Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đẩy nhanh tiến độ đàm phán, mở cửa thêm các thị trường xuất khẩu đối với chanh leo và bưởi, qua đó mở rộng dư địa tiêu thụ, nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy phát triển bền vững ngành hàng.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đang tích cực đẩy nhanh tiến độ mở cửa thị trường đối với quả chanh leo. Dự kiến, trong năm 2026, Hoa Kỳ sẽ đăng công báo cho phép nhập khẩu chanh leo của Việt Nam. Đây được kỳ vọng là bước tiến quan trọng, tạo thêm cơ hội cho chanh leo Việt Nam tiếp cận một trong những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật.
Đối với quả bưởi xuất khẩu sang Nhật Bản, quá trình đàm phán cũng đang được thúc đẩy. Phía Nhật Bản đã cử chuyên gia sang Việt Nam để giám sát các thí nghiệm diện rộng đối với ruồi đục quả trên bưởi, làm cơ sở xây dựng các biện pháp quản lý dịch hại, tiến tới hoàn thiện các yêu cầu kỹ thuật để mở cửa thị trường.
Bên cạnh đó, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đang phối hợp với Bộ Các ngành cơ bản New Zealand (MPI) thúc đẩy mở cửa thị trường. Hai bên đã đạt được thỏa thuận cơ bản về việc mở cửa cho hoa cắt cành của Việt Nam.
Trước đó, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã tích cực xúc tiến mở cửa thị trường đối với bưởi, chanh xuất khẩu sang Trung Quốc. Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với bưởi và chanh tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc được ký ngày 15/4/2026.
Thực hiện yêu cầu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), Việt Nam đã cung cấp hình ảnh, video về 140 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói để phục vụ kiểm tra, cấp mới. Đồng thời, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã gửi phía Trung Quốc danh sách 221 mã số vùng trồng và 63 cơ sở đóng gói các loại quả xuất khẩu đề nghị phê duyệt.
Đối với thị trường Australia, bưởi Việt Nam đã được cho phép nhập khẩu. Lô bưởi đầu tiên được xuất khẩu sang thị trường này trong tháng 4/2026, mở thêm một hướng tiêu thụ cho ngành hàng bưởi trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và kiểm dịch thực vật tại các thị trường ngày càng cao.
Theo Đề án Phát triển cây ăn quả chủ lực giai đoạn 2025-2030, chanh leo được xác định là một trong những ngành hàng cần phát triển theo hướng bền vững, với mục tiêu duy trì diện tích từ 12.000-15.000 ha, sản lượng 250.000-300.000 tấn tại các vùng trọng điểm gồm Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk, Quảng Trị, Nghệ An và Sơn La.
Tây Nguyên hiện chiếm hơn 80% diện tích và trên 90% sản lượng chanh leo của cả nước. Giá trị xuất khẩu chanh leo ngày càng tăng, trong khi Việt Nam đã công bố lưu hành hơn 40 giống chanh leo phục vụ sản xuất và xuất khẩu. Việc mở thêm các thị trường có yêu cầu cao được kỳ vọng tạo động lực để ngành hàng nâng cao chất lượng, tổ chức lại sản xuất và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn quốc tế.
Đối với bưởi, Việt Nam hiện có khoảng 106.000 ha, thuộc nhóm quốc gia có quy mô sản xuất bưởi lớn trên thế giới. Nhiều vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn đã được hình thành. Bên cạnh các vùng trồng truyền thống, diện tích bưởi và chanh tiếp tục được mở rộng tại nhiều địa phương như Hà Nội, Phú Thọ, Tuyên Quang, Vĩnh Long, Đồng Nai, Đồng Tháp...
Nhiều giống bưởi đặc sản như bưởi Diễn, bưởi Phúc Trạch, bưởi Đoan Hùng, bưởi Năm Roi, bưởi Da Xanh... đang được sản xuất với năng suất và chất lượng ngày càng được nâng cao, phù hợp với nhu cầu của thị trường, góp phần cải thiện hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.
Việc liên tục mở cửa và mở rộng thị trường xuất khẩu cho chanh leo, bưởi nói riêng và các mặt hàng rau quả nói chung đang tạo thêm dư địa tăng trưởng cho ngành hàng. Cùng với đàm phán các yêu cầu kỹ thuật, việc quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm soát dịch hại và bảo đảm truy xuất nguồn gốc được xác định là những yếu tố then chốt để nông sản Việt Nam đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.
Trong 7 tháng năm 2026, xuất khẩu rau quả tiếp tục là điểm sáng của nông nghiệp Việt Nam, đạt khoảng 4,83 tỷ USD, tăng 24,9% so với cùng kỳ năm trước.
Những kết quả tích cực trong mở cửa thị trường đang góp phần duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu rau quả, đồng thời từng bước nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, hướng tới mục tiêu phát triển ngành hàng theo hướng bền vững, giá trị cao và hội nhập sâu rộng./.