Việt Nam đang chuyển trọng tâm từ điều trị bệnh sang phòng bệnh, quản lý sức khỏe liên tục và củng cố y tế cơ sở theo tinh thần của Nghị quyết 72-NQ/TW. Điểm cốt lõi của Nghị quyết 72 là đưa dịch vụ y tế tốt hơn đến gần người dân hơn - để mỗi người có thể tiếp cận các dịch vụ y tế nhanh chóng, thuận lợi, hiện đại ngay tại cộng đồng nơi mình sinh sống.
Thời gian qua, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, hệ thống y tế cơ sở được đầu tư cải thiện nhằm bảo đảm phòng bệnh từ sớm, từ xa, từ cơ sở, sẵn sàng ứng phó với các tình huống khẩn cấp về y tế công cộng.
Những chuyển biến từ trạm y tế đến bệnh viện
Nghị quyết 72 đưa ra mục tiêu nâng cao chất lượng, hiệu quả y tế cơ sở. 100% trạm y tế cấp xã được đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị y tế, nhân lực theo chức năng, nhiệm vụ; đến năm 2027 có ít nhất từ 4-5 bác sỹ. Tăng tỷ lệ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại trạm y tế cấp xã lên trên 20%. Tập trung hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trạm y tế cấp xã theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm cung ứng dịch vụ cơ bản, thiết yếu về phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám bệnh, chữa bệnh và các dịch vụ chăm sóc xã hội.
Đáng lưu ý, trong giai đoạn 2025-2030, mỗi năm các địa phương luân phiên, luân chuyển, điều động ít nhất 1.000 bác sỹ về làm việc có thời hạn tại trạm y tế cấp xã; bổ sung bác sĩ cơ hữu tại trạm y tế cấp xã, đến năm 2030 có đủ bác sỹ theo chức năng, nhiệm vụ. Mỗi trạm y tế cấp xã được đầu tư đủ thiết bị y tế cơ bản theo quy định.
Thời gian qua, mô hình các trạm y tế xã đang được đầu tư nâng cấp bài bản nhằm đáp ứng trong tình hình mới và các bệnh viện hạng đặc biệt đưa vào hoạt động để người dân tiếp cận ngay tại nơi mình sinh sống mang lại nhiều sự thuận tiện và rút ngắn khoảng cách đi xa cho người bệnh.
Nhằm đẩy mạnh tăng cường cho y tế tuyến cơ sở, ông Nguyễn Minh Tuấn - Phó giám đốc Sở Y tế thành phố Quảng Ninh cho hay thành phố đã chuẩn bị cho những tâm thế thay đổi y tế cơ sở từ rất sớm để đáp ứng kịp thời với những mục tiêu mà Nghị quyết 72 đưa ra. Thành phố Quảng Ninh đã luân chuyển 502 cán bộ y tế của Trung tâm y tế tuyến huyện trước đây về y tế xã. Tất cả các trạm y tế của thành phố Quảng Ninh hiện nay đều đạt được mô hình đơn vị sự nghiệp y tế công lập về y tế, có ít nhất 18 nhân viên y tế trong một trạm, và đạt mức trung bình 27 nhân viên y tế/1 trạm y tế, có khoảng 4,7 bác sỹ/1 trạm y tế. Điều đó đồng nghĩa với việc về mặt nhân lực cơ bản đáp ứng được mục tiêu của Nghị quyết 72 đề ra đến năm 2030. Bên cạnh đó cùng với củng cố về nhân lực, cơ sở vật chất và các điều kiện khác cũng được thành phố Quảng Ninh chuẩn bị.
Đặc biệt, với việc chuyển đổi mô hình theo chính quyền địa phương 2 cấp, bởi vậy việc xây dựng cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị, đào tạo cho cán bộ y tế cũng cần phải có thời gian để củng cố.
“Trạm y tế trước mắt vẫn còn nhiều khó khăn nhưng cơ bản đảm đương được các công việc trong đó có khám, theo dõi sức khỏe định kỳ cho người dân và quản lý sức khỏe. Tuy nhiên, quá trình ban đầu của chuyển đổi mô hình không tránh khỏi khó khăn, đặc biệt là mất cân bằng giữa các vùng miền và các địa bàn, có thể có những xã có 60-70 cán bộ y tế trong 1 trạm y tế có nơi chỉ 18 người trong trạm. Vì vậy, việc tổ chức bộ máy hoàn thiện còn gặp nhiều khó khăn,” Phó giám đốc Sở Y tế thành phố Quảng Ninh phân tích.
Đặc biệt, với việc chuyển đổi mô hình theo chính quyền địa phương 2 cấp, bởi vậy việc xây dựng cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị, đào tạo cho cán bộ y tế cũng cần phải có thời gian để củng cố và điều này được thành phố Quảng Ninh đã đưa vào kế hoạch của uỷ ban nhân dân tỉnh và có các chủ trương rất cụ thể, trong thời gian tới sẽ tập trung làm.
Ông Nguyễn Minh Tuấn cho hay: “Tôi khẳng định, với sự đầu tư bài bản của tỉnh và các hướng dẫn cụ thể của Trung ương, của Bộ Y tế thì trong những năm tới, từ 2027 các trạm y tế của Quảng Ninh cơ bản sẽ đảm đương được nhiệm vụ quản lý được khám sức khỏe cho người dân trên địa bàn.”
Thời gian vừa qua, Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình đã đi vào hoạt động sau gần 11,5 năm kể từ ngày khởi công xây dựng vào tháng 12/2014.
Ngay trong ngày đầu Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động, người bệnh V.T.T. (56 tuổi, Thanh Hóa) được đưa tới cấp cứu trong tình trạng đa chấn thương gồm: Chấn thương sọ não nặng, vỡ lún hộp sọ, phim chụp cắt lớp ghi nhận nhiều dị vật là mảnh kính xuyên vào trong sọ kèm theo dập não và chảy máu nhiều vị trí; chấn thương cột sống ngực gây liệt tủy hoàn toàn, mất cảm giác hai chi dưới; chấn thương ngực gãy xương sườn và tràn máu màng phổi; vết thương bàn tay có tổn thương đứt gân duỗi. Ngoài ra, người bệnh còn có nhiều vết thương phần mềm ở vùng đầu, lưng và bàn tay.
Trong đêm bệnh nhân T. nhập viện, bệnh viện đã kích hoạt báo động đỏ. Một cuộc hội chẩn khẩn cấp được triển khai với sự tham gia của nhiều chuyên khoa: Phẫu thuật Thần kinh, Phẫu thuật Cột sống, Chấn thương Chỉnh hình và Gây mê hồi sức… Các kíp phẫu thuật đã được huy động đồng thời: Kíp phẫu thuật thần kinh tiến hành mổ cấp cứu xử trí tổn thương sọ não, lấy dị vật và kiểm soát chảy máu. Tiếp đó, kíp phẫu thuật cột sống thực hiện cố định và giải ép nhằm hạn chế tổn thương thần kinh. Song song, kíp chấn thương chỉnh hình tiến hành xử lý vết thương và nối lại gân bàn tay.
Tiến sỹ Nguyễn Thanh Xuân - Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Thần kinh 1 thuộc Trung tâm Phẫu thuật Thần kinh (Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức) kiêm nhiệm Phụ trách quản lý, điều hành Trung tâm Phẫu thuật Thần kinh cơ sở Ninh Bình cho biết trước tình trạng tổn thương phức tạp, đe dọa tính mạng người bệnh, nếu không được cấp cứu và phẫu thuật kịp thời, người bệnh có nguy cơ tử vong rất cao, đồng thời các tổn thương thứ phát có thể tiến triển nặng nề, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng hồi phục của người bệnh. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa trong cùng một thời điểm nên thời gian can thiệp được rút ngắn, hạn chế tối đa tổn thương thứ phát, từ đó nâng cao cơ hội sống và khả năng phục hồi cho người bệnh.
Được định hướng là một bệnh viện chuyên sâu tuyến cuối hiện đại ngang tầm khu vực, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình được đầu tư với quy mô lớn 1.000 giường bệnh, tổng diện tích xây dựng hơn 30.500 m2 và tổng diện tích sàn gần 120.000 m2. Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình được xây dựng trên diện tích hơn 120.000 m², quy mô 1.000 giường bệnh, gồm 37 khoa/phòng, triển khai 11.164 danh mục kỹ thuật chuyên môn, với đội ngũ 1.300 cán bộ, viên chức và người lao động.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình là những công trình y tế trọng điểm quốc gia, được đầu tư theo chủ trương của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, từng bước thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao giữa các vùng miền, đồng thời phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư công trong lĩnh vực y tế. Việc đưa vào hoạt động hai bệnh viện lớn này ở cơ sở Ninh Bình không chỉ có ý nghĩa hoàn thành một công trình y tế quy mô lớn mà còn mở ra cơ hội để người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế chuyên sâu, hiện đại ngay tại khu vực; góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến trung ương và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Điều này thể hiện quyết tâm phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư của Nhà nước, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.
Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh quá trình triển khai dự án hai bệnh viện đã đối mặt với những khó khăn chưa từng có tiền lệ trong lịch sử đầu tư xây dựng của ngành Y tế. Từ những vướng mắc phức tạp về cơ chế chính sách, các quy định pháp luật, yêu cầu kỹ thuật cao, quy mô lớn đến những ảnh hưởng khách quan của đại dịch COVID-19 đã khiến dự án có thời điểm lâm vào bế tắc, phải tạm dừng thi công trong thời gian dài.
Áp lực từ sự kỳ vọng của nhân dân, trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước là gánh nặng trên vai những người có trách nhiệm. Nhưng, "lửa thử vàng, gian nan thử sức," chính trong những thời điểm khó khăn đó, sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao từ Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ và sự phối hợp tích cực của các Ban, Bộ, Ngành đã giúp Bộ Y tế giải quyết các khó khăn, vướng mắc tưởng chừng không thể gỡ nổi của dự án. Sau hơn 15 tháng tái thi công, với khối lượng công việc đồ sộ kèm theo nhiều vướng mắc phát sinh nhưng đến nay dự án đã hoàn thành đưa vào sử dụng.
“Việc đưa Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vào hoạt động là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa những mục tiêu xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả; phát triển y tế chuyên sâu gắn với củng cố y tế cơ sở; đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng tới mục tiêu mọi người dân được chăm sóc sức khỏe thuận lợi, kịp thời và hiệu quả,” Bộ trưởng Bộ Y tế chỉ rõ.
“Đầu tư cho y tế là đầu tư cho tương lai”
Phát biểu tại buổi lễ khánh thành và đưa vào hoạt động Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định, trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước, Đảng, Nhà nước ta xác định con người là trung tâm, chủ thể, là mục tiêu, động lực và là nguồn lực quan trọng nhất. Muốn đất nước phát triển nhanh, bền vững thì con người phải khỏe mạnh, có tri thức, có kỹ năng và quan trọng là phải được chăm sóc bởi một hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, bền vững, dễ tiếp cận.
“Công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân không chỉ là chính sách an sinh xã hội mà còn là nền tảng quan trọng cho phát triển. Mỗi công trình y tế được đưa vào hoạt động không chỉ giải quyết nhu cầu khám, chữa bệnh mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của nền kinh tế, nhất là trong giai đoạn phát triển mới của đất nước," Thủ tướng chỉ rõ.
Việc khai trương hoạt động 2 bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành y tế, tỉnh Ninh Bình và các địa phương trong khu vực, đồng thời thể hiện quyết tâm cao của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Bộ Y tế trong việc không ngừng tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Các bệnh viện chính thức đi vào hoạt động sau nhiều năm chậm tiến độ, góp phần quan trọng nâng cao năng lực khám, chữa bệnh, tạo điều kiện thuận lợi để người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế hiện đại, chất lượng cao ngay tại tuyến cơ sở.
Theo Thủ tướng, việc các Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở Ninh Bình chính thức đi vào hoạt động là một bước đi cụ thể trong quá trình cơ cấu lại mạng lưới khám, chữa bệnh theo hướng hiện đại, phân tầng hợp lý, giảm áp lực cho các cơ sở tại Hà Nội. Đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật cao với thời gian nhanh hơn, chi phí hợp lý hơn và chất lượng điều trị tốt hơn theo đúng chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước ta: mọi thành quả phát triển phải hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống và mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân.
Đầu tư cho y tế không chỉ để phục vụ khám, chữa bệnh mà còn để đầu tư cho tương lai; không chỉ nâng cao phúc lợi xã hội mà còn củng cố nguồn lực phát triển bền vững.
Thủ tướng cũng cho biết, thời gian qua, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ Chính trị, Lãnh đạo Chính phủ các thời kỳ đặc biệt quan tâm; Chính phủ nhiệm kỳ này ngay sau khi nhận nhiệm vụ đã trực tiếp làm việc với Bộ Y tế và một trong những ưu tiên đầu tiên của Chính phủ nhiệm kỳ này là tiếp tục các nỗ lực để giải quyết triệt để các vấn đề khó khăn, vướng mắc, tồn đọng trong lĩnh vực y tế. Thủ tướng nêu rõ mục tiêu của chúng ta không chỉ là xây dựng những bệnh viện hiện đại, mà còn là hình thành một hệ sinh thái y tế phát triển đồng bộ, trong đó mỗi cơ sở y tế đều có điều kiện bảo đảm chất lượng, phát huy thế mạnh, phục vụ tốt nhất nhu cầu chăm sóc sức khỏe của Nhân dân.
Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh: Đầu tư cho y tế không chỉ để phục vụ khám, chữa bệnh mà còn để đầu tư cho tương lai; không chỉ nâng cao phúc lợi xã hội mà còn củng cố nguồn lực phát triển bền vững; không chỉ cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn góp phần nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực để phát triển đất nước nhanh và bền vững.
Những chiến lược của Bộ Chính trị và Đảng, Nhà nước, đặt ra đã chứng minh người dân là chủ thể trung tâm, được ưu tiên cao nhất trong xây dựng, thực hiện các chính sách tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, số năm sống khỏe để phát triển toàn diện; được tiếp cận đầy đủ, công bằng, bình đẳng các dịch vụ y tế./.
Mời độc giả đón đọc toàn bộ loạt bài:
Những chiến lược quyết tâm của Đảng: Mở cuộc cách mạng chăm sóc sức khỏe toàn dân
Sau một năm triển khai, tinh thần Nghị quyết 72 đang từng bước chuyển hóa thành những hành động cụ thể. Những cải cách mạnh mẽ để mỗi người dân được sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn, hạnh phúc hơn.
Nghị quyết 72-NQ/TW vào cuộc sống: Mỗi gia đình là một pháo đài phòng bệnh
Theo tính toán từ giới phân tích, công tác khám sức khỏe định kỳ cho mọi công dân sẽ tiêu tốn ngân sách khoảng 24.480 tỷ đồng/năm (960 triệu USD) khi triển khai với quy mô dân số 100 triệu người.
Đưa y tế hiện đại về gần dân: Từ củng cố tuyến cơ sở đến bệnh viện chuyên sâu
Thời gian qua, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, hệ thống y tế cơ sở được đầu tư cải thiện nhằm bảo đảm phòng bệnh từ sớm, từ xa, sẵn sàng ứng phó với tình huống khẩn cấp về y tế công cộng.
