Vào thời khắc đầu tiên của Năm mới, khi cánh cửa nhà vừa mở ra, người đầu tiên bước vào với lời chúc đầu năm, được gọi là xông đất (hay xông nhà), được cho là sẽ đem đến vận khí cho cả gia đình suốt 12 tháng tiếp theo.
Bởi vậy, từ bao đời nay, người Việt vẫn coi việc chọn người xông đất là một nghi lễ quan trọng, gửi gắm mong ước về một Năm mới hanh thông, bình an và đủ đầy.
Xông đất - khởi đầu cho vận khí cả năm
Theo quan niệm dân gian, xông đất (hay xông nhà) là việc người đầu tiên bước chân vào nhà sau thời khắc Giao thừa. Sự xuất hiện ấy mang ý nghĩa “mở vía,” “mở lộc,” định hình phần nào vận may của gia chủ trong Năm mới.
Niềm tin này bắt nguồn từ tư duy coi trọng sự khởi đầu của người Việt: mọi thứ diễn ra trong buổi sáng đầu Năm mới sẽ là tín hiệu cho cả năm. Ai cũng mong muốn một khởi đầu thuận lợi, vui vẻ, tích cực, mở ra một chu kỳ nhiều điều lành. Vì thế, người xông đất thường được lựa chọn kỹ lưỡng dựa trên nhiều yếu tố phong thủy, đặc biệt là tuổi tác và bản mệnh.
Vì sao nên chọn người xông nhà hợp tuổi, hợp mệnh?
Trong phong thủy phương Đông, mỗi người sinh ra đều mang một bản mệnh thuộc ngũ hành Kim-Mộc-Thủy-Hỏa-Thổ. Các bản mệnh này tồn tại mối quan hệ tương sinh hoặc tương khắc lẫn nhau, đồng thời chịu ảnh hưởng trực tiếp từ vận khí của từng năm.
Khi người xông đất có bản mệnh tương sinh hoặc tương hợp với gia chủ và với mệnh của Năm mới, sự gặp gỡ ấy được xem như một “luồng sinh khí” tích cực. Năng lượng hài hòa giúp kích hoạt may mắn, hỗ trợ công việc, tài lộc và sức khỏe cho cả gia đình.
Ngược lại, nếu người xông đất rơi vào tuổi xung khắc, tương hại với gia chủ, dân gian cho rằng điều này có thể vô tình mang đến sự trục trặc, bất ổn trong Năm mới. Chính vì vậy mới có câu “có thờ có thiêng, có kiêng có lành” - chọn tuổi xông đất thực chất là cách để chủ động đón điều tốt, hạn chế rủi ro ngay từ đầu năm.
Nguyên tắc chọn tuổi xông đất năm Bính Ngọ 2026
Năm 2026 là năm Bính Ngọ, thuộc mệnh Thiên Hà Thủy (nước trên trời). Khi chọn người xông đất, các gia đình thường dựa trên ba nguyên tắc chính:
Thứ nhất, ngũ hành tương sinh
Ưu tiên người có mệnh Kim, Mộc hoặc Thủy để tạo sự cân bằng, bổ trợ cho vận khí Năm mới.
Thứ hai, can chi hòa hợp
Các tuổi thuộc Tam hợp Dần-Ngọ-Tuất hoặc Nhị hợp Ngọ-Mùi thường được đánh giá là thuận lợi. Ngược lại, nên hạn chế các tuổi nằm trong nhóm Tứ hành xung Tý-Ngọ-Mão-Dậu hoặc các tuổi xung hại trực tiếp với Ngọ.
Thứ ba, yếu tố con người
Người xông đất nên có tính cách vui vẻ, lạc quan, cuộc sống ổn định, gia đình êm ấm và không đang trong thời gian chịu tang. Đây là điểm cho thấy phong tục xông đất không chỉ xét tuổi, mà còn coi trọng tinh thần ngày đầu năm.
Những tuổi đẹp để xông đất năm Bính Ngọ
Dựa trên các yếu tố phong thủy, một số tuổi thường được đánh giá là phù hợp để xông đất năm 2026 gồm:
- Nhóm Tam hợp:
Dần (1962, 1974, 1986, 1998, 2010, 2022)
Tuất (1970, 1982, 1994, 2006, 2018) - Nhóm Nhị hợp:
Mùi (1967, 1979, 1991, 2003, 2015) - Một số tuổi cụ thể được ưa chuộng:
Mậu Tuất (1958), Giáp Dần (1974), Nhâm Dần (1962),
Đinh Mùi (1967), Kỷ Mùi (1979), Tân Mùi (1991).
Những tuổi này được cho là có sự hòa hợp tương đối rõ ràng với vận khí năm Bính Ngọ, giúp mang lại cảm giác hanh thông, nhẹ nhàng và nhiều may mắn cho gia chủ.
Ngoài yếu tố năm Bính Ngọ, tuổi gia chủ cũng là căn cứ quan trọng khi chọn người xông đất, dựa trên tam hợp, nhị hợp, tránh tứ hành xung và quan hệ ngũ hành.
Bảng tổng hợp các tuổi phù hợp và những tuổi nên tránh cho 12 con giáp
| Tuổi gia chủ | Tuổi hợp xông đất | Tuổi nên tránh |
|---|---|---|
| Tý | Thân, Thìn, Sửu | Ngọ, Mão, Dậu |
| Sửu | Tý, Dậu, Tỵ | Mùi, Mão, Tuất |
| Dần | Ngọ, Tuất, Hợi | Thân, Tỵ, Sửu |
| Mão | Mùi, Hợi, Tuất | Dậu, Tý, Thìn |
| Thìn | Tý, Thân, Dậu | Mão, Ngọ, Hợi |
| Tỵ | Sửu, Thân, Dậu | Tý, Mùi, Hợi |
| Ngọ | Dần, Tuất, Mùi | Thân, Tỵ, Sửu |
| Mùi | Mão, Ngọ | Sửu, Thân, Dậu |
| Thân | Tý, Thìn, Tỵ | Dần, Ngọ, Mão |
| Dậu | Sửu, Tý, Thìn | Mùi, Tuất, Tý |
| Tuất | Ngọ, Dần, Mão | Tỵ, Thân, Sửu |
| Hợi | Mão, Mùi, Dần | Tỵ, Thìn, Ngọ |
Những lưu ý quan trọng khi chọn người xông đất
- Ưu tiên người có mệnh Kim, Mộc, Thủy để cân bằng năng lượng Hỏa của năm Bính Ngọ.
- Hạn chế chọn các tuổi Tý, Mão, Sửu do thuộc nhóm xung, hại với Ngọ.
- Nếu không chọn được người hợp tuổi, gia chủ có thể tự xông đất bằng cách ra ngoài sau Giao thừa rồi quay về nhà với tâm thế vui vẻ, lời nói cát lành.
Cuối cùng, cần nhìn nhận rằng xông đất là một nét đẹp văn hóa mang tính tinh thần. Phong thủy chỉ đóng vai trò hỗ trợ, còn sự an yên, hạnh phúc lâu dài vẫn đến từ cách mỗi gia đình gìn giữ hòa khí, chăm lo cuộc sống và đối xử tử tế với nhau trong suốt cả năm./.
Xông đất ngày Tết cổ truyền: Phong tục, ý nghĩa và những lưu ý
Trong văn hóa của người Việt, sau thời điểm giao thừa, “xông đất” đầu năm là tục lệ không thể thiếu, trở thành một nét văn hóa đẹp, với mong ước một năm may mắn, thịnh vượng và phúc lộc thọ toàn.
