Dữ liệu mới công bố từ Nhật Bản cho thấy Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển (R&D) của các doanh nghiệp và trường đại học, trong bối cảnh Trung Quốc đang nỗ lực ứng phó với các hạn chế xuất khẩu chip từ Mỹ.
Chi tiêu cho R&D của Trung Quốc trong năm 2024 đã tăng 13,1% lên khoảng 615 tỷ USD), vượt con số khoảng 603,6 tỷ USD của Mỹ.
Số liệu trên được trích từ báo cáo "Chỉ số Khoa học và Công nghệ Nhật Bản 2026," một báo cáo thường niên vừa được Viện Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia Nhật Bản công bố mới đây.
Báo cáo đánh giá các quốc gia dẫn đầu trên 5 lĩnh vực, trong đó có chi tiêu cho R&D và nhân lực nghiên cứu, thông qua khoảng 160 chỉ số. Phiên bản năm 2026 được xây dựng dựa trên dữ liệu thu thập đến hết năm 2024.
Trước đó, Trung Quốc đã vượt Mỹ về số lượng bài báo khoa học được công bố vào năm 2017. Quốc gia này tiếp tục vươn lên dẫn đầu về số lượng bài báo thuộc nhóm 10% được trích dẫn nhiều nhất vào năm 2018, và giữ vị trí số một về số lượng bài báo thuộc nhóm 1% được trích dẫn nhiều nhất kể từ năm 2019. Đến nay, Trung Quốc đã củng cố vững chắc vị thế là quốc gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học.
Sự phát triển nhanh chóng của Trung Quốc trong lĩnh vực này được thúc đẩy bởi đầu tư từ khu vực doanh nghiệp - một lĩnh vực khác mà Trung Quốc cũng đã vượt qua Mỹ. Mức chi cho R&D của các công ty Trung Quốc đã tăng 13% lên 477,56 tỷ USD, trong đó mức tăng trưởng mạnh nhất tập trung vào ngành sản xuất máy tính, sản phẩm điện tử và quang học.
Đợt tăng tốc chi tiêu cho R&D này được cho là xuất phát từ các biện pháp hạn chế của Mỹ vào năm 2022 đối với hoạt động xuất khẩu các sản phẩm bán dẫn tiên tiến dùng cho siêu máy tính, trí tuệ nhân tạo, cũng như các thiết bị sản xuất chip. Trung Quốc đã đáp trả bằng cách đẩy mạnh các nỗ lực R&D trong nước và tự chủ các công nghệ then chốt.
Cũng theo báo cáo trên, Nhật Bản xếp thứ ba về chi tiêu cho R&D của các doanh nghiệp và trường đại học, với khoảng 139,98 tỷ USD, tăng 8,4%. Đức đứng thứ tư với tổng chi tiêu R&D đạt 115,9 tỷ USD năm 2024. Hàn Quốc đứng ở vị trí tiếp theo với 96,9 tỷ USD, xếp trên Anh (68,4 tỷ USD) và Pháp (55,74 tỷ USD)./.