Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại bối cảnh kinh doanh toàn cầu, cơ sở hạ tầng nền tảng của công nghệ này đang thu hút sự chú ý như một nhân tố quyết định để hiện thực hóa tăng trưởng.
Đối với khu vực Đông Nam Á, làn sóng AI không chỉ giúp doanh nghiệp tăng doanh thu nhờ ứng dụng công nghệ, mà còn mở ra cơ hội sinh lời từ nhu cầu hạ tầng ngày càng tăng trong chuỗi giá trị AI.
Phát biểu tại Hội nghị ASEAN 2026 do Liên đoàn Doanh nghiệp Singapore tổ chức, ông Edmund Leong, Giám đốc bộ phận Dịch vụ và giải pháp doanh nghiệp tại ngân hàng UOB, nhận định câu chuyện AI không chỉ đơn thuần là công nghệ mà là một câu chuyện về tăng trưởng kinh tế.
Ông Leong chỉ ra rằng doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh ứng dụng mô hình AI vào vận hành nhằm cải thiện quy trình làm việc, trải rộng từ lĩnh vực y tế, dịch vụ tài chính cho đến sản xuất. Việc triển khai các mô hình này đòi hỏi năng lực điện toán khổng lồ từ hệ thống máy chủ AI dùng để huấn luyện và vận hành mô hình, qua đó kéo theo dòng đầu tư lan tỏa khắp hệ sinh thái. Các thành phần này cuối cùng hội tụ tại các trung tâm dữ liệu - tâm điểm của hệ sinh thái hạ tầng AI hiện nay.
Đáng chú ý, quá trình phát triển các trung tâm dữ liệu đang tăng tốc trên khắp Đông Nam Á. Trong khi phần lớn đà tăng trưởng gần đây tập trung vào Malaysia, các quốc gia như Thái Lan, Indonesia và Việt Nam cũng đang tích cực mở rộng công suất.
Để các trung tâm dữ liệu hoạt động hiệu quả, hệ sinh thái cần phải đảm bảo đủ nguồn cung điện năng, năng lực làm mát và quỹ đất xây dựng. Quá trình này đòi hỏi một nguồn tài chính khổng lồ, khiến việc tài trợ cho hạ tầng trở nên quan trọng không kém việc phát triển bản thân công nghệ.
Ông Leong lưu ý vốn cho hạ tầng AI không chỉ đến từ hoạt động cho vay. Các định chế tài chính có thể đóng vai trò "siêu kết nối" dòng vốn, hỗ trợ dự án huy động qua tín dụng hoặc tiếp cận thị trường vốn thông qua trái phiếu và cổ phiếu.
Khi hạ tầng AI mở rộng ra nhiều thị trường và nhiều địa điểm vận hành khác nhau, những ngân hàng có mạng lưới khu vực ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt dòng vốn xuyên biên giới.
Dù vậy, không phải dự án nào cũng đủ điều kiện nhận tài trợ, bởi đây là lĩnh vực thâm dụng vốn đòi hỏi phía cổ đông chấp nhận cam kết dài hạn. Bên cạnh đó, một dự án muốn đi đến đích còn cần sự phối hợp của cơ quan quản lý sở tại, đơn vị cung cấp điện và nước, cùng doanh nghiệp viễn thông để bảo đảm hạ tầng mạng. Ngân hàng vì thế đóng vai trò kết nối các bên liên quan để dự án thành công.
Ông Leong cho rằng Đông Nam Á phải vượt qua hai nút thắt để hạ tầng AI phát triển. Thứ nhất là điện năng: khu vực cần đầu tư mạnh hơn cho năng lượng tái tạo và hạ tầng lưới điện, với ước tính khoảng 150 tỷ USD có thể được rót vào hạ tầng năng lượng khu vực trong 5 năm tới, bao gồm các dự án năng lượng tái tạo và chuyển dịch năng lượng. Thứ hai là nguồn cung bán dẫn, khi tình trạng thiếu hụt chip bán dẫn và chip nhớ vẫn kéo dài do nhu cầu vượt xa năng lực sản xuất.
Dù vậy, ông Leong kỳ vọng những tiến bộ công nghệ và nguồn cung mở rộng sẽ dần giải quyết các rào cản này. Chi phí hạ tầng AI khi đó sẽ giảm dần và hỗ trợ ứng dụng công nghệ này rộng rãi trên toàn nền kinh tế khu vực./.