Xung đột tại Trung Đông đang đẩy chi phí năng lượng tại châu Âu tăng vọt, buộc các nước Liên minh châu Âu (EU) phải chi thêm hơn 100 tỷ euro (113,5 tỷ USD) cho nhập khẩu năng lượng, trong khi vẫn không có thêm nguồn cung dầu và khí đốt.
Sức ép này đang buộc Liên minh châu Âu vừa tìm biện pháp hạ nhiệt giá năng lượng trước mùa Đông, vừa đẩy nhanh kế hoạch giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và nguồn cung từ bên ngoài.
Phát biểu tại cuộc họp các bộ trưởng năng lượng Liên minh châu Âu ở Dublin (Ireland) ngày 29/9, Cao ủy Năng lượng Liên minh châu Âu Dan Jørgensen cho biết dù phải chi thêm khoản tiền rất lớn, các nước thành viên không nhận được thêm dầu hay khí đốt.
Theo ông, tình trạng này cho thấy sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng bên ngoài là không bền vững, nhất là khi nguồn cung có thể bị tác động bởi chiến tranh và các yếu tố chính trị.
Giá nhiên liệu tại một số nước châu Âu đã tăng gần 50%, tương đương hơn 11 USD/gallon, sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa. Tuyến đường biển chiến lược này trước đây vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu giao dịch trên thế giới. Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol cảnh báo châu Âu là một trong những khu vực dễ bị tổn thương nhất trước biến động giá dầu diesel, trong bối cảnh mùa Đông đang đến gần. Khoảng 50% nguồn cung diesel của châu Âu hiện nhập khẩu trực tiếp từ Mỹ.
Trong bối cảnh đó, các nước châu Âu đang tính đến nhiều biện pháp để hạn chế tác động đối với người dân. Chính phủ Tây Ban Nha ngày 29/9 thông báo sẽ giới hạn mức tăng giá khí đốt tự nhiên ở 15%, trong khi giá bình gas butane dùng phổ biến cho nấu ăn và sưởi ấm cũng được áp trần 19,55 euro (22 USD).
Bộ trưởng Chuyển đổi Sinh thái Tây Ban Nha Sara Aagesen cho biết nếu không áp dụng các biện pháp này, giá khí đốt đối với các hộ gia đình có thể tăng hơn 45% từ tháng 10.
Tây Ban Nha cũng đã triển khai khoảng 80 biện pháp kể từ tháng 3 nhằm hạn chế tác động của giá năng lượng, với tổng chi phí khoảng 5 tỷ euro, hỗ trợ khoảng 20 triệu hộ gia đình và 3 triệu doanh nghiệp.
Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế đang theo dõi sát diễn biến thị trường dầu mỏ, đặc biệt là thị trường diesel. Ông Birol cho biết các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế có thể thảo luận việc đưa thêm dầu từ các kho dự trữ chiến lược ra thị trường nếu cần thiết. Ông không bình luận về đề xuất của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và một số lãnh đạo khác liên quan đến việc giải phóng thêm dầu dự trữ để hạ giá dầu.
Sức ép đối với châu Âu còn gia tăng do khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu diesel để tăng nguồn cung trong nước. Bộ trưởng Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Ireland Darragh O’Brien cho rằng khả năng này là “không cao” vì sẽ gây tổn hại cho các nền kinh tế ở cả hai bờ Đại Tây Dương, song Liên minh châu Âu vẫn phải chuẩn bị cho tình huống xấu nhất.
Trước những biến động trên, ông Jørgensen kêu gọi Liên minh châu Âu giảm phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu và đẩy nhanh quá trình chuyển từ nhiên liệu hóa thạch sang điện, đồng thời mở rộng hạ tầng điện trên toàn khối. Bộ trưởng Môi trường Phần Lan Sari Multala dẫn nước này làm ví dụ về khả năng tự chủ năng lượng, khi các nguồn điện hạt nhân, tua-bin, than bùn và thủy điện cung cấp khoảng 95% sản lượng điện của Phần Lan, góp phần duy trì giá điện ở mức hợp lý.
Bà Multala cho rằng giá năng lượng tăng khi mùa Đông đến gần đang tạo sức ép lớn đối với các chính trị gia trong việc hỗ trợ người dân ứng phó với tình hình./.
Ủy ban châu Âu đề xuất giảm thuế năng lượng, đối phó bão giá
Ngày 22/4, EC sẽ thông qua một văn kiện chính sách phác thảo các hành động nhằm giảm thiểu tác động của tình trạng giá nhiên liệu đắt đỏ đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng.
