Mỹ đã bày tỏ sự không hài lòng với việc nhiều quan chức Liên hợp quốc đi công tác bằng vé máy bay hạng thương gia “quá mức cần thiết,” khi nước này đang mở một chiến dịch giảm bớt ngân quỹ nhiều tỷ USD của LHQ. Những lời than phiền từ Mỹ và các quốc gia phương Tây đang gặp khó khăn kinh tế khác đã xuất hiện sau khi có tin gần ba phần tư số tiền chi cho vé máy bay ở trụ sở Liên hợp quốc là để mua vé hạng thương gia. Điều này “rõ ràng không thể giải thích được”, theo Joseph Torsella, đại diện Mỹ về cải tổ và quản trị Liên hợp quốc (hàm đại sứ), người từ năm 2011 đã dẫn đầu một cuộc chiến của Mỹ chống lại “sự lãng phí” ở tổ chức này. Luật lệ về đi lại bằng vé hạng thương gia “không hề có hiệu lực” và thất bại trong việc “suy nghĩ hợp lý về những cải cách toàn bộ đang tạo ra một hệ thống dễ dàng bị lạm dụng”, ông Torsella nói. Liên hợp quốc đã chi ít nhất 769 triệu USD trong ngân sách chung hơn 5 tỷ USD trong năm tài khóa 2010-11 cho việc đi lại của các quan chức trên toàn thế giới, theo số liệu từ tổ chức này. Đơn vị gìn giữ hòa bình, có ngân sách riêng, chi thêm 200 triệu USD nữa. Khoảng 54 triệu USD trong 74 triệu USD tiền vé máy bay được mua ở trụ sở tại New York và Geneva là hạng thương gia. Các nhà ngoại giao nói con số có lẽ còn cao hơn nhiều do các con số rõ ràng vẫn chưa được công bố. “Có rất nhiều lỗ hổng trong chuyện điên rồ này,” Torsella nói. Liên hợp quốc có khoảng 30 cơ quan du lịch đối tác khác nhau nên hiếm khi nào mua vé máy bay phổ thông với số lượng lớn hay sử dụng dịch vụ đăng ký máy bay trên mạng, vốn sẽ giúp giá vé rẻ hơn nhiều, theo ông Torsella. Các nhân viên Liên hợp quốc có quyền đi vé máy bay hạng thương gia với các chuyến bay chín tiếng đồng hồ, trong khi chính quyền Mỹ chỉ cho phép đi hạng thương gia với các chuyến từ 14 tiếng trở lên. Torsella cũng nêu ra câu hỏi về tiền công tác hàng ngày của các nhân viên Liên hợp quốc do họ đi lại nhiều bằng máy bay. “Khi nhìn vào những thứ này, vé hạng thương gia, cho thanh toán toàn bộ với hạng phổ thông, tiền công tác hàng ngày, những lỗ hổng này không khỏi đưa tới kết luận là những người đóng thuế đã không nhận lại được đầy đủ từ số tiền họ bỏ ra, và Liên Hiệp Quốc cũng vậy”, Torsella nói. Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki Moon năm ngoái chỉ nói ông “khuyến khích” việc sử dụng hội nghị trực tuyến nhiều hơn và những ai đi tập huấn nên bay hạng phổ thông và không nhận tiền công tác vào ngày ngồi trên máy bay. Những nỗ lực cải cách đang “chết dần chết mòn” vì đấu tranh chính trị giữa 193 thành viên trong trong ủy ban ngân sách của Đại hội đồng Liên hợp quốc có trách nhiệm thiết lập luật lệ và sẽ gặp nhau lần nữa trong tháng này, theo Torsella.
Mỹ là quốc gia góp ngân sách nhiều nhất cho Liên hợp quốc (Nguồn: AFP)
Ông cũng chỉ ra rằng chỉ cần 10% tiền đi lại của nhân viên Liên hợp quốc là đủ mua 15,4 triệu chiếc màn chống muỗi gây sốt rét. “Hãy lựa chọn châu lục của bạn, lựa chọn vấn đề của bạn và nêu câu hỏi phải chăng Liên hợp quốc chẳng làm được gì hết, câu trả lời chắc chắn là đúng vậy”, ông nói. Kể từ khi Torsella đảm nhận công việc của ông, Liên hợp quốc đã phải đóng băng mức lương của 10.000 nhân viên ở New York. Tháng này, ông Torsella kêu gọi những nhà ngoại giao say xỉn phải bị cấm tham dự các cuộc trao đổi ngân sách rất gay gắt và khó khăn của Liên hợp quốc . Torsella cũng là một nhà vận động nổi tiếng trên mạng khi ông so sánh sự giản dị của tân giáo hoàng, đi xe buýt và bay hạng phổ thông, so với những nhân viên Liên hợp quốc./.
Trần Trọng (Vietnam+)
