Ảnh minh họa. (Nguồn: The Daily Beast)

Ngày 17/11, Bộ Y tế phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam tổ chức hội thảo tham vấn cộng đồng về dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính.

Tiến sỹ Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cho biết Bộ Y tế được giao chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan, xây dựng, soạn thảo dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính. Dự thảo Luật gồm 7 chương 29 điều quy định cụ thể về điều kiện đối với cá nhân yêu cầu chuyển đổi giới tính; điều kiện đối với cá nhân, tổ chức thực hiện xác định tâm lý, can thiệp y học để chuyển đổi giới tính; công nhận đã can thiệp y học để chuyển đổi giới tính; quy định chuyên môn về thực hiện xác định tâm lý và can thiệp y học để chuyển đổi giới tính; hồ sơ, thủ tục liên quan để can thiệp y học để chuyển đổi giới tính...

[Chuyển đổi giới tính - quyền nhân thân mới trong Bộ luật Dân sự]

Dự thảo Luật nêu rõ chuyển đổi giới tính là quá trình thực hiện các can thiệp y học thay đổi giới tính của một người đã có giới tính sinh học hoàn thiện phù hợp với bản dạng giới của họ. Giới tính sinh học hoàn thiện là giới tính của một người được xác định là nam hay nữ dựa trên sự hoàn chỉnh về cả bộ phận sinh dục và nhiễm sắc thể. Bản dạng giới là cảm nhận bên trong của một người về việc họ là nam hay là nữ. Bản dạng giới của một người có thể phù hợp hoặc không phù hợp với giới tính khi sinh ra của họ.

Dự thảo Luật cũng quy định các hành vi bị nghiêm cấm như phân biệt, kỳ thị, xúc phạm danh dự, nhân phẩm đối với cá nhân yêu cầu chuyển đổi giới tính, người chuyển đổi giới tính; cản trở, gây khó khăn đối với việc can thiệp y tế để chuyển đổi giới tính hợp pháp; bắt buộc người chuyển đổi giới tính nghỉ học, thôi việc vì lý do người đó chuyển đổi giới tính...

Tiến sỹ Nguyễn Hồng Hà, Bệnh viện hữu nghị Việt-Đức nhấn mạnh song song với quá trình xây dựng Luật và chờ pháp luật cho phép, ngành y tế nói chung và các phẫu thuật viên tạo hình thẩm mỹ nói riêng đã có những bước chuẩn bị để có thể đáp ứng được nhu cầu phẫu thuật chuyển giới tính tại Việt Nam khi Luật cho phép. Phẫu thuật chuyển đổi giới tính luôn tiềm ẩn những nguy cơ, rủi ro và không thể đảo ngược, vì vậy cá nhân yêu cầu chuyển đổi giới tính cần phải tuân theo một qui trình chuẩn bị đầy đủ, lâu dài về tâm lý, thể chất, nội tiết tố, sống thử... trước khi quyết định.

Theo Viện Nghiên cứu xã hội, kinh tế và môi trường (iSEE- một tổ chức phát triển độc lập), tính đến tháng 10/2017 có 71 quốc gia trên thế giới hợp pháp hóa việc thay đổi giới tính trên giấy tờ. Phần lớn các nước châu Âu, châu Mỹ và nhiều nước châu Á thừa nhận quyền thay đổi nhân thân sau khi phẫu thuật. Nhiều nước đang thay đổi theo xu hướng thừa nhận quyền thay đổi giới tính trên giấy tờ ngay cả khi không cần phẫu thuật. Ngoài ra, quyền thay đổi tên không phụ thuộc vào việc đã phẫu thuật hay chưa cũng được thừa nhận rộng rãi.

Tại Việt Nam, tháng 11/2015 đã thông qua Bộ luật Dân sự (sửa đổi), trong đó Điều 37 chính thức hợp pháp hóa việc chuyển đổi giới tính. Bộ luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2017. Tuy nhiên, Việt Nam cần có thêm các quy định pháp luật khác để cụ thể hóa quyền chuyển đổi giới tính.

Viện Nghiên cứu xã hội, kinh tế và môi trường khuyến nghị không nên xác định trong luật độ tuổi tuyệt đối, duy nhất để có thể được thừa nhận giới tính mong muốn; độ tuổi bắt đầu sử dụng thuốc ức chế dậy thì, hoócmôn thay thế và phẫu thuật chuyển giới cũng cần có sự khác nhau; không nên đặt ra các điều kiện, yêu cầu y tế cụ thể cho việc được thừa nhận giới tính mong muốn...

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận các nội dung trong dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính; trao đổi kinh nghiệm với các chuyên gia quốc tế về thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính; các lưu ý trong phẫu thuật chuyển đổi giới tính.../.