Bệnh viện Đại học y dược - cơ sở Linh Đàm thông tin, các bác sỹ của bệnh viện thực hiện kỹ thuật phẫu thuật nội soi 1 cổng, mở ra bước tiến mới: vừa loại bỏ triệt để tổn thương cột sống, vừa giúp bệnh nhân phục hồi vận động nhanh chóng với mức độ xâm lấn tối thiểu nhất.
Trượt đốt sống kết hợp thoát vị đĩa đệm và hẹp ống sống là nhóm bệnh lý cơ xương khớp-thần kinh phổ biến, gây biến dạng cấu trúc giải phẫu và chèn ép nghiêm trọng các rễ thần kinh thắt lưng. Trên lâm sàng, bệnh nhân phải đối mặt với các cơn đau thắt lưng mãn tính, đau lan xuống mông, đùi và cẳng chân theo phân vùng chi phối thần kinh, biến mỗi bước đi trở thành một thử thách.
Bệnh nhân Phạm Thị Giang (67 tuổi, Thanh Hóa) là một ví dụ điển hình. Suốt 8 tháng, bà Giang bị cơn đau hành hạ dai dẳng lan từ thắt lưng xuống hai mông và mắt cá chân. Chỉ số ảnh hưởng chức năng sống trước phẫu thuật của bà chạm ngưỡng 68% thể hiện mức độ tàn phế chức năng nặng nề.
Cơn đau khiến bà Giang không đứng vững, ngồi lâu cũng không được. Quãng đường đi bộ tối đa chỉ khoảng 10 mét là bà phải dừng lại vì chân tê dại và buốt run.
Cùng hoàn cảnh, anh Phan Văn Quân (34 tuổi, Hà Tĩnh), anh đã từng mổ thoát vị đĩa đệm L4-L5 từ năm 2019, nửa năm về đây anh bị đau thắt lưng và ba tháng gần đây cơn đau tăng lên lan toàn bộ chân trái. Cơn đau tăng dữ dội khi vận động, thậm chí ho hoặc hắt hơi cũng gây đau nhói, làm sụt giảm nghiêm trọng cơ lực duỗi ngón cái và suy giảm chất lượng sống. Kết quả chụp MRI cho thấy anh bị thoát vị đĩa đệm lệch trái, chèn ép rễ thần kinh kèm khuyết hở eo và có chỉ định phẫu thuật.
Giải thích cụ thể về sự cải tiến vượt bậc giữa kỹ thuật mới và phương pháp mổ mở truyền thống, Tiến sỹ Võ Văn Thanh - Khoa phẫu thuật Cột sống (Bệnh viện Đại học y dược - cơ sở Linh Đàm) chia sẻ, trước đây, đối với phương pháp mổ mở truyền thống, phẫu thuật viên buộc phải rạch một đường dài từ 7 đến 12 cm dọc thắt lưng, sau đó bóc tách toàn bộ hệ thống cơ dựng sống khỏi gai xương. Việc co kéo và tàn phá mô mềm diện rộng này chính là nguyên nhân làm mất nhiều máu, gia tăng nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và dễ dẫn đến tình trạng xơ dính thần kinh cũng như đau cơ thắt lưng mãn tính sau phẫu thuật. Do đó, bệnh nhân mổ mở thường chịu nhiều đau đớn, cần thời gian nằm viện tới 7-10 ngày và mất vài tháng mới có thể phục hồi vận động.
Ngược lại, với kỹ thuật Phẫu thuật nội soi 1 cổng kết hợp hàn xương liên thân đốt và nẹp vít qua da, các bác sỹ chỉ cần tạo duy nhất một vết mổ nhỏ khoảng 1cm để đưa ống soi và phẫu trường. Nhờ hệ thống camera nội soi siêu nhỏ có độ phân giải cao phóng đại các cấu trúc giải phẫu lên gấp nhiều lần, bác sỹ có thể quan sát rõ ràng từng rễ thần kinh và vi mạch nhỏ nhất. Kỹ thuật này cho phép mở xương, bóc tách dây chằng để giải ép thần kinh và nạo vét đĩa đệm tổn thương một cách vô cùng chính xác mà không hề xâm lấn hay làm tổn hại đến hệ thống cơ thắt lưng lành lặn xung quanh.
Nhờ bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu tự nhiên, mức độ đau sau mổ của bệnh nhân giảm đến 80-90%, hầu như không phải dùng thuốc giảm đau liều cao, bệnh nhân có thể đứng dậy đi lại nhẹ nhàng sau 12 tiếng đến 24 giờ và xuất viện chỉ sau 2–3 ngày.
Nhờ ưu điểm can thiệp tối thiểu và bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu của phương pháp mới, cả bà Giang và anh Quân đều ghi nhận sự phục hồi vượt ngoài mong đợi.
Bà Giang chia sẻ sau mổ: "Ngay khi tỉnh lại sau phẫu thuật, tôi cảm nhận rõ rệt cơn đau buốt chạy xuống hai chân đã biến mất hoàn toàn.”
Với anh Phạm Văn Quân, đến ngày thứ 2 sau mổ, anh đã có thể tập đi lại, tự di chuyển vệ sinh cá nhân, đại tiểu tiện tự chủ và cảm giác bước đi rất nhẹ nhàng, không còn tê bì đau đớn như lúc chưa mổ.
Qua thực tế điều trị, Tiến sỹ Võ Văn Thanh nhấn mạnh, trượt đốt sống kèm chèn ép thần kinh nếu không được can thiệp kịp thời sẽ dẫn đến di chứng không thể phục hồi. Nhiều người dân vì lo sợ nỗi đau và biến chứng của việc mổ mở nên thường chọn cách chịu đựng hoặc tự ý đắp lá, uống thuốc nam không rõ nguồn gốc. Việc này có thể làm mất đi “thời gian vàng,” khiến rễ thần kinh bị xơ hóa, teo cơ chân hoặc gây rối loạn cơ tròn nghiêm trọng.
Theo bác sỹ Thanh, sự phát triển của kỹ thuật phẫu thuật nội soi 1 cổng đã mang lại giải pháp toàn diện, an toàn hơn, can thiệp tối thiểu nhưng mang lại hiệu quả tối đa. Người bệnh khi xuất hiện các dấu hiệu như đau thắt lưng dai dẳng lan xuống mông/chân, tê bì hoặc đau tăng khi đi lại, người dân nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa cột sống để được chụp chiếu và thăm khám chính xác, từ đó lựa chọn phương pháp can thiệp hiệu quả nhất.
Đây cũng là một trong những nội dung nằm trong chiến lược đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia áp dụng trong ngành y tế theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.”
Việc triển khai Nghị quyết 57 đối với ngành Y tế được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến tích cực, toàn diện, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân và thúc đẩy nhanh tiến trình xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, xây dựng hệ thống y tế hiện đại, hiệu quả, thân thiện và ngày càng phục vụ người dân tốt hơn./.