Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 1/9 tuyên bố Tehran sẽ “ngay lập tức” có động thái tương xứng nếu Mỹ trở lại thỏa thuận đạt được hồi tháng 6 nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa hai nước.
Theo trang web của Phủ Tổng thống Iran, phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) ở Kyrgyzstan, ông Pezeshkian nhấn mạnh “nếu Mỹ thực hiện trở lại các cam kết theo biên bản ghi nhớ, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ ngay lập tức có hành động tương xứng.”
Trước đó, ngày 31/8, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng kêu gọi Mỹ thực hiện trở lại các cam kết và những nội dung mà Tổng thống Donald Trump đã ký trong bản ghi nhớ.
Các tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh eo biển Hormuz tiếp tục là điểm bất đồng chính giữa Iran và Mỹ. Hai bên đã nối lại các cuộc giao tranh vào ngày 31/8 sau hơn một tháng tương đối yên ắng.
Hiện Tehran tiếp tục duy trì việc đóng cửa eo biển Hormuz, song khẳng định sẽ thực hiện trở lại các cam kết trong thỏa thuận, trong đó có việc mở lại tuyến đường thủy chiến lược này, nếu Mỹ có động thái tương tự.
Biên bản ghi nhớ đạt được hồi tháng 6 nhằm chấm dứt nhiều tháng giao tranh giữa Tehran và Washington, bắt đầu từ cuối tháng 2 với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, khiến Lãnh tụ Tối cao Iran khi đó là Đại giáo chủ Ali Khamenei thiệt mạng. Tuy nhiên, thỏa thuận sau đó đổ vỡ khi hai bên cáo buộc lẫn nhau vi phạm các điều khoản.
Sau khi các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran tái diễn vào cuối tuần qua, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi các bên kiềm chế tối đa.
Phát biểu ngày 31/8, người phát ngôn của Tổng thư ký Liên hợp quốc Stephane Dujarric cho rằng việc Mỹ và Iran tái diễn giao tranh là “điều vô cùng đáng tiếc.”
Ông cho biết Tổng thư ký Guterres khuyến khích nối lại các hoạt động ngoại giao và đàm phán nhằm đạt được một giải pháp, qua đó giúp khôi phục sự ổn định và lòng tin trong khu vực.
Liên quan tới tình hình tại eo biển Hormuz, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) ngày 1/9 cho biết một tàu chở dầu đã bị 3 “vật thể lạ” tấn công trong đêm 31/8.
Trên mạng xã hội X, UKMTO nêu rõ tàu chở dầu này báo cáo bị trúng 3 vật thể lạ khi đang di chuyển theo hướng ra khỏi eo biển Hormuz. Vụ việc xảy ra cách thành phố Khasab của Oman khoảng 31km về phía Đông. Hiện chưa có báo cáo về thương vong hoặc tác động đến môi trường.
Công ty an ninh hàng hải Vanguard Tech sau đó xác định con tàu mang tên Senegal Prosperity, treo cờ Liberia. Theo công ty này, các tên lửa đã đánh trúng mạn trái, buồng máy và két dằn của tàu, khiến hệ thống thông tin liên lạc bị gián đoạn. Toàn bộ thủy thủ đoàn đều an toàn.
Các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz - tuyến đường thủy vốn được tự do lưu thông trước khi chiến tranh nổ ra, từng là một trong những yếu tố dẫn đến sự sụp đổ của thỏa thuận ngừng bắn đạt được vào tháng 4 giữa Mỹ và Iran./.
Mỹ nối lại tấn công Iran, Tehran tuyên bố đáp trả
Mỹ tấn công các bệ phóng của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran gần eo biển Hormuz, Iran tuyên bố sẽ đáp trả và trừng phạt, làm gia tăng căng thẳng khu vực Trung Đông.
