Ngày 6/1, phiên tòa xét xử sơ thẩm 55 bị cáo trong vụ nhận hối lộ tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) tiếp tục với phần xét hỏi các bị cáo công tác tại Cục này về hành vi nhận hối lộ của các doanh nghiệp trong quá trình giải quyết hồ sơ cho họ.
Trình bày tại phiên tòa, bị cáo Trần Việt Nga (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) khai, từ tháng 11/2016 đến tháng 9/2024 bị cáo Nga giữ chức Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm; từ ngày 23/9/2024 đến trước khi bị khởi tố, Nga giữ chức Cục trưởng.
Trong thời gian làm Phó Cục trưởng, bị cáo Nga được phân công phụ trách Phòng Pháp chế và Hợp tác quốc tế, Văn phòng Cục (trừ bộ phận Tổ chức cán bộ). Đến năm 2021, bị cáo chuyển sang phụ trách mảng Thanh tra, không còn phụ trách Văn phòng Cục.
Từ tháng 8/2018, bị cáo được Cục trưởng phân công ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, trên cơ sở hồ sơ do Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông trình. Thời điểm này, ở Cục An toàn thực phẩm đã tồn tại tình trạng doanh nghiệp đưa tiền "cảm ơn" chuyên viên khi làm hồ sơ.
Bị cáo Nga cho biết, khi mới nhận nhiệm vụ ký giấy xác nhận quảng cáo, bị cáo đã trao đổi với bị cáo Trần Thị Thu Liễu (Phó Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông) về việc có nên lập đầu mối quản lý tiền "cảm ơn" của doanh nghiệp và lãnh đạo Cục có được nhận 2 triệu đồng/hồ sơ hay không.
Tuy nhiên, khi đó bị cáo Liễu trả lời Nga rằng không thể thực hiện vì hồ sơ quảng cáo đơn giản, dễ làm. Sau đó, bị cáo Nga không chỉ đạo, không ép buộc và cũng không yêu cầu các chuyên viên thực hiện việc này.
Bị cáo Nga khai nhận, trong quá trình ký giấy xác nhận quảng cáo, có 4 chuyên viên gồm: Nguyễn Thị Hải Hà, Nguyễn Thị Việt Hà, Phùng Thị Thúy Hà và Trần Thị Lựu đưa tiền cho bị cáo.
Các chuyên viên đưa tiền trực tiếp tại phòng làm việc của Nga, chủ yếu bằng tiền mặt, đựng trong phong bì trắng, có lúc ghi mã hồ sơ, có lúc không, số tiền mỗi lần không cố định.
Theo Nga, mức thu từ 4 triệu đồng đến hơn 8 triệu đồng/bộ hồ sơ là do các chuyên viên tự thỏa thuận với doanh nghiệp, bị cáo không biết và không quy định. Bị cáo cũng không yêu cầu mỗi hồ sơ phải đưa bao nhiêu tiền, cho rằng đây là tiền doanh nghiệp "cảm ơn."
Bị cáo Nga thừa nhận số tiền hơn 8 tỷ đồng mà Cáo trạng đã buộc tội bị cáo nhận từ các chuyên viên, đồng thời khai không biết tổng số tiền các chuyên viên đã nhận từ doanh nghiệp, cá nhân trong quá trình duyệt hồ sơ là bao nhiêu.
Nga cũng nhận thấy đây là lỗi của bị cáo khi không có các biện pháp ngăn chặn hành vi vi phạm này, bởi theo bị cáo: “Nếu bị cáo không đồng ý thì các chuyên viên cũng không dám nhận,"
Về số lượng hồ sơ, bị cáo Nga khai đã trực tiếp ký khoảng 16.000 đến 17.000 hồ sơ từ tháng 8/2018. Số tiền nhận được, bị cáo không ghi chép, không thống kê, sử dụng chủ yếu cho chi tiêu cá nhân và gia đình.
Trước khi bị khởi tố, bị cáo và gia đình đã khắc phục 1,5 tỷ đồng, đồng thời xin tiếp tục khắc phục thêm trong quá trình xét xử.
Cựu Cục trưởng Trần Việt Nga trình bày sai phạm của mình là do nhận thức pháp luật hạn chế, bị cáo không cấu kết với doanh nghiệp, không bỏ qua sai phạm và chỉ ký khi hồ sơ đầy đủ, đúng quy định; kể cả trường hợp không đưa tiền, hồ sơ vẫn được bị cáo giải quyết bình thường.
Ngược lại với phần trình bày của bị cáo Nga, các bị cáo khác thuộc lĩnh vực này đều khai về việc Nga quy định lãnh đạo Cục thu về 2 triệu đồng cho mỗi một hồ sơ quảng cáo.
Cụ thể, bị cáo Trần Thị Thu Liễu khai, bị cáo Nga gọi Liễu lên phòng làm việc và nói "nhỏ" mỗi hồ sơ quảng cáo khi ký phải có 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục, các phòng, trung tâm đều có "cơ chế". Nghe xong, Liễu lo ngại và nói với Nga về việc hồ sơ quảng cáo không làm như thế được, vì giấy xác nhận hồ sơ quảng cáo không phải giấy bắt buộc.
Tiếp đó, bị cáo Liễu về phòng, trao đổi lại thông tin “cơ chế” 2 triệu đồng/hồ sơ với các chuyên viên, đồng thời nói rõ đây là ý kiến của cấp trên nhưng đề nghị phòng không thực hiện bất kỳ "cơ chế" nào.
Bị cáo Liễu cho biết, các chuyên viên đều bày tỏ quan điểm phản đối, cho rằng hồ sơ quảng cáo dễ thực hiện, không cần và không nên thu tiền.
Bị cáo Liễu cho biết, ban đầu không biết việc chuyên viên nhận tiền của doanh nghiệp. Sau này, các chuyên viên có đưa tiền cho bị cáo bằng cả hình thức chuyển khoản và tiền mặt, trong đó có khoản tiền 307 triệu đồng chuyển khoản; tổng số tiền theo cáo trạng xác định bị cáo nhận là hơn 1,5 tỷ đồng.
Bị cáo khai không biết số tiền này tương ứng với bao nhiêu hồ sơ, không hỏi và không theo dõi cụ thể, chỉ biết đó là tiền doanh nghiệp “cảm ơn”.
Liễu cũng cho rằng bị cáo không biết việc các chuyên viên đặt ra tỷ lệ nhận tiền của các hồ sơ quảng cáo có các mức từ 4 triệu đồng đến 8 triệu đồng. Chỉ đến khi nhận kết luận điều tra, Liễu mới được biết.
Theo quy định, hồ sơ quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe được tiếp nhận và giải quyết hoàn toàn trên môi trường điện tử. Mọi thao tác xử lý, trả hồ sơ đều được hệ thống ghi nhận một cách công khai, doanh nghiệp có thể theo dõi rõ ai là người xử lý, hồ sơ bị trả vì lý do gì…/.
Vụ án tại Cục An toàn thực phẩm: “Bật đèn xanh” cho thu tiền hoàn thiện hồ sơ
Cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong thừa nhận đã “bật đèn xanh” cho nhân viên thu tiền hoàn thiện hồ sơ và đã nhận 43 tỷ đồng hối lộ như Cáo trạng của Viện Kiểm sát đã truy tố.
