Trong công tác chăm sóc sức khỏe và tài chính y tế, chính sách bảo hiểm y tế luôn đóng vai trò trụ cột trong hệ thống an sinh xã hội và thực sự trở thành "điểm tựa" của người tham gia bảo hiểm y tế khi không may bị ốm đau, bệnh tật.
Nghị quyết 72 nêu rõ mục tiêu đến năm 2026, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt hơn 95% dân số; đến năm 2030 đạt bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân, đồng thời phát triển đa dạng các loại hình bảo hiểm sức khỏe để mở rộng quyền lợi cho người bệnh và giảm những gánh nặng về chi phí y tế. Trong thời gian qua, ngành y tế đã có nhiều nỗ lực để mở rộng quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế và các chính sách khuyến khích người dân tham gia bảo hiểm y tế.
Mở rộng quyền lợi: 98,6 triệu người tham gia bảo hiểm y tế
Từ ngày 1/7 đến nay, rất nhiều người dân phấn khởi khi đi khám chữa bệnh trái tuyến tuyến cấp cơ bản được hưởng 50% chi phí khám chữa bệnh thay vì phải tự chi trả toàn bộ như trước kia.
Bà N.T. P ở thành phố Bắc Ninh cho hay nếu trước kia bà đi khám chữa bệnh ở cơ sở y tế trái tuyến tại bệnh viện được xếp cấp cơ bản phải tự chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh thì nay bà được bảo hiểm y tế chi trả 50% và chỉ phải tự chi trả 50%.
Bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế cho hay Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, chính sách bảo hiểm y tế tiếp tục được hoàn thiện theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm, mở rộng quyền lợi và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người tham gia trong tiếp cận, sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh. Theo các quy định mới của Luật, nhiều nội dung liên quan đến phạm vi hưởng, điều kiện khám, chữa bệnh và thanh toán chi phí bảo hiểm y tế được sửa đổi theo hướng thông thoáng, thuận lợi hơn.
Việc hoàn thiện các quy định về chuyển cơ sở khám, chữa bệnh cũng góp phần giảm bớt thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người bệnh trong quá trình điều trị.
Năm 2025 có 97,4 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, với độ bao phủ là 95,17% dân số. Đến nay đã có 98,6 triệu người tham gia bảo hiểm y tế - tăng 8,1% so với cùng kỳ năm 2025, đạt tỷ lệ bao phủ 95,4% dân số Việt Nam.
Theo bà Trang, hiện nay, người tham gia bảo hiểm y tế được hưởng theo ba mức quyền lợi là 80%, 95% và 100%. Chẳng hạn, với người có mức hưởng 80%, nếu đi khám ngoại trú trái tuyến tại bệnh viện được xếp cấp cơ bản với tổng chi phí khám, chữa bệnh là 1 triệu đồng, Quỹ Bảo hiểm y tế sẽ thanh toán 400.000 đồng, tương đương 50% của mức hưởng 80%, phần còn lại người bệnh tự chi trả.
Ngày 1/7/2026, đánh dấu thời điểm nhiều quy định mới về bảo hiểm chính thức được triển khai trên phạm vi cả nước. Đây không chỉ là việc điều chỉnh các mức đóng, mức hưởng theo mức lương cơ sở mới mà còn là bước tiếp tục hoàn thiện chính sách an sinh xã hội theo hướng mở rộng quyền lợi, tạo thuận lợi hơn cho người dân khi tiếp cận dịch vụ y tế.
Ông Hoàng Trung Tuấn - Phó vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế) cho hay, theo thống kê, năm 2025 có 97,4 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, với độ bao phủ là 95,17% dân số. Đến nay đã có 98,6 triệu người tham gia bảo hiểm y tế - tăng 8,1% so với cùng kỳ năm 2025, đạt tỷ lệ bao phủ 95,4% dân số Việt Nam.
Ông Tuấn nhấn mạnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số, bệnh không lây nhiễm gia tăng và chi phí y tế ngày càng cao. Đặc biệt, hiện nay nhu cầu khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tăng nhanh.
Về thông tin khám chữa bệnh, trong năm 2025 có tổng số 194,6 triệu lượt người khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, với tổng mức khi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế là 164,9 nghìn tỷ (tăng 23,4 nghìn tỷ đồng so với năm 2024). Trong 6 tháng đầu năm 2026, có 94,4 triệu lượt người khám chữa bệnh bảo hiểm y tế với tổng chi phí là 84,8 nghìn tỷ (tăng 8.420,5 tỷ đồng - 11,1% so với cùng kỳ năm 2025).
Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế cho biết bao phủ bảo hiểm y tế của Việt Nam hiện nay đạt được trên 95% dân số và mục tiêu đến năm 2030 là 100% dân số tham gia bảo hiểm y tế. Những kết quả thống kê gần đây cho thấy số người tham gia bảo hiểm y tế và mức chi từ quỹ đều tăng qua các năm, trong khi nguồn quỹ có giới hạn, thậm chí trong vài năm gần đây quỹ bảo hiểm y tế chi nhiều hơn thu. Vì vậy, bài toán đặt ra trong bối cảnh vừa bảo đảm quyền lợi người dân, vừa duy trì khả năng cân đối lâu dài của quỹ thông qua các nguồn tài chính khác, như bảo hiểm y tế bổ sung. Đây cũng chính là những yêu cầu đặt ra nhằm từng bước mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khoẻ, giảm chi phí y tế cho người dân, góp phần thực hiện thành công Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân.
Cuộc bứt phá tạo dựng hồ sơ sức khỏe điện tử
Có thể khẳng định rằng, chưa bao giờ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đặt ở vị trí trung tâm của phát triển đất nước như giai đoạn hiện nay. Đối với ngành y tế, đây không chỉ là yêu cầu về hiện đại hóa quản lý, mà còn là cơ hội để tái cấu trúc toàn diện hệ thống cung ứng dịch vụ y tế theo hướng hiệu quả hơn, công bằng hơn.
Trong tiến trình chuyển đổi số ngành y tế, hồ sơ sức khỏe điện tử được xem là một trong những nền tảng quan trọng nhất để xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện đại, liên tục và lấy người dân làm trung tâm.
Nếu bệnh án điện tử phản ánh quá trình điều trị tại từng cơ sở y tế thì hồ sơ sức khỏe điện tử là "bức tranh tổng thể" về tình trạng sức khỏe của mỗi người trong suốt cuộc đời, từ khi sinh ra đến tuổi già. Đó không chỉ là kho dữ liệu y tế mà còn là công cụ giúp dự phòng bệnh tật, quản lý bệnh mạn tính, hỗ trợ điều trị và hoạch định chính sách y tế.
Ông Nguyễn Thế Anh - Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị cho hay, Nghị quyết 72 ra đời trong thời điểm rất phù hợp với bối cảnh Việt Nam phải đối mặt với già hóa dân số, đây cũng là xu hướng Việt Nam phải đối mặt trong tương lai không xa. Chính vì vậy, chúng ta có sự chuẩn bị cho vấn đề này từ giờ, từ sớm, từ xa. Với các cơ sở y tế cần có biện pháp để quản lý sức khoẻ của người bệnh theo suốt vòng đời.
“Để quản lý được tốt sức khỏe của người bệnh, muốn làm được điều này chúng ta phải quản lý hồ sơ của họ. Bởi mỗi một bệnh nhân đến khám với một dữ liệu khác nhau ở nhiều bệnh viện, vì vậy chúng ta phải quản lý được sức khỏe của bệnh nhân và lập được hồ sơ sức khỏe điện tử. Bệnh viện Hữu nghị đã xây dựng được hồ sơ sức khỏe điện tử, khi chúng ta kết nối vào hệ thống VNeID để có thể kết nối được các cơ sở khác nhau, thống nhất được cơ sở dữ liệu. Với hồ sơ sức khỏe điện tử, chúng ta có thể phân nhóm đối tượng khác nhau giúp phát hiện sớm các nguy cơ,” Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị chỉ rõ.
Thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, Bộ Y tế đã ban hành nhiều kế hoạch, chương trình hành động cụ thể giai đoạn 2026-2030 và bước đầu đạt được nhiều kết quả tích cực. Hiện nay, ngành Y tế đang tập trung xây dựng 14 cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; đồng thời đẩy mạnh triển khai bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử theo hướng thực chất, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm. Bộ Y tế cũng tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, công khai 270 thủ tục hành chính trên Cơ sở dữ liệu quốc gia; hoàn thành đơn giản hóa giấy tờ công dân đối với 73 thủ tục hành chính, đạt 100% chỉ tiêu được giao.
Đối với lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, Bộ Y tế đã rà soát, tinh gọn mạnh mẽ thủ tục hành chính, giảm từ 106 thủ tục xuống còn 39 thủ tục; từ ngày 01/7/2026, Bộ Y tế chỉ còn thực hiện 16/33 thủ tục hành chính trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh. Cùng với đó, nhiều nền tảng dữ liệu trọng tâm của hệ thống khám chữa bệnh đã và đang được hình thành như cơ sở dữ liệu người hành nghề, cơ sở khám chữa bệnh, kê đơn thuốc và dữ liệu người bệnh. Đến nay, toàn ngành đã xây dựng hơn 120.000 danh mục mã dùng chung lâm sàng và cận lâm sàng; trên 1.230 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử; hơn 40 triệu Sổ sức khỏe điện tử đã được tạo lập.
Đặc biệt, việc triển khai bệnh án điện tử, kê đơn điện tử, sổ sức khỏe điện tử và liên thông dữ liệu khám chữa bệnh đang từng bước hình thành “hạ tầng số của hệ thống y tế quốc gia.” Đây sẽ là nền tảng rất quan trọng để tiến tới y tế dự phòng thông minh, quản trị sức khỏe suốt đời và cá thể hóa điều trị trong tương lai. Những kết quả bước đầu đó cho thấy quyết tâm rất lớn của ngành Y tế trong tiến trình chuyển đổi số, hiện đại hóa hệ thống y tế và xây dựng bệnh viện thông minh.
Một bệnh viện thông minh giúp giảm thời gian chờ đợi, giảm thủ tục hành chính, giảm sai sót chuyên môn, tối ưu nguồn lực và nâng cao chất lượng điều trị. Quan trọng hơn, bệnh viện thông minh phải giúp đội ngũ thầy thuốc có thêm thời gian để tập trung cho người bệnh thay vì bị quá tải bởi các quy trình hành chính.
Nếu bệnh án điện tử phản ánh quá trình điều trị tại từng cơ sở y tế thì hồ sơ sức khỏe điện tử là "bức tranh tổng thể" về tình trạng sức khỏe của mỗi người trong suốt cuộc đời, từ khi sinh ra đến tuổi già.
Hiện nay, ngành y tế đã triển khai hiệu quả việc liên thông, chia sẻ, khai thác, sử dụng dữ liệu dùng chung về y tế, bảo hiểm y tế và dữ liệu dân cư: 100% cơ sở khám, chữa bệnh có ký hợp đồng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế đã kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư; 100% cơ sở khám chữa bệnh sử dụng căn cước công dân gắn chíp trong quá trình khám bệnh chữa bệnh; 100% dữ liệu khám chữa bệnh bảo hiểm y tế đã được kết nối, đồng bộ với hệ thống của Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Bộ Y tế, Bộ Công an, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố đã phối hợp thí điểm thành công Sổ Sức khỏe điện tử tại 09 tỉnh, thành phố và triển khai nhân rộng toàn quốc. Theo số liệu của Trung tâm Dữ liệu Dân cư, C06 - Bộ Công an, tính đến 10/08/2026, cả nước đã tạo lập được 41,2 triệu Sổ sức khoẻ điện tử VNeID (đã kích hoạt và sử dụng), chiếm 41% tổng dân số.
Trong Chiến lược chuyển đổi số y tế, đến nay đã có khoảng hơn 80% trong tổng số hơn 1650 bệnh viện công lập và tư nhân trên toàn quốc triển khai hồ sơ bệnh án điện tử; phấn đấu đến hết 31/12/2026 các bệnh viện không sử dụng hồ sơ bệnh án giấy; hơn 13.396 cơ sở khám, chữa bệnh trên cả nước (chiếm khoảng 24%) đã triển khai đơn thuốc điện tử và liên thông đơn thuốc với Hệ thống đơn thuốc quốc gia với hơn 327,26 triệu đơn thuốc.
Bà Trần Khánh Thu – Phó Cục trưởng Cục phòng bệnh (Bộ Y tế), Giám đốc Quỹ Phòng bệnh cho hay, việc đưa những nội dung của Nghị quyết 72 vào cuộc sống, biến những khuyến cáo khô khan thành hành động thực tế để người dân tiếp cận nhiều hơn, đây là bài toán đặt ra không chỉ cho các đơn vị quản lý mà cho toàn ngành, toàn đảng, toàn dân và cho tất cả người dân. Chính vì vậy, không chỉ có lời tuyên truyền bằng hình thức văn bản làm sao tiếp cận cho người dân tiếp cận được gần nhất, sớm nhất và dễ hiểu nhất, nhiều cơ quan truyền thông đa dạng hoá hình thức để người dân tiếp cận được dễ hiểu hơn, đưa hồn nghị quyết đến người dân dễ hiểu nhất.
Nhấn mạnh về nguồn kinh phí để hỗ trợ cho công tác chăm sóc sức khỏe, Giám đốc Quỹ Phòng bệnh phân tích, Quỹ phòng bệnh đơn vị sự nghiệp mới thành lập để tạo thành nguồn tài chính bền vững dành cho phòng bệnh và không vì mục đích lợi nhuận. Quỹ phòng bệnh là một thiết chế về tài chính để thực hiện, đưa vào những khoảng trống mà ngân sách còn thiếu, chưa đáp ứng được trong công tác phòng bệnh. Quỹ phòng bệnh lựa chọn 9 nội dung để thực hiện, với nhiệm vụ và tôn chỉ mục đích là quỹ nguồn ngoài ngân sách, có thể lựa chọn những nhiệm vụ trọng tâm và không chỉ trong phòng bệnh nói chung mà những hoạt động có thể cụ thể hóa hơn nữa như phòng chống tác hại của thuốc lá, sức khỏe cộng đồng, sức khỏe tâm thần cộng đồng và nhiều hoạt động khác nữa để đảm bảo cho sức khỏe của người dân. Bên cạnh đó, Quỹ còn chi hỗ trợ cho các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phòng bệnh, hỗ trợ cho các hoạt động hợp tác quốc tế về phòng bệnh…
Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng, Nhà nước và toàn hệ thống chính trị. Nhằm hiện thực hóa những mục tiêu của Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong một năm qua, ngành Y tế đang tập trung đẩy mạnh xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả; phát triển y tế chuyên sâu gắn với củng cố y tế cơ sở; đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng tới mục tiêu mọi người dân được chăm sóc sức khỏe thuận lợi, kịp thời và hiệu quả nhất./.
Mời độc giả đón đọc toàn bộ loạt bài:
Những chiến lược quyết tâm của Đảng: Mở cuộc cách mạng chăm sóc sức khỏe toàn dân
Sau một năm triển khai, tinh thần Nghị quyết 72 đang từng bước chuyển hóa thành những hành động cụ thể. Những cải cách mạnh mẽ để mỗi người dân được sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn, hạnh phúc hơn.
Nghị quyết 72-NQ/TW vào cuộc sống: Mỗi gia đình là một pháo đài phòng bệnh
Theo tính toán từ giới phân tích, công tác khám sức khỏe định kỳ cho mọi công dân sẽ tiêu tốn ngân sách khoảng 24.480 tỷ đồng/năm (960 triệu USD) khi triển khai với quy mô dân số 100 triệu người.
Đưa y tế hiện đại về gần dân: Từ củng cố tuyến cơ sở đến bệnh viện chuyên sâu
Thời gian qua, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, hệ thống y tế cơ sở được đầu tư cải thiện nhằm bảo đảm phòng bệnh từ sớm, từ xa, sẵn sàng ứng phó với tình huống khẩn cấp về y tế công cộng.
Đột phá về an sinh y tế: Đặt sức khỏe nhân dân vào vị trí trung tâm phát triển
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số, bệnh không lây nhiễm gia tăng và chi phí y tế ngày càng cao. Đặc biệt, hiện nay nhu cầu khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tăng nhanh.
