Từ ngày 1/8/2012, giá viện phí mới đã được áp dụng tại một số bệnh viện.Phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Lương Sơn, Trưởng ban thựchiện chính sách bảo hiểm y tế - Bảo hiểm xã hội Việt Nam, về những nội dung liênquan đến việc thực hiện điều chỉnh giá viện phí mới.
- Giá viện phí mới được một số bệnh viện áp dụng từ ngày 1/8/2012, một trongsố các đối tượng bị ảnh hưởng nặng bởi giá viện phí mới là Bảo hiểm xã hội – đơnvị đang chi trả bảo hiểm cho hàng chục triệu người bệnh Việt Nam. Ông có thể nóirõ gánh nặng đối với Bảo hiểm xã hội Việt Nam là như thế nào?
Ông Phạm Lương Sơn: Từ ngày 1/8, tuyến Trung ương có 5 bệnh viện được Bộ Ytế phê duyệt áp dụng giá viện phí mới. Tuyến địa phương có 42 tỉnh, thành phố đãđược Hội đồng nhân dân tỉnh phê duyệt giá viện phí mới và sẽ triển khai thựchiện trong tháng 8. Các tỉnh, thành phố còn lại đang trong quá trình hoàn thiệnđể trình Hội đồng nhân dân phê duyệt.
Có thể nói, đa số các địa phương phê duyệtmức giá dịch vụ y tế tương đối phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội, phù hợpvới khả năng và chất lượng cung cấp dịch vụ y tế của các cơ sở y tế trên địabàn.
Một số địa phương phê duyệt giá dịch vụ y tế chưa đạt mục tiêu đặt ra củaThông tư liên tịch số 04. Đặc biệt, 5 tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, Đồng Tháp,Cao Bằng và Lào Cai phê duyệt mức dịch vụ y tế khá cao, chưa phù hợp.
Mục tiêuxây dựng giá dịch vụ y tế là tính đúng, tính đủ 3/7 cấu phần chi phí, đảm bảomục tiêu cơ sở khám chữa bệnh thu hồi đủ chi phí để cung cấp dịch vụ y tế chongười bệnh (thuốc, vật tư y tế; điện, nước, xử lý chất thải; duy tu bảo dưỡng).4 cấu phần còn lại vẫn đang được ngân sách nhà nước cung cấp kinh phí.
Quỹ bảohiểm y tế là một trong số những đối tượng chịu ảnh hưởng bởi giá dịch vụ y tế.Dù vậy, cơ quan bảo hiểm xã hội không đặt vấn đề giữ quỹ, cân đối quỹ là hàngđầu, mà hướng tới việc tính đúng, tính đủ bởi chính Cơ quan bảo hiểm xã hội làmột trong những chủ thể có ý kiến điều chỉnh giá dịch vụ y tế hướng tới tínhđúng, tính đủ.
Cân đối quỹ chỉ được đặt ra với mục tiêu là phát triển để ổnđịnh, bền vững chính sách bảo hiểm y tế để bảo đảm bảo hiểm y tế theo đúng tínhchất là dịch vụ công và phi lợi nhuận. Trước khi xây dựng giá dịch vụ y tế, bảohiểm xã hội Việt Nam đã tính đến ảnh hưởng của giá đối với quỹ bảo hiểm y tế.bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng cố gắng giảm mức đóng góp của người dân và ngânsách Nhà nước, thông qua việc phối hợp với Bộ Y tế để tăng độ bao phủ của bảohiểm y tế theo số đông.
Trong thời điểm hiện nay, bảo hiểm xã hội cũng đang chỉ đạo bảo hiểm xãhội các tỉnh, thành phố khẩn trương đánh giá tác động của giá dịch vụ y tế mớiđã được Hội đồng nhân dân phê duyệt đối với khả năng cân đối quỹ bảo hiểm y tếcủa từng địa phương.
Bởi, từng địa phương cân đối, toàn hệ thống sẽ cân đối. Nếutheo giá dịch vụ mới, sẽ có khoảng 40/63 tỉnh, thành phố có tình trạng bội chicục bộ. 40 tỉnh, thành phố đó lại là những địa phương đang có nguồn thu lớn.
Cácđịa phương còn lại tuy chưa bội chi nhưng nếu xây dựng giá dịch vụ y tế mới ởmức không phù hợp với nền kinh tế, khả năng bội chi sẽ có thể xảy ra. Khi đó,nếu phát triển bảo hiểm y tế không tốt, không đúng mục tiêu đặt ra, sẽ phải tínhđến việc đề nghị Chính phủ điều chỉnh mức đóng.
- Ông có thể phân tích rõ hơn về những trường hợp tính mức phí dịch vụ y tếchưa phù hợp, chưa đạt được mục tiêu đặt ra là tính đúng, tính đủ?
Ông Phạm Lương Sơn: Điều kiện tiên quyết trong xây dựng giá dịch vụ y tếmới lần này khác với viện phí ban hành theo Thông tư 03 và Thông tư 14. Theo cácthông tư này, mức viện phí do cấp thẩm quyền phê duyệt là Chủ tịch Ủy ban nhândân tỉnh và Bộ trưởng Bộ Y tế.
Còn giá dịch vụ y tế mới đòi hỏi phải xây dựngmột định mức kinh tế kỹ thuật, từ đó xác định cơ cấu chi phí và trình Hội đồngnhân dân cấp tỉnh hoặc Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt. Câu chuyện ở đây là phải xâydựng một định mức kinh tế kỹ thuật phản ánh đúng thực tế phát sinh của mỗi địaphương, mỗi cơ sở khám chữa bệnh cho từng dịch vụ.
Dịch vụ y tế là dịch vụ côngvà phi lợi nhuận, vì vậy mục tiêu đặt ra là các đơn vị, địa phương, các cơ sởkhám chữa bệnh khi xây dựng giá dịch vụ để không có những khoản kinh phí thừa.Trên thực tế, các địa phương phê duyệt giá dịch vụ y tế chưa phù hợp cho thấyrất nhiều định mức kinh tế kỹ thuật, cơ cấu chi phí và quy trình xây dựng chưatuân thủ những hướng dẫn của Bộ Y tế.
Vì vậy, các địa phương này áp dụng nguyêntrạng định mức kinh tế kỹ thuật được Bộ Y tế ban hành tạm thời theo Quyết định355 và 358. Định mức theo các Quyết định trên được xây dựng dựa trên phản ánhthực tế của các cơ sở khám chữa bệnh chuyên khoa hoặc đa khoa đầu ngành đóngtrên địa bàn Hà Nội – nơi có điều kiện kinh tế, chất lượng dịch vụ y tế rất cao.Mặt khác, nhiều cơ cấu chi phí cho thấy có rất nhiều khoản chi phí thừa, trùnglặp.
Có ý kiến cho rằng các địa phương xây dựng cơ cấu viện phí chưa phù hợp,thể hiện việc đang có dấu hiệu lạm dụng quỹ chi trả bảo hiểm y tế. Ông có bìnhluận gì về vấn đề này?
Ông Phạm Lương Sơn: Lạm dụng quỹ bảo hiểm y tế là chuyện muôn thủa. Nókhông chỉ xảy ra ở Việt Nam mà ở nhiều nước khác. Vấn đề là phát hiện và ngănngừa như thế nào. Khi chưa có giá dịch vụ y tế mới, tình trạng lạm dụng quỹ bảohiểm y tế đã xảy ra, chủ yếu ở khâu cung cấp các dịch vụ có tần suất sử dụnglớn, chỉ định lạm dụng thuốc không an toàn theo khuyến cáo của Bộ Y tế và Tổchức Y tế thế giới (WHO)... bảo hiểm xã hội Việt Nam đã có các giải pháp hướngdẫn, chỉ đạo các tỉnh kiểm soát chặt chẽ, tổ chức các đoàn đi kiểm tra.
Đối vớidịch vụ kỹ thuật, kết quả kiểm tra cho thấy chủ yếu là lạm dụng ở các kỹ thuậtxét nghiệm cận lâm sàng, chuẩn đoán hình ảnh. Hầu hết các kỹ thuật đó đều đượctrang bị từ nguồn xã hội hóa. Với giá dịch vụ y tế mới, tần suất sử dụng các kỹthuật này tăng lên, đây là điều đáng lo ngại vì sẽ ảnh hưởng nhiều đến quỹ bảohiểm y tế một cách không hợp lỹ, gây lãng phí.
- Theo ông có biện pháp nào để có thể hướng đến tính đúng, tính đủ trongđiều kiện theo từng địa phương, từng cơ sở y tế đều có giá nhập thiết bị kỹthuật riêng?
Ông Phạm Lương Sơn: Bộ Y tế quy định rất rõ là Sở Y tế chủ trì, hướng dẫncác bệnh viện đề xuất giá dịch vụ y tế và xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật, SởTài chính, Sở Y tế và cơ quan bảo hiểm xã hội các tỉnh phải có trách nhiệm thẩmđịnh.
Thẩm định là rất khó khăn vì kê khai về trang thiết bị, chi phí điện nước,duy tu bảo dưỡng, khấu hao... hiện rất khác nhau giữa các tỉnh, thậm chí là giữacác bệnh viện trong cùng một địa phương.
Bảo hiểm xã hội đang thực hiện các phéptính so sánh giữa các cơ sở y tế trên cùng một địa bàn, thậm chí giữa các bệnhviện Trung ương ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh để có thể đưa ra những khuyếnnghị về tính hợp lý liên quan đến định mức kinh tế kỹ thuật này...
Bảo hiểm xãhội cũng đang hướng dẫn bảo hiểm xã hội các địa phương căn cứ vào định mức kinhtế kỹ thuật của các tỉnh trong cùng một khu vực để tham khảo đưa ra khuyến nghịđể đưa ra định mức kinh tế kỹ thuật hợp lý, tính đúng, tính đủ./.
- Trân trọng cảm ơn ông!
