Giữa vùng đất biển Cam Ranh của tỉnh Khánh Hòa, có một ngôi chùa mang dáng vẻ đặc biệt đến mức chỉ cần đặt chân qua cổng, du khách đã dễ dàng bị cuốn hút bởi những mảng kiến trúc được tạo nên từ vỏ ốc, vỏ sò và san hô.
Đó là chùa Từ Vân, còn được biết đến với những cái tên thân thuộc như chùa Ốc, chùa San Hô hay chùa Vỏ Ốc.
Không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo và hành hương của Phật tử, chùa Từ Vân còn là một điểm tham quan nổi bật của Cam Ranh, gây ấn tượng bởi những công trình được tạo nên từ vật liệu gắn liền với biển cả và bàn tay khéo léo của các nhà sư.
Ngôi chùa mang đậm dấu ấn biển cả
Chùa Từ Vân được xây dựng từ năm 1968, tọa lạc trên đường 3/4, phường Cam Linh, Khánh Hòa. Ngôi chùa nổi tiếng bởi phần lớn công trình được trang trí bằng vỏ ốc, vỏ sò và những mảnh san hô với đủ hình dáng, màu sắc.
Từ tường đá, cổng chùa, các công trình kiến trúc cho đến những tiểu cảnh trong khuôn viên, vỏ ốc và san hô được sắp đặt thành nhiều hoa văn cầu kỳ. Những vật liệu vốn quen thuộc với vùng biển qua bàn tay sáng tạo của con người lại trở thành những chi tiết trang trí độc đáo, tạo nên diện mạo gần như không thể tìm thấy ở những ngôi chùa khác.
Bước vào khuôn viên chùa, du khách có thể cảm nhận rõ sự tương phản thú vị: bên ngoài là một công trình kiến trúc lạ mắt, giàu màu sắc biển cả, nhưng bên trong vẫn là không gian thanh tịnh, trang nghiêm của chốn thiền môn.
Một trong những hình ảnh gây chú ý là thuyền Bát Nhã bằng ốc, cao khoảng ba tầng và dài hơn 10m, bên trong chứa các kinh sách Phật giáo. Trong khuôn viên chùa còn có những cảnh mô phỏng cuộc đời Đức Phật cùng khu vực thờ Phật Bà Quan Âm, góp phần làm nên một quần thể vừa mang giá trị tâm linh vừa có sức hấp dẫn về mặt kiến trúc.
Tháp Bảo Tích - kiệt tác từ hàng vạn mảnh ốc và san hô
Nếu chùa Từ Vân là một bức tranh tổng thể về kiến trúc biển cả, thì tháp Bảo Tích chính là điểm nhấn nổi bật nhất.
Được khởi công xây dựng từ năm 1995 và mất khoảng 5 năm để hoàn thành, tháp cao 39m, nổi bật với hình dáng vươn lên giữa nền trời. Công trình được tạo nên từ vỏ ốc, vỏ sò và san hô, được kết hợp thành những hoa văn thủ công vô cùng công phu.
Bên ngoài tháp có 49 tiểu tháp hình chóp. Trong mỗi tiểu tháp là tượng Phật nghìn tay, nghìn mắt; phía trên lại có một bảo tháp nhỏ. Hàng trăm pho tượng với kích thước khác nhau được bố trí tỉ mỉ, khiến toàn bộ công trình trở nên dày đặc nhưng vẫn hài hòa.
Tháp Bảo Tích có 8 cửa, tượng trưng cho Bát chánh đạo trong Phật giáo. Công trình gồm hai tầng: tầng trên là không gian thờ Phật, trong khi tầng dưới dành cho tăng ni và du khách dừng chân, chiêm ngưỡng kiến trúc.
Không chỉ gây ấn tượng ở bên ngoài, phần nội thất của tháp cũng được chăm chút kỹ lưỡng. Những đường nét, hoa văn mềm mại được kết bằng vỏ sò, vỏ ốc, vỏ trai, vỏ điệp. Phần mái vòm hình nón được khảm những mảnh ốc nhiều màu, tạo nên vẻ đẹp vừa rực rỡ vừa kỳ công.
Qua thời gian, những mảnh san hô và vỏ ốc trên tháp dần phủ màu của nắng mưa. Sự phong hóa khiến bề mặt công trình trở nên xù xì, cũ kỹ nhưng cũng nhờ vậy mà tháp mang vẻ cổ kính, trầm mặc và đặc biệt cuốn hút.
Điều đáng chú ý là công trình đồ sộ này được hình thành từ ý tưởng và đôi bàn tay của chính các nhà sư trong chùa. Họ đã dành nhiều năm thu gom, lựa chọn và ghép những vật liệu từ biển để tạo nên một công trình kiến trúc độc đáo.
Hành trình kỳ bí qua “18 tầng địa ngục”
Rời tháp Bảo Tích, du khách có thể tiếp tục khám phá một điểm đặc biệt khác của chùa Từ Vân: đường hầm “18 tầng địa ngục.”
Con đường xuống địa ngục dài khoảng 500 m, được xây dựng từ đá san hô và vỏ ốc, bên ngoài bao bọc bởi hình tượng một con rồng. Trái ngược với không gian thoáng đãng bên ngoài, lối đi bên trong khá tối, nhỏ hẹp và quanh co, tạo cảm giác vừa kỳ bí vừa hồi hộp.
Dọc đường hầm là những bảng mô tả tội lỗi nơi trần gian và các hình phạt nơi cửa ngục. Những hình ảnh được tái hiện nhằm truyền tải quan niệm nhân quả trong Phật giáo, qua đó nhắc nhở con người sống nhân từ, hướng thiện, biết làm điều tốt và tránh những việc gây tổn hại cho người khác.
Sau khi vượt qua hành trình “18 tầng địa ngục”, du khách sẽ đi qua cầu Nại Hà và ra ngoài qua miệng của một con rồng lớn. Theo quan niệm Phật giáo được tái hiện trong công trình, đây là hành trình đi qua đau khổ để trở lại với cuộc sống.
Dù chỉ là một không gian mô phỏng, trải nghiệm này vẫn đem đến cho nhiều người cảm giác đặc biệt. Sau quãng đường tối và chật hẹp, khoảnh khắc bước ra ánh sáng tạo nên cảm giác như vừa trút bỏ những nặng nề, ưu phiền để trở về với sự bình yên.
Bát Nhã hoa viên – bước ra từ bóng tối là một không gian ngập tràn ánh sáng
Sau “18 tầng địa ngục”, du khách sẽ đến Bát Nhã hoa viên, một không gian hoàn toàn đối lập.
Nếu đường hầm mang đến cảm giác tăm tối và kỳ bí thì hoa viên lại rộng thoáng, nhiều ánh sáng và tràn ngập màu xanh. Những hàng cây cổ thụ, những khóm hoa nhiều màu sắc cùng các tiểu cảnh tạo nên một không gian yên bình, thư thái.
Điểm thú vị là các mô hình sinh vật biển, thú rừng, núi Ngũ Hành… cũng được tạo hình và trang trí bằng vỏ ốc, vỏ trai, vỏ sò. Những vật liệu nhỏ bé tiếp tục xuất hiện xuyên suốt không gian, tạo nên sự thống nhất cho phong cách kiến trúc đặc trưng của chùa.
Bát Nhã hoa viên vì thế không chỉ là điểm kết thúc hành trình khám phá “18 tầng địa ngục”, mà còn giống như một khoảng nghỉ để du khách chậm lại, tận hưởng không gian xanh và cảm nhận sự chuyển đổi từ bóng tối sang ánh sáng.
Điểm đến tâm linh độc đáo
Điều khiến chùa Từ Vân trở nên khác biệt không chỉ nằm ở những con số hay công trình kỳ công, mà còn ở cách ngôi chùa biến những vật liệu bình dị của biển cả thành một quần thể kiến trúc mang dấu ấn riêng.
Vỏ ốc, vỏ sò và san hô - những thứ vốn dễ bị bỏ quên sau những chuyến biển - qua bàn tay sáng tạo của các nhà sư đã trở thành tường, tháp, hoa văn và những tác phẩm trang trí độc đáo. Theo thời gian, màu sắc của chúng càng trở nên trầm mặc, khiến ngôi chùa mang vẻ đẹp vừa lạ mắt vừa cổ kính.
Ngày nay, chùa Từ Vân không chỉ là nơi tu tập, hành hương mà còn là một điểm du lịch tâm linh được nhiều du khách lựa chọn khi đến Khánh Hòa. Ghé thăm nơi đây, du khách có thể chiêm ngưỡng kiến trúc “có một không hai”, khám phá tháp Bảo Tích, trải nghiệm đường hầm “18 tầng địa ngục” và tìm thấy những phút giây tĩnh lặng giữa không gian đậm màu sắc biển khơi./.
Khánh Hòa: Độc đáo chùa Từ Vân mang dấu ấn văn hóa biển
Tọa lạc tại phường Cam Linh, tỉnh Khánh Hòa, chùa Từ Vân, còn gọi là chùa Ốc, có kiến trúc mang dấu ấn văn hóa biển, trong đó nổi bật là tháp Bảo Tích cao 39m tạo dựng từ đá san hô, vỏ ốc, vỏ sò.
