Hãng tin Reuters ngày 27/5 dẫn lời Bộ trưởng Thương mại Thái Lan BoonsongTeriyapirom cho biết: “Chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện chương trình này và quađó, chúng tôi muốn tiếp tục hỗ trợ nông dân.”
Thái Lan đã bắt đầu thực hiện chương trình mua tạm trữ lúa gạo kể từ tháng10/2011 với mục đích đảm bảo thu nhập cho nông dân thông qua việc mua thóc vớigiá cao hơn giá thị trường quốc tế.
Theo chương trình trên, Chính phủ Thái Lan sẽ trả 15.000 baht/tấn thóc,cao hơn 50% so với giá thị trường. Kể từ khi triển khai chương trình này, Chínhphủ Thái Lan đã chi 410 tỷ baht (13,7 tỷ USD) để mua tạm trữ thóc.
Tuy nhiên, chương trình này đã đẩy giá gạo xuất khẩu của Thái Lan lên cao.Giá gạo trắng loại thường xuất khẩu của Thái Lan đã tăng lên 550 USD/tấn, caohơn khoảng 170 USD/tấn so với giá chào bán của các nước xuất khẩu gạo khác ởchâu Á như Việt Nam, Ấn Độ và Pakistan. Hậu quả là Thái Lan đã để mất vị thếnước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới vào tay Ấn Độ.
Năm 2012, kim ngạch xuất khẩu gạo của Thái Lan đã giảm từ 10,6 triệu tấntrong năm 2011 xuống còn 6,9 triệu tấn. Các nhà phân tích và quan chức côngnghiệp ước tính cho đến nay, chương trình này đã gây thiệt hại ít nhất 6 tỷ USDcho Thái Lan.
Mặc dù vậy, theo Bộ trưởng Boonsong, Thái Lan vẫn có thể tài trợ chochương trình này thông qua việc bán gạo cho chính phủ các nước khác theo cácthỏa thuận liên chính phủ.
Chính phủ Thái Lan cho biết họ đã bán được 7,3 triệu tấn gạo trong kho dựtrữ cho các chính phủ nước ngoài, trong đó có Trung Quốc, Bangladesh vàPhilippines.
Tuy nhiên, theo Reuters, tất cả các khách hàng đều bác bỏ thỏa thuận này,trong khi các doanh nghiệp thương mại cho biết hoạt động tại các cảng không chothấy việc giao hàng với số lượng lớn như vậy.
Hãng tin Reuters dẫn lời một nhà phân tích cho rằng việc Thái Lan tiếp tụcthực hiện chương trình mua tạm trữ lúa gạo sẽ có lợi cho các nước xuất khẩu gạokhác, trong đó có Việt Nam.
Các đối thủ trong lĩnh vực sản xuất gạo của Thái Lan như Việt Nam và Ấn Độđã thế vào khoảng trống do các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Thái Lan để lại trênthị trường. Tuy nhiên, họ đang theo dõi sát sao các động thái của Chính phủ TháiLan trong trường hợp quốc gia Đông Nam Á này buộc phải bán rẻ hàng triệu tấn gạora thị trường toàn cầu, vốn đang ở trong tình trạng thừa mứa nguồn hàng, và đẩygiá gạo thế giới đi xuống./.