Nhằm tháo gỡ khó khăn cho ngư dân và quyết tâm cùng cả nước gỡ cảnh báo "thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), Hội đồng Nhân dân thành phố Cần Thơ đã ban hành chính sách hỗ trợ cước phí thuê bao vệ tinh thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) và chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề và giải bản đối với tàu cá không còn nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn thành phố đến năm 2030.
Hỗ trợ 100% cước phí thuê bao giám sát hành trình tàu cá
Nghị quyết Quy định chính sách hỗ trợ cước phí thuê bao vệ tinh thiết bị giám sát hành trình tàu cá trên địa bàn thành phố Cần Thơ do Hội đồng Nhân dân thành phố ban hành đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Đây là trợ lực quan trọng, tạo đà cho ngư dân Cần Thơ tiếp tục vươn khơi, bảo vệ chủ quyền biển đảo và phát triển kinh tế biển một cách bền vững.
Trước đó, nhằm tháo gỡ khó khăn cho ngư dân bám biển và thực hiện quyết liệt các giải pháp chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ đã trình Hội đồng Nhân dân thành phố dự thảo Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ cước phí thuê bao vệ tinh thiết bị giám sát hành trình tàu cá trên địa bàn.
Đối tượng được hưởng chính sách là các tổ chức, cá nhân có tàu cá đăng ký tại thành phố Cần Thơ với chiều dài lớn nhất từ 15 mét trở lên. Mức hỗ trợ dự kiến là 300.000 đồng/tháng/tàu. Thời gian hỗ trợ kéo dài trong 3 năm (36 tháng) kể từ ngày 1/5/2026.
Dự kiến, tổng nhu cầu kinh phí để thực hiện chính sách này là hơn 4,1 tỷ đồng từ nguồn ngân sách thành phố, áp dụng cho khoảng 380 tàu cá. Hình thức hỗ trợ được thực hiện chi trả một lần mỗi năm cho các chủ tàu đáp ứng đầy đủ điều kiện về đăng ký, đăng kiểm và giấy phép khai thác thủy sản còn hiệu lực.
Việc ban hành chính sách này xuất phát từ thực tế hoạt động khai thác thủy sản đang gặp nhiều khó khăn do nguồn lợi suy giảm, chi phí nhiên liệu biến động cao và thời tiết diễn biến cực đoan. Trong khi đó, việc lắp đặt và duy trì phí thuê bao vệ tinh thiết bị VMS là quy định bắt buộc theo Luật Thủy sản để kiểm soát tàu cá hoạt động trên biển. Nếu không duy trì tín hiệu VMS liên tục, tàu cá không chỉ đối mặt với nguy cơ bị xử phạt hành chính, tước giấy phép mà còn gây khó khăn cho công tác cứu hộ, cứu nạn khi gặp sự cố trên biển.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ Trần Chí Hùng, tuy mức hỗ trợ cước phí không lớn so với tổng chi phí đầu tư của chủ tàu, nhưng việc ban hành chính sách có ý nghĩa động viên rất lớn, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với ngư dân. Đây cũng là giải pháp kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo 100% tàu cá thuộc diện bắt buộc phải vận hành thiết bị VMS đúng quy định, góp phần cùng cả nước thực hiện mục tiêu tháo gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của EC.
"Việc ban hành Nghị quyết này không chỉ nhằm thực thi quy định của pháp luật mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn là hiện đại hóa ngành thủy sản và nâng cao nhận thức của ngư dân. Khi hệ thống VMS hoạt động ổn định, cứu hộ, cứu nạn trên biển cũng sẽ đạt hiệu quả cao hơn nhờ việc xác định chính xác vị trí tàu gặp sự cố," lãnh đạo Cần Thơ nhận định.
Chính sách hỗ trợ cước phí thuê bao vệ tinh cho tàu cá trước đây được áp dụng theo Nghị quyết của tỉnh Sóc Trăng (cũ). Tuy nhiên, thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, thành phố Cần Thơ ban hành Nghị quyết mới để phù hợp với quy định pháp luật và thực tiễn địa phương sau khi sáp nhập.
Hỗ trợ đến 300 triệu đồng cho tàu cá giải bản để chuyển đổi nghề
Từ đầu quý 2/2026, Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề và giải bản đối với tàu cá không còn nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn thành phố đến năm 2030 do Hội đồng nhân dân thành phố Cần Thơ ban hành chính thức có hiệu lực. Chính sách này nhằm mục tiêu cơ cấu lại ngành thủy sản và hỗ trợ ổn định đời sống cho ngư dân.
Thành phố Cần Thơ dự kiến bố trí khoảng 15,602 tỷ đồng từ ngân sách địa phương cho giai đoạn 2026-2030 để thực hiện chính sách này. Trong số đó, hơn 12,9 tỷ đồng dành cho hỗ trợ giải bản tàu cá và 2,62 tỷ đồng hỗ trợ chuyển đổi nghề cho ngư dân.
Cụ thể, đối với chính sách giải bản, mức hỗ trợ một lần bằng tiền được phân chia theo chiều dài tàu: tàu từ 6m đến dưới 12m nhận 50 triệu đồng; tàu từ 12m đến dưới 15m nhận 100 triệu đồng; tàu từ 15m đến dưới 20m nhận 200 triệu đồng và tàu trên 20m nhận mức cao nhất là 300 triệu đồng. Điều kiện nhận hỗ trợ là tàu phải có giấy chứng nhận đăng ký hợp lệ, không tranh chấp, không thế chấp và chủ tàu cam kết không đóng mới hoặc mua mới tàu cá sau khi giải bản.
Song song với việc giảm số lượng tàu, Cần Thơ cũng chú trọng ổn định sinh kế cho ngư dân thông qua hỗ trợ học nghề một lần với mức 5 triệu đồng/người cho chủ tàu và thuyền viên thuộc hộ gia đình. Thuyền viên làm thuê trên các tàu giải bản cũng được ưu tiên xem xét hưởng các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề cho lao động nông thôn tại địa phương.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ Trần Chí Hùng, việc ban hành chính sách này là cấp thiết trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản đang bị khai thác quá mức và áp lực từ cảnh báo "thẻ vàng" của EC. Hiện thành phố có 785 tàu cá đăng ký, tạo áp lực lớn lên hệ sinh thái và môi trường biển. Việc cắt giảm tàu cá theo lộ trình (tối thiểu 1,5% tàu vùng khơi, 4% tàu vùng lộng và 5% tàu vùng ven bờ mỗi năm) sẽ góp phần cân bằng năng lực khai thác với khả năng phục hồi của nguồn lợi thủy sản./.
Khắc phục "thẻ vàng" IUU: Tập trung giải quyết triệt để các khuyến nghị của EC
Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu tăng cường phối hợp liên tỉnh, nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động tàu cá và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.