Nhân kỷ niệm ngày châu Phi (25/5), chiều 21/5, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức tọa đàm khoa học “Thúc đẩy hợp tác Việt Nam-châu Phi vì mục tiêu phát triển bền vững.”
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Phó Giáo sư- Tiến sỹ Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi cho biết, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức chung như biến đổi khí hậu, bất ổn kinh tế, an ninh lương thực và yêu cầu chuyển đổi xanh, hợp tác quốc tế ngày càng trở thành yếu tố quan trọng để hướng tới phát triển bền vững và thịnh vượng.
Việt Nam và các quốc gia châu Phi có tiềm năng hợp tác trên nhiều lĩnh vực như thương mại, nông nghiệp, giáo dục, chuyển đổi số và phát triển xanh.
Những năm qua, quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và các nước châu Phi không ngừng được củng cố và mở rộng, tạo nền tảng thuận lợi cho việc thúc đẩy hợp tác sâu rộng, hiệu quả và bền vững hơn trong thời gian tới.
Năm 2026, Liên minh châu Phi (AU) nhấn mạnh trọng tâm "Đảm bảo nguồn nước sẵn có bền vững và hệ thống vệ sinh an toàn để đạt được các mục tiêu của Chương trình Nghị sự 2063.”
Theo đó, châu lục nhấn mạnh đến vấn đề nước sạch và vệ sinh môi trường; nâng lên thành ưu tiên chính trị cấp lục địa, công nhận đây là chất xúc tác cho phát triển bền vững.
Phó Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Xuân Trung tin tưởng rằng, tọa đàm sẽ là dịp để các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và các đối tác cùng trao đổi, đánh giá cơ hội và thách thức; đồng thời, đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia châu Phi trong giai đoạn mới.
Đánh giá sự phát triển của thị trường carbon châu Phi, Thạc sỹ-Nghiên cứu sinh Nguyễn Lê Thy Hương, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi cho biết, châu Phi có tiềm năng lớn trong thu hút nguồn tài chính khí hậu, thúc đẩy phát triển xanh và tăng cường ảnh hưởng của châu Phi trong quản trị khí hậu toàn cầu.
Sự phát triển bền vững của thị trường carbon châu Phi phụ thuộc vào sự phối hợp của ba trụ cột gồm sử dụng đăng ký quốc gia, kế toán minh bạch và khả năng giám sát, báo cáo và xác minh carbon mạnh mẽ làm khuôn khổ để phù hợp với Đóng góp do quốc gia xác định (NDC).
Sử dụng các nguyên tắc carbon cốt lõi như ngoại suy làm cơ sở và xếp hạng độc lập cùng dữ liệu công khai làm công cụ đề cải thiện chất lượng và giá trị của tín chỉ carbon.
Sử dụng sự đồng thuận có hiểu biết của cộng đồng, chia sẻ lợi ích và các cơ chế khiếu nại làm mắt xích quan trọng để thực sự chuyển đổi cộng đồng từ "người hưởng lợi thụ động" thành "đồng quản trị và đồng sáng tạo."
Về cơ hội hợp tác cho Việt Nam, Thạc sỹ Nguyễn Lê Thy Hương cho rằng, trước hết Việt Nam cần hợp tác trong các dự án xanh, trong đó hỗ trợ các nước châu Phi xây dựng hệ thống quản trị và vận hành thị trường carbon; đồng thời cần hợp tác trong ngoại giao khí hậu và quản trị toàn cầu, mở rộng đầu tư và xuất khẩu công nghệ xanh.
Chia sẻ hàm ý cho Việt Nam trong quan hệ với châu Phi, theo nguyên Đại sứ Việt Nam tại Indonesia Nguyễn Đăng Quang, Việt Nam cần củng cố quan hệ với các nước truyền thống, tạo gắn kết chính trị, sự tin cậy hơn nữa. Trong đó, mở rộng quan hệ với các đối tác mới có tiềm năng, tạo thế tập hợp lực lượng rộng rãi hơn; đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, từng bước thiết lập mối quan hệ bổ sung cho nhau trong các lĩnh vực kinh tế, phát triển then chốt.
Việt Nam cần xác định các lĩnh vực hợp tác chủ yếu, lợi ích thiết thực, hiệu quả cao: Thương mại, công nghệ, năng lượng, tài nguyên khoáng sản chiến lược với từng đối tác có thế mạnh, thực lực thực chất.
Đồng thời, Việt Nam cần phát huy mạnh hơn vị thế, mô hình phát triển của Việt Nam trong các quan hệ song phương; đề xuất các sáng kiến hợp tác mang tầm chiến lược.
Cụ thể, tăng cường các hoạt động ngoại giao cấp cao, thiết lập khuôn khổ quan hệ đối tác phù hợp và tương xứng với các nước chủ yếu, cùng chí hướng (Đối tác toàn diện, Đối tác chiến lược).
Tại tọa đàm, các chuyên gia đã đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm tạo bước đột phá cho quan hệ hợp tác song phương và đa phương giữa Việt Nam với các quốc gia châu Phi. Đáng chú ý, Việt Nam cần chủ động nắm bắt vai trò cầu nối, tiên phong mở rộng các diễn đàn chia sẻ và thiết lập các khung chương trình đào tạo kỹ năng chuyên sâu cho các đối tác phía châu Phi./.
Việt Nam quảng bá nông sản tại Diễn đàn Đầu tư và Thương mại châu Phi
Tại Diễn đàn Đầu tư và Thương mại châu Phi 12 ở Algeria, Việt Nam giới thiệu nhiều sản phẩm nông sản chủ lực, đồng thời thúc đẩy kết nối doanh nghiệp và mở rộng cơ hội hợp tác với thị trường châu Phi.
