Thu nhập bình quân của người lao động Hàn Quốc lần đầu tiên vượt ngưỡng 50 triệu won/năm (32.989 USD) trong năm 2025, đánh dấu một cột mốc đáng chú ý trên bề nổi. Tuy nhiên, phía sau con số này lại là một thực tế phức tạp hơn: tăng trưởng thu nhập chủ yếu đến từ tiền thưởng, qua đó làm gia tăng khoảng cách tiền lương giữa các doanh nghiệp lớn và phần còn lại của nền kinh tế đồng thời cho thấy tính không bền vững của việc tăng thu nhập.
Tăng trưởng thu nhập không bền vững
Theo báo cáo do Liên đoàn Doanh nghiệp Hàn Quốc công bố ngày 23/3, tổng lương hàng năm bình quân của nhân viên chính thức (có hợp đồng ít nhất một năm) đạt 50,61 triệu won vào năm 2025, tăng 2,94% so với 49,16 triệu won một năm trước đó.
Đây là lần đầu tiên chỉ số này vượt mốc 50 triệu won kể từ khi dữ liệu được thống kê vào năm 2011.
Động lực chính của mức tăng thu nhập không đến từ tiền lương cơ bản mà từ các khoản thưởng và thu nhập không thường xuyên. Trong khi tiền lương cố định chỉ tăng 2,7% - thấp hơn mức 3,2% của năm trước - thì tiền thưởng lại tăng mạnh 4,3%, đảo chiều so với mức tăng khiêm tốn 0,4% trước đó.
Diễn biến này cho thấy một sự thay đổi cấu trúc trong thu nhập lao động: thay vì tăng lương ổn định, doanh nghiệp có xu hướng sử dụng tiền thưởng linh hoạt hơn để điều chỉnh chi phí nhân công trong bối cảnh kinh tế nhiều rủi ro.
Tuy nhiên, chính cơ chế này lại làm gia tăng bất bình đẳng, bởi tiền thưởng thường gắn chặt với hiệu quả kinh doanh và quy mô doanh nghiệp, những yếu tố mà các doanh nghiệp lớn có lợi thế vượt trội.
Sự phân hóa theo quy mô doanh nghiệp là điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo của Liên đoàn Doanh nghiệp Hàn Quốc.
Tại các công ty có từ 300 lao động trở lên, tiền thưởng tăng 5,8%, kéo mức thu nhập bình quân lên tới 73,96 triệu won, tăng 3,9% so với năm trước đó. Ngược lại, tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), thu nhập trung bình chỉ đạt 45,38 triệu won, tăng 2,5%.
Không chỉ tăng chậm hơn, cả lương cơ bản và tiền thưởng tại khu vực này đều có dấu hiệu suy yếu: lương cố định tăng 2,5% (so với 3,1% trước đó), còn tiền thưởng chỉ tăng 2,3%.
Khoảng cách về mức tiền thưởng đặc biệt đáng chú ý. Người lao động tại doanh nghiệp nhỏ nhận trung bình 4,18 triệu won tiền thưởng, chưa bằng 25% tại các tập đoàn lớn. Điều này đồng nghĩa với việc ngay cả khi mức lương danh nghĩa có tăng, chênh lệch thu nhập thực tế vẫn tiếp tục mở rộng.
Phân hóa thu nhập theo ngành ngày càng lớn
Báo cáo thống kê cũng cho thấy sự bất bình đẳng thu nhập không chỉ tồn tại giữa các doanh nghiệp mà còn giữa các ngành nghề. Lĩnh vực tài chính-bảo hiểm ghi nhận mức thu nhập cao nhất, với trung bình 93,87 triệu won/năm, gần gấp ba lần so với ngành lưu trú và dịch vụ ăn uống, nơi thu nhập chỉ đạt 31,75 triệu won.
Khoảng cách này phản ánh sự phân hóa cấu trúc trong nền kinh tế Hàn Quốc, nơi các ngành có giá trị gia tăng cao và liên kết với thị trường tài chính toàn cầu ngày càng tách biệt khỏi các ngành dịch vụ truyền thống có năng suất thấp.
Một yếu tố quan trọng khác là chi phí lao động thực tế đang tăng nhanh hơn so với những gì số liệu lương năm thể hiện. Theo báo cáo, tiền lương theo giờ đã tăng tới 77,7% trong giai đoạn 2011-2025, từ 15.483 won lên 27.518 won, vượt xa mức tăng 58,9% của thu nhập lương theo năm.
Nguyên nhân chính là số giờ làm việc giảm dần trong cùng kỳ, một phần do chính sách giảm giờ làm và cải thiện điều kiện lao động. Điều này khiến chi phí lao động trên mỗi đơn vị thời gian tăng nhanh hơn, tạo áp lực đáng kể lên doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ vốn có biên lợi nhuận thấp.
Báo cáo nhấn mạnh rằng việc chỉ nhìn vào thu nhập năm có thể đánh giá thấp gánh nặng chi phí thực sự mà doanh nghiệp đang phải đối mặt. Diễn biến hiện tại đặt ra thách thức chính sách kép cho nền kinh tế Hàn Quốc.
Thứ nhất, việc thu nhập tăng chủ yếu nhờ tiền thưởng cho thấy tăng trưởng tiền lương chưa bền vững, phụ thuộc nhiều vào chu kỳ kinh doanh. Điều này có thể làm suy yếu tiêu dùng trong dài hạn, khi thu nhập của người lao động trở nên biến động hơn.
Thứ hai, khoảng cách thu nhập giữa doanh nghiệp lớn và SME tiếp tục mở rộng có thể làm gia tăng bất bình đẳng xã hội và làm suy yếu nền tảng tiêu dùng nội địa, vốn phụ thuộc lớn vào khu vực doanh nghiệp nhỏ.
Trong bối cảnh đó, các chính sách nâng cao năng suất lao động, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và cải thiện chất lượng việc làm trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Việc thu nhập trung bình năm của người lao động vượt mốc 50 triệu won là một dấu hiệu tích cực về mặt thống kê, cho thấy thu nhập danh nghĩa của người lao động Hàn Quốc tiếp tục cải thiện. Tuy nhiên, cấu trúc tăng trưởng hiện tại dựa vào tiền thưởng và tập trung ở các doanh nghiệp lớn cho thấy lợi ích không được phân bổ đồng đều.
Trong trung hạn, nếu không có sự cải thiện về năng suất và tái cân bằng thị trường lao động, xu hướng này có thể làm sâu sắc thêm khoảng cách thu nhập, qua đó trở thành một trong những rào cản lớn đối với tăng trưởng bền vững của nền kinh tế Hàn Quốc./.
Tỷ giá vượt 1.500 won mỗi USD: Áp lực đa tầng với kinh tế Hàn Quốc
Việc tỷ giá vượt mốc 1.510 won/USD, mức cao nhất trong 17 năm, không chỉ là một biến động kỹ thuật trên thị trường ngoại hối mà còn phản ánh sự hội tụ của nhiều áp lực vĩ mô đối với kinh tế Hàn Quốc.
