Ngày 7/8, Ủy ban châu Âu (EC) và liên danh SpaceRISE đã ký kết thỏa thuận triển khai hệ thống Hạ tầng vệ tinh vì Khả năng Phục hồi, Kết nối và An ninh, gọi tắt là IRIS², sau khi hoàn tất vòng đàm phán kéo dài từ tháng 1/2026. Thỏa thuận này mở rộng chòm sao vệ tinh chính lên 348 vệ tinh và đánh dấu bước chuyển IRIS² từ giai đoạn lập kế hoạch sang triển khai toàn diện.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, IRIS² là dự án vệ tinh kết nối an toàn chiến lược của Liên minh châu Âu (EU), tương tự Starlink của Mỹ, được thiết kế với trọng tâm là chủ quyền số và an ninh châu Âu.
Thỏa thuận vừa được ký kết xác nhận lịch trình phát triển và phóng vệ tinh, hợp đồng dịch vụ phóng, xây dựng hạ tầng mặt đất an toàn và cung cấp dịch vụ kết nối.
Chòm sao được mở rộng sẽ gồm 330 vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất thấp (LEO) ở tầm cao hơn và 18 vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất trung bình (MEO), được phóng theo nhiều giai đoạn kế tiếp nhau. Lịch trình điều chỉnh đẩy sớm thời điểm phóng đầu tiên lên năm 2029, cho phép cung cấp sớm các dịch vụ kết nối châu Âu có chủ quyền, an toàn và được kiểm định ngay sau đó.
Đáng chú ý, trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường an ninh châu Âu, EC quyết định tăng cường đáng kể năng lực quốc phòng và an ninh của IRIS² .
EC sẽ nâng cấp thiết kế của các vệ tinh trong chòm sao cơ sở và bổ sung 66 vệ tinh tiên tiến trên quỹ đạo LEO cao hơn, chuyên phục vụ quốc phòng, an ninh và các dịch vụ khẩn cấp.
Kiến trúc mới dự kiến giúp tăng năng lực kết nối an toàn dành cho các cơ quan chính phủ thêm 60% trong EU và 54% trên phạm vi toàn cầu, qua đó nâng cao khả năng hỗ trợ các hoạt động ứng phó khủng hoảng của châu Âu.
Ngoài mục tiêu quốc phòng và an ninh, EC cũng nhấn mạnh vai trò của IRIS² trong ứng phó với các thách thức nhân đạo. Khi các áp lực về biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường dẫn đến khủng hoảng nhân đạo hoặc an ninh, thông tin liên lạc vệ tinh an toàn có thể giúp các chính phủ và dịch vụ khẩn cấp phối hợp ứng phó, kể cả ở những khu vực mà mạng lưới trên mặt đất bị hạn chế hoặc bị gián đoạn.
Liên danh SpaceRISE bao gồm các tập đoàn hàng không vũ trụ và viễn thông hàng đầu châu Âu như Airbus, Eutelsat, Hispasat, SES, Telespazio và Thales Alenia Space.
Đây là một trong những hợp đồng không gian lớn nhất trong lịch sử EU, đặt nền móng cho một hạ tầng vũ trụ châu Âu độc lập và an toàn trong thập kỷ tới.
IRIS² được triển khai song song với các chương trình không gian chiến lược khác của EU, gồm hệ thống định vị Galileo, quan sát Trái Đất Copernicus và thông tin liên lạc chính phủ GOVSATCOM, tạo thành bộ tứ hạ tầng không gian châu Âu toàn diện nhất từ trước đến nay./.
Vệ tinh Nga mở rộng vùng phủ sóng liên lạc trên không phận Ukraine
Các vệ tinh Rassvet của Nga được cho là đã hoàn tất phần lớn quá trình đưa vào quỹ đạo, hình thành vùng phủ sóng cho phép thiết lập 2-3 "cửa sổ liên lạc" mỗi ngày trên không phận Ukraine.
