đa dạng, ngành du thuyền Việt Nam vì thế có tiềm năng phát triển rất lớn. Tuy nhiên, do hiểu biết còn sơ khai, ngành du thuyền giải trí cá nhân ở Việt Nam hiện đang dừng chân trên vạch xuất phát. Nếu được đầu tư cơ sở hạ tầng bến cảng, có các cơ chế chính sách quản lý phát triển một cách bài bản, chắc chắn sau 10-15 năm nữa, ngành du thuyền cá nhân ở Việt Nam sẽ có bước phát triển tương xứng để đáp ứng cho các hoạt động giải trí, du lịch và thể thao mạo hiểm,” ông Hiếu nói./.
Cần làm gì để thiết kế, vận hành tàu tốt cho du khách tham quan Vịnh Hạ Long?
Sau sự cố lật tàu, chuyên gia cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận các nguyên nhân chủ quan trong việc đóng tàu-kinh doanh tàu du lịch trên Vịnh Hạ Long, giúp du khách an tâm khi đến với Quảng Ninh.
