Đường dây 220kV Đắk Nông-Phước Long-Bình Long được xây dựngnhằm truyền tải hết công suất từ các nhà máy điện khu vực Tây Nguyênlà Buôn Tua Srah, Đồng Nai 3, Đồng Nai 4, Đồng Nai 5, Đồng Nai 6 &6A và Đắk R’Tih bằng cấp điện áp 220kV vào hệ thống điện Quốcgia trong giai đoạn 2012-2020.
Tuy nhiên, kể từ khi khởi công (tháng9/2011), do vướng mắc trong công tác đền bù giải phóng mặt bằng, nên đoạn tuyến qua các khu vực trên đến nay vẫn chưa thicông được, làm ảnh hưởng đến tiến độ công trình dự kiến hoàn thành đóngđiện trong tháng 10/2012.
Rất nhiều hộ dân đã xây dựng nhà vớidiện tích lớn trong các vị trí móng, hành lang tuyến tại cáchuyện Đăk RLấp, huyện Hớn Quản, Thị xã Bình Long và diện tíchphần mở rộng trạm biến áp 220kV Bình Long để trục lợi tiền đềnbù và gây khó khăn cho triển khai dự án.
Côngtrình đường dây 220kV Đắk Nông-Phước Long-Bình Long có chiều dài128km, với 337 vị trí móng trụ và mở rộng trạm biến áp 220kVBình Long, đi qua 2 tỉnh Đăk Nông (huyện Đăk RLấp) và Bình Phước(huyện Bù Đăng, Bù Gia Mập, Hớn Quản và thị xã Bình Long).Đường dây này không chỉ tăng cường khả năng cung cấp điện cho hai tỉnhĐắk Nông, Bình Phước và khu vực miền Nam trong những năm tới mà còn nângcao độ tin cậy an toàn trong cung cấp điện, giảm tổn thất kỹ thuật, cảithiện chất lượng điện áp trên lưới điện truyền tải khu vực.
Ông Nguyễn Đức Tuyển, Giám đốc Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung cho biết, theo tiến độ, đến thời điểm hiệnnay, công trình đường dây 220kV Đắk Nông-Phước Long-Bình Long đã có thểcơ bản hoàn thành phần xây dựng móng cột, nhưng bị chậm chỉ vì một số hộdân tự ý xây nhà trên tuyến, cản trở việc thi công.
Cũng theo ông Tuyển, trong quá trình khảo sát những ngôi nhànày không có. Tuy nhiên ngay sau khi cắm mốc, đo đạc để làm cácthủ tục bồi thường giải phóng mặt bằng thì hàng loạt ngôi nhà tạm do dân tự xâydựng với diện tích rất lớn trên các vị trí được xác định đểxây dựng móng trụ điện, hành lang tuyến và mở rộng trạm biến áp đã bấtngờ xuất hiện. Vấn đề này không chỉ dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ côngtrình, mà còn làm ảnh hưởng đến việc cung cấp điện cho miền Nam vàThành phố Hồ Chí Minh từ cuối năm 2012.
Theo Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung,qua kiểm đếm có 50 căn nhà do người dân tự ý xây dựng với diện tíchgần 30.000m2, thuộc các huyện: Đăk Rlấp (12 nhà), Hớn Quản (23nhà) và thị xã Bình Long (15 nhà). Có những căn nhà xây tạmtrong các vườn cao su, không xây trụ với diện tích mỗi căn nhàtừ 1000 đến 2000m2. Nếu chỉ tính đơn giản mỗi 1m2 đền bù theo đơn giáquy định của Ủy ban Nhân dân tỉnh trung bình là 1 triệu đồng/m2 thì với diệntích xây dựng nhà như trên,̀ Nhà nước sẽ thất thoát khoảng 30 tỷđồng tiền đền bù.
Trạm trưởng Trạm biến áp220kV Bình Long Nguyễn Tuấn Hải cho biết, sau khi đơn vị tư vấn thiếtkế xác định được địa giới mở rộng trạm, nhiều hộ dân xung quanh đã xâynhà tạm, lợp tôn không chắc chắn có nguy cơ xảy ra hiện tượng tôn bayvào Trạm trong mùa mưa bão. Để phòng ngừa nguy cơ sự cố có thể xảy rangay lập tức, trạm đã báo cáo chính quyền địa phương có ý kiến, đồngthời vận động nhân dân tháo dỡ các mái tôn. Tuy nhiên, bên cạnh một sốhộ dân tự giác tháo dỡ vẫn có hộ dân không hề có động thái nào, việcnày nằm ngoài khả năng của trạm.
Từ thực trạngtrên, sau khi Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung đề nghị chính quyền địa phương can thiệp, ngày20/11/2011, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Phước Bùi Văn Thạch đã ký côngvăn số 3181/UBND-KTN yêu cầu ủy ban nhân dân các huyện, thị xã nêu trên phối hợpvới Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện chính sách của Đảngvà Nhà nước đồng thời chỉ đạo không cho phép tự ý xây dựng, cơi nới nhàcủa trong phạm vi tim móng cột và hành lang. Để giải quyết vấn đềnày, chính quyền các địa phương cũng tổ chức nhiều buổi làmviệc để bàn cách giải quyết, tuy nhiên đến nay vẫn chưa bàngiao được mặt bằng cho đơn vị thi công.
ÔngLê Minh Hiếu - Trưởng phòng đền bù Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung đề xuất, để hạn chế việcnhững người dân tự ý xây nhà trên các tuyến đường dây sau khi cắm mốcnhằm trục lợi tiền đền bù thì phương án tốt nhất là ngay trong giaiđoạn khảo sát, sau khi được chính quyền địa phương thỏa thuậntuyến để lập dự án đầu tư, đơn vị tư vấn khảo sát thiết kếcần phối hợp cùng Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung làm việc với địa phương để công bố dựán, đồng thời mời ngay chính quyền địa phương tham gia ghi nhận và ghihình tư liệu về hiện trạng thực tế tại khu vực đã được thỏathuận tuyến công trình đi qua. Có như thế mới hạn chế được phần nàoviệc tự ý xây nhà hay các công trình nhằm trục lợi tiền đền bù của Nhànước và có cơ sở để xử lý các công việc sau này.
Theo Tậpđoàn Điện lực Việt Nam (EVN), ngoài đường dây 220 kV ĐắkNông-Phước Long-Bình Long, EVN đang tập trung thi công các công trìnhlưới điện 500kV đồng bộ với Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân và chuẩn bị khởicông công trình nâng dung lượng tụ bù đường dây 500kV Hà Tĩnh-Đà Nẵngvà Pleiku-Phú Lâm; đường dây 500kV Pleiku-Mỹ Phước-Cầu Bông với tổng vốnđầu tư khoảng 5 tỷ USD. Đây là những công trình trọng điểm cấp điện chomiền Nam sau năm 2013. Hiện nay, công suất của khu vực miền Nam là9.000MW nhưng đến năm 2015 dự kiến sẽ tăng lên khoảng 14.000MW. Nếukhông tập trung triển khai những công trình này, miền Nam sẽ thiếu điệntừ sau năm 2013./.
Tuy nhiên, kể từ khi khởi công (tháng9/2011), do vướng mắc trong công tác đền bù giải phóng mặt bằng, nên đoạn tuyến qua các khu vực trên đến nay vẫn chưa thicông được, làm ảnh hưởng đến tiến độ công trình dự kiến hoàn thành đóngđiện trong tháng 10/2012.
Rất nhiều hộ dân đã xây dựng nhà vớidiện tích lớn trong các vị trí móng, hành lang tuyến tại cáchuyện Đăk RLấp, huyện Hớn Quản, Thị xã Bình Long và diện tíchphần mở rộng trạm biến áp 220kV Bình Long để trục lợi tiền đềnbù và gây khó khăn cho triển khai dự án.
Côngtrình đường dây 220kV Đắk Nông-Phước Long-Bình Long có chiều dài128km, với 337 vị trí móng trụ và mở rộng trạm biến áp 220kVBình Long, đi qua 2 tỉnh Đăk Nông (huyện Đăk RLấp) và Bình Phước(huyện Bù Đăng, Bù Gia Mập, Hớn Quản và thị xã Bình Long).Đường dây này không chỉ tăng cường khả năng cung cấp điện cho hai tỉnhĐắk Nông, Bình Phước và khu vực miền Nam trong những năm tới mà còn nângcao độ tin cậy an toàn trong cung cấp điện, giảm tổn thất kỹ thuật, cảithiện chất lượng điện áp trên lưới điện truyền tải khu vực.
Ông Nguyễn Đức Tuyển, Giám đốc Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung cho biết, theo tiến độ, đến thời điểm hiệnnay, công trình đường dây 220kV Đắk Nông-Phước Long-Bình Long đã có thểcơ bản hoàn thành phần xây dựng móng cột, nhưng bị chậm chỉ vì một số hộdân tự ý xây nhà trên tuyến, cản trở việc thi công.
Cũng theo ông Tuyển, trong quá trình khảo sát những ngôi nhànày không có. Tuy nhiên ngay sau khi cắm mốc, đo đạc để làm cácthủ tục bồi thường giải phóng mặt bằng thì hàng loạt ngôi nhà tạm do dân tự xâydựng với diện tích rất lớn trên các vị trí được xác định đểxây dựng móng trụ điện, hành lang tuyến và mở rộng trạm biến áp đã bấtngờ xuất hiện. Vấn đề này không chỉ dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ côngtrình, mà còn làm ảnh hưởng đến việc cung cấp điện cho miền Nam vàThành phố Hồ Chí Minh từ cuối năm 2012.
Theo Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung,qua kiểm đếm có 50 căn nhà do người dân tự ý xây dựng với diện tíchgần 30.000m2, thuộc các huyện: Đăk Rlấp (12 nhà), Hớn Quản (23nhà) và thị xã Bình Long (15 nhà). Có những căn nhà xây tạmtrong các vườn cao su, không xây trụ với diện tích mỗi căn nhàtừ 1000 đến 2000m2. Nếu chỉ tính đơn giản mỗi 1m2 đền bù theo đơn giáquy định của Ủy ban Nhân dân tỉnh trung bình là 1 triệu đồng/m2 thì với diệntích xây dựng nhà như trên,̀ Nhà nước sẽ thất thoát khoảng 30 tỷđồng tiền đền bù.
Trạm trưởng Trạm biến áp220kV Bình Long Nguyễn Tuấn Hải cho biết, sau khi đơn vị tư vấn thiếtkế xác định được địa giới mở rộng trạm, nhiều hộ dân xung quanh đã xâynhà tạm, lợp tôn không chắc chắn có nguy cơ xảy ra hiện tượng tôn bayvào Trạm trong mùa mưa bão. Để phòng ngừa nguy cơ sự cố có thể xảy rangay lập tức, trạm đã báo cáo chính quyền địa phương có ý kiến, đồngthời vận động nhân dân tháo dỡ các mái tôn. Tuy nhiên, bên cạnh một sốhộ dân tự giác tháo dỡ vẫn có hộ dân không hề có động thái nào, việcnày nằm ngoài khả năng của trạm.
Từ thực trạngtrên, sau khi Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung đề nghị chính quyền địa phương can thiệp, ngày20/11/2011, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Phước Bùi Văn Thạch đã ký côngvăn số 3181/UBND-KTN yêu cầu ủy ban nhân dân các huyện, thị xã nêu trên phối hợpvới Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện chính sách của Đảngvà Nhà nước đồng thời chỉ đạo không cho phép tự ý xây dựng, cơi nới nhàcủa trong phạm vi tim móng cột và hành lang. Để giải quyết vấn đềnày, chính quyền các địa phương cũng tổ chức nhiều buổi làmviệc để bàn cách giải quyết, tuy nhiên đến nay vẫn chưa bàngiao được mặt bằng cho đơn vị thi công.
ÔngLê Minh Hiếu - Trưởng phòng đền bù Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung đề xuất, để hạn chế việcnhững người dân tự ý xây nhà trên các tuyến đường dây sau khi cắm mốcnhằm trục lợi tiền đền bù thì phương án tốt nhất là ngay trong giaiđoạn khảo sát, sau khi được chính quyền địa phương thỏa thuậntuyến để lập dự án đầu tư, đơn vị tư vấn khảo sát thiết kếcần phối hợp cùng Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung làm việc với địa phương để công bố dựán, đồng thời mời ngay chính quyền địa phương tham gia ghi nhận và ghihình tư liệu về hiện trạng thực tế tại khu vực đã được thỏathuận tuyến công trình đi qua. Có như thế mới hạn chế được phần nàoviệc tự ý xây nhà hay các công trình nhằm trục lợi tiền đền bù của Nhànước và có cơ sở để xử lý các công việc sau này.
Theo Tậpđoàn Điện lực Việt Nam (EVN), ngoài đường dây 220 kV ĐắkNông-Phước Long-Bình Long, EVN đang tập trung thi công các công trìnhlưới điện 500kV đồng bộ với Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân và chuẩn bị khởicông công trình nâng dung lượng tụ bù đường dây 500kV Hà Tĩnh-Đà Nẵngvà Pleiku-Phú Lâm; đường dây 500kV Pleiku-Mỹ Phước-Cầu Bông với tổng vốnđầu tư khoảng 5 tỷ USD. Đây là những công trình trọng điểm cấp điện chomiền Nam sau năm 2013. Hiện nay, công suất của khu vực miền Nam là9.000MW nhưng đến năm 2015 dự kiến sẽ tăng lên khoảng 14.000MW. Nếukhông tập trung triển khai những công trình này, miền Nam sẽ thiếu điệntừ sau năm 2013./.
Mai Phương (TTXVN/Vietnam+)
