Chuyển đổi số đang ngày càng tác động sâu rộng đến hoạt động du lịch, từ công tác quản lý, quảng bá điểm đến đến cách du khách tìm kiếm thông tin, lựa chọn dịch vụ và trải nghiệm trong mỗi chuyến đi. Trong xu thế đó, Ninh Bình đang từng bước xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, lấy công nghệ làm công cụ hỗ trợ quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ và phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững.
Những năm gần đây, thói quen của du khách đã có nhiều thay đổi. Trước khi lên đường, phần lớn du khách tìm kiếm thông tin trên internet, tham khảo mạng xã hội, video ngắn, đánh giá của cộng đồng và các nền tảng đặt dịch vụ trực tuyến.
Theo một số nghiên cứu quốc tế, khoảng 75% du khách sử dụng mạng xã hội như một nguồn cảm hứng cho chuyến đi; hơn 70% du khách trẻ lựa chọn điểm đến thông qua các nền tảng số, video ngắn và nội dung do người dùng chia sẻ. Cùng với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng đặt dịch vụ trực tuyến, công nghệ đang ngày càng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của du khách.
Điều đó đặt ra yêu cầu mới đối với các điểm đến. Không chỉ sở hữu tài nguyên du lịch hấp dẫn, địa phương còn phải có khả năng cung cấp thông tin nhanh, chính xác, tạo thuận lợi trong tiếp cận dịch vụ và mang đến trải nghiệm thuận tiện cho du khách ngay từ trước chuyến đi.
Với Ninh Bình, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi địa phương sở hữu Quần thể Danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới, cùng hệ thống di sản lịch sử, văn hóa, tâm linh và cảnh quan tự nhiên phong phú. Chuyển đổi số vì thế không đơn thuần là đưa công nghệ vào hoạt động du lịch, mà còn được xác định là một trong những giải pháp để nâng cao giá trị điểm đến, hỗ trợ bảo tồn di sản và tăng sức cạnh tranh của du lịch Ninh Bình.
Từ cải cách hành chính đến quản trị số
Bám sát các chủ trương của Trung ương và của tỉnh, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngành du lịch Ninh Bình đã triển khai nhiều nhiệm vụ theo hướng đồng bộ hơn.
Chuyển đổi số được gắn với cải cách hành chính, Đề án 06 và đổi mới phương thức quản lý nhà nước. Cùng với việc kiện toàn Ban Chỉ đạo về chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06, ngành chú trọng tuyên truyền, đào tạo kỹ năng số, từng bước hình thành thói quen làm việc trên môi trường điện tử trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.
Một trong những kết quả rõ nét là việc rà soát, tái cấu trúc và chuẩn hóa các quy trình nghiệp vụ. Toàn bộ 30 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết đã được cắt giảm, đơn giản hóa theo quy định. Hiện 100% thủ tục hành chính được thực hiện tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của tỉnh theo hình thức trực tuyến; 100% quy trình xử lý được điện tử hóa, tích hợp chữ ký số trên hệ thống một cửa điện tử và Cổng Dịch vụ công.
100% thủ tục hành chính của ngành cũng đã được tích hợp lên Cổng Dịch vụ công quốc gia, trong đó có 16/30 thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn đạt 100%, không phát sinh tồn đọng.
Từ đầu năm đến nay, Sở Du lịch đã tiếp nhận và giải quyết 74 hồ sơ thủ tục hành chính. Trong đó có 38 hồ sơ cấp mới thẻ hướng dẫn viên du lịch, gồm 26 thẻ hướng dẫn viên nội địa và 12 thẻ hướng dẫn viên quốc tế; 23 hồ sơ cấp đổi và 5 hồ sơ cấp lại thẻ. Đối với lĩnh vực kinh doanh dịch vụ lữ hành, Sở đã cấp mới 3 giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa, cấp đổi 3 giấy phép và thu hồi 2 giấy phép theo quy định.
Việc giải quyết thủ tục trên môi trường số không chỉ giúp cơ quan quản lý giảm thời gian xử lý mà còn tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, người lao động và các tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính.
Đưa công nghệ đến gần du khách
Nếu cải cách hành chính là một trong những nền tảng của quản trị số thì việc ứng dụng công nghệ vào phục vụ du khách đang tạo ra những thay đổi trực tiếp trong hoạt động du lịch.
Ngành du lịch Ninh Bình đã kết nối, khai thác dữ liệu dân cư và định danh điện tử VNeID phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Cùng với đó, hoạt động thông tin, tuyên truyền và quảng bá điểm đến được chuyển mạnh sang môi trường số.
Các trang thông tin điện tử của ngành được duy trì bằng ba ngôn ngữ Việt, Anh và Pháp, cung cấp thông tin về điểm đến, sản phẩm và dịch vụ du lịch đến du khách trong nước và quốc tế. Các video clip, bản tin điện tử, nội dung số và chiến dịch marketing trực tuyến cũng được triển khai nhằm tăng khả năng tiếp cận hình ảnh Ninh Bình trên các nền tảng số.
Hạ tầng phục vụ du lịch thông minh từng bước được hoàn thiện. Hiện trên địa bàn có 5 kiosk thông tin tại các khu, điểm du lịch trọng điểm và 32 điểm phát wifi miễn phí phục vụ du khách. Hệ thống đã ghi nhận hơn 40.000 lượt truy cập, tra cứu thông tin; riêng trong 6 tháng đầu năm 2026 có hơn 5.000 lượt kết nối internet thông qua hệ thống wifi du lịch thông minh.
Ứng dụng “NinhBinhtourisminfo” tiếp tục được duy trì, cập nhật với dữ liệu về 43 điểm tham quan, 229 cơ sở lưu trú, 106 nhà hàng, 31 điểm mua sắm và 49 điểm vui chơi giải trí. Ứng dụng tích hợp bản đồ số, hỗ trợ xây dựng lịch trình, đánh giá dịch vụ và chatbot để trả lời, hỗ trợ du khách.
Tại nhiều khu, điểm du lịch, mã QR cũng được đưa vào sử dụng, giúp du khách chủ động tra cứu thông tin trong quá trình tham quan. Tổng đài hỗ trợ khách du lịch 1900 0117 kết hợp chatbot tự động đã hỗ trợ hơn 1.000 lượt khách trong 6 tháng đầu năm 2026.
Những tiện ích này đang góp phần thay đổi cách du khách tiếp cận thông tin. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các hình thức hướng dẫn truyền thống, du khách có thể tự tìm hiểu điểm đến, lựa chọn dịch vụ, xây dựng lịch trình và tìm kiếm sự hỗ trợ ngay trên thiết bị cá nhân.
Chú trọng xây dựng nguồn nhân lực số
Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng với con người. Vì vậy, bên cạnh đầu tư hạ tầng và nền tảng số, ngành Du lịch Ninh Bình chú trọng nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, người lao động và cộng đồng doanh nghiệp du lịch.
Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai, góp phần phổ cập kỹ năng sử dụng các nền tảng số trong cộng đồng. Trung tâm Thông tin xúc tiến du lịch cũng tăng cường sản xuất các video tuyên truyền về chuyển đổi số và Đề án 06, đưa nội dung đến người dân, doanh nghiệp và du khách thông qua các nền tảng trực tuyến.
Đến nay, 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của Sở đã sử dụng định danh điện tử VNeID. Việc sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số và các nền tảng điều hành số tiếp tục được đẩy mạnh.
Công tác đào tạo, bồi dưỡng cũng được chú trọng với các lớp tập huấn về chuyển đổi số, quản trị dữ liệu và an toàn thông tin. Hệ thống bảo đảm an toàn thông tin được duy trì với SOC, tường lửa, phần mềm bảo mật và cơ chế sao lưu dữ liệu định kỳ, qua đó góp phần bảo vệ hệ thống và nâng cao độ tin cậy của các dịch vụ số.
Tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái du lịch thông minh
Chuyển đổi số trong du lịch là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự đầu tư liên tục và sự tham gia của cả cơ quan quản lý, doanh nghiệp, người dân và du khách. Vì vậy, ngành du lịch Ninh Bình đang tiếp tục triển khai nhiệm vụ “Hoàn thiện Cổng thông tin du lịch Ninh Bình và số hóa các điểm đến du lịch trên địa bàn tỉnh."
Khi hoàn thành, hệ thống sẽ góp phần hình thành cơ sở dữ liệu du lịch đồng bộ, kết nối các thông tin về điểm đến, dịch vụ và hoạt động du lịch trên địa bàn. Việc tích hợp bản đồ số, công nghệ thực tế ảo và các tiện ích thông minh được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tốt hơn cho công tác quản lý, quảng bá điểm đến, đồng thời giúp du khách có thêm lựa chọn trong việc tìm hiểu và trải nghiệm Ninh Bình.
Thực tế triển khai cho thấy chuyển đổi số đang từng bước tạo ra những thay đổi trong hoạt động của ngành du lịch Ninh Bình. Từ việc xử lý thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, cung cấp thông tin đa ngôn ngữ, phát triển wifi và kiosk thông tin, đến ứng dụng bản đồ số, QR, chatbot và các nền tảng trực tuyến, công nghệ đang được đưa vào ngày càng gần hơn với hoạt động quản lý và phục vụ du khách.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, dữ liệu và các nền tảng số, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ là những yếu tố quan trọng để Ninh Bình phát triển du lịch thông minh. Quan trọng hơn, chuyển đổi số cần được gắn với bảo tồn các giá trị tự nhiên, văn hóa và di sản, để công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ chứ không làm mất đi bản sắc vốn có của điểm đến.
Với định hướng lấy người dân, doanh nghiệp và du khách làm trung tâm phục vụ, ngành du lịch Ninh Bình đang từng bước xây dựng phương thức quản lý hiện đại, nâng cao chất lượng dịch vụ và khả năng cạnh tranh của điểm đến. Đây cũng là nền tảng để Ninh Bình hướng tới mục tiêu đến năm 2030 trở thành trung tâm du lịch di sản, sinh thái, văn hóa và tôn giáo của Việt Nam, đồng thời là điểm đến có tầm vóc quốc gia và quốc tế./.
Động lực phát triển du lịch Ninh Bình thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới
Ninh Bình đang phát huy thế mạnh di sản, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển du lịch xanh, hướng tới trở thành trung tâm đô thị di sản và điểm đến du lịch hàng đầu quốc tế.
