Nhưng rồi đợt thu hồi hàng triệu chiếc xe có tiếng, trong đó có Lexus vàPrius đang đẩy danh tiếng của nhà sản xuất ôtô được ngưỡng mộ nhất thế giới nàytới bờ vực thẳm.
Không những thế nó còn gióng lên hồi chuông cảnh báo các doanhnghiệp sản xuất ôtô Hàn Quốc khi lấy mô hình Toyota làm chuẩn.
Bài học đắt giá
Theo các chuyên gia ôtô Hàn Quốc, thất bại của Toyota trước hết bắt nguồn từnhững nỗ lực “toàn cầu hóa” không hợp lý. Với tham vọng vươn lên vị trí số 1 thếgiới, hãng đã mở rộng sản xuất một cách không kiểm soát.
Trong quá trình đó một loạt nhân viên vốn am hiểu hệ thống sản xuất của hãngđã trở thành đối tượng của tái cơ cấu, tinh giản biên chế và phải ra đi. Suythoái kinh tế toàn cầu đã buộc Toyota phải cắt giảm nhân viên chính thức và sửdụng lao động bán thời gian thiếu kinh nghiệm.
Rồi những nhân viên sinh ra trong thời kỳ bùng nổ dân số, vốn chuyên cần vàlành nghề, đã bắt đầu nghỉ hưu từ năm 2007. Như vậy Toyota đã bị “chảy máu nhântài”, đặc biệt là nhân lực gắn bó lâu nhất với hệ thống sản xuất vốn làm nênthành công cho hãng.
Chính sách tiết kiệm chi phí khắc nghiệt của Toyota đã làm giảm chất lượngsản phẩm, gián tiếp dẫn tới sự cố phải thu hồi hàng triệu xe vừa qua.
Thêm vàođó, cũng như các doanh nghiệp Nhật Bản khác, Toyota dường như đã ngủ quên trênchiến thắng, không tiếp tục cải tiến công nghệ và khám phá thị trường mới, nênđã thất bại trước các đối thủ trẻ và năng động hơn của các nước đang phát triểnnhư Hàn Quốc và Trung Quốc.
Hệ quả là sự suy sụp của Toyota đã gây tác động tới ngành sản xuất ôtô toàncầu, khiến các nhà sản xuất phải siết chặt các biện pháp an toàn sản phẩm và HànQuốc, một trong những nước có nhiều hãng sản xuất ôtô có tầm cỡ thế giới, khôngphải là ngoại lệ.
Họ nên coi đó là bài học đắt giá chứ không đơn giản chỉ là cơ hội để tăng thịphần trên thị trường ôtô quốc tế đang trong xu thế cạnh tranh hết sức khắcnghiệt.
Tránh vết xe đổ của Toyota
Theo ông Bae Choong-shik, giáo sư cơ khí thuộc Viện Nghiên cứu Khoa học và Côngnghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST), những gì đẩy Toyota tới bên bờ vực không còn làchuyện riêng nữa.
Toyota đã mở rộng sản xuất ở nước ngoài quá mức. Từ chỗ năm 2000 mới chỉ sảnxuất được 5,2 triệu xe, tới năm 2009 sản lượng đã lên tới 10 triệu xe và có thêm17 cơ sở sản xuất ở nước ngoài.
Sự phát triển không bền vững về số dây chuyền lắp ráp ở nước ngoài làm Toyotakhông tránh khỏi phải mua phụ tùng từ các nhà thầu phụ ở nước ngoài, gây khókhăn cho giám sát quy trình sản xuất, nhất là kiểm soát chất lượng.
Một nhân tố khác là cắt giảm chi phí để nâng cao khả năng cạnh tranh. Toyotađã chiết khấu tới 30% cho các nhà thầu phụ, ảnh hưởng tới chất lượng.
Cũng như Toyota, Hyundai-Kia Motors đã đẩy nhanh tiến độ mở rộng sản xuất ranước ngoài trong 5 năm qua.
Hãng đã xây dựng các nhà máy ở nước ngoài có khảnăng sản xuất 300.000 xe/năm khi mở nhà máy tại Mỹ năm 2005, tại Ấn Độ và TrungQuốc năm 2008, rồi Cộng hòa Séc năm 2009. Nhờ đó sản lượng xe hàng năm của hãng đãtăng vọt từ 670.000 xe năm 2005 lên 1,52 triệu xe năm 2009, tăng 127%.
Do không thể đột ngột ngừng sản xuất ở nước ngoài trong bối cảnh cạnh tranhđể sản xuất nhiều hơn với chi phí rẻ hơn, các hãng Hàn Quốc phải tìm ra kế hoạchdài hạn cho sản xuất xe có hiệu quả hơn, đồng thời củng cố hệ thống kiểm trachất lượng sản phẩm.
Lee Hang-koo, chuyên viên cao cấp thuộc Viện Thương mại và Kinh tế Côngnghiệp Hàn Quốc (KIET) khẳng định sự cố Toyota là bài học vô giá vì đó là cơ hộiđể xem xét quy trình kiểm soát sản phẩm tổng thể và tìm cách ngăn ngừa không đểcho những thảm họa tương tự xảy ra.
Một nhân tố khác làm trầm trọng thêm vấn đề của Toyota là áp lực phải thu hồixe chứ không phải là tự nguyện do hãng đã phớt lờ những khiếu nại của khách hàngvề chất lượng xe trước đó, làm mất đi hình ảnh coi khách hàng là thượng đế.
Kiểm soát chất lượng - ưu tiên hàng đầu
Các hãng sản xuất ôtô Hàn Quốc tỏ ra im lặng trước sự cố Toyota, và lặng lẽ tậptrung nâng cao chất lượng xe.
Chung Mong-koo, Chủ tịch tập đoàn Hyundai-Kia Automotive Group, khẳng địnhnhững gì xảy ra với Toyota sẽ không bao giờ tái diễn với Hyundai & Kia bởi họnhận thức rõ sự an toàn của sản phẩm.
Sau sự cố Toyota, Hyundai-Kia bắt đầu có đợt kiểm tra an toàn đặc biệt đốivới phụ tùng do các nhà thầu phụ cung cấp và triển khai chương trình đào tạonhân viên để nâng cao nhận thức về an toàn. Hãng khẳng định sẽ hành động ngay,nếu có bất cứ khiếu nại nào của khách hàng.
Minh chứng rõ nét nhất là Hyundai đã quyết định thu hồi 47.000 xe YF Sonatatại Mỹ và Hàn Quốc sau đợt thu hồi xe thể thao 515 Tucson tại Mỹ.
GM Daewoo, đối tác Hàn Quốc của GM, cũng nhấn mạnh tới nâng cao chất lượng.Gần đây hãng đã thu hồi xe Lacetti Premiere do dây an toàn không đảm bảo và đíchthân Chủ tịch Mike Arcamone đã tới thị sát các nhà máy sản xuất phụ tùng bị lỗi.
Đối với Renault-Samsung, chất lượng luôn được đặt lên hàng đầu và được thểhiện trong khẩu hiệu “Không bao giờ thoả hiệp với chất lượng".
Lim Jong-seong,giám đốc kỹ thuật Renault-Samsung, nói: “Chất lượng không đến từ cái đầu màphải ở trong tâm. Chất lượng sẽ được chuyển thành giá trị và giá trị tương đươngvới lợi nhuận. Nếu chất lượng không tạo ra giá trị, công ty sẽ thất bại."
Ssang Yong Motors, một hãng sản xuất ôtô đang gặp khó khăn, cũng thừa nhậntăng doanh số là điều doanh nghiệp khó tránh khỏi và nâng cao chất lượng sảnphẩm là chìa khóa mang lại thành công.
Bài học quan trọng nhất mà các nhà sản xuất ôtô Hàn Quốc có thể rút ra làkhông nên mở rộng sản xuất một cách vô độ. Sai lầm trong chiến lược kinh doanhcủa Toyota đã khiến nhà sản xuất ôtô lớn nhất thế giới chao đảo. Chỉ một lỗi nhỏthôi có thể phá hủy hoàn toàn danh tiếng đã được gây dựng bấy lâu.
Trong một thế giới cạnh tranh khốc liệt như ngày nay, chỉ cần một sơ suất nhỏtrong công nghệ, sản phẩm hay dịch vụ là có thể nhấn chìm cả một tập đoàn lớn.
Những gì mà Toyota trải qua chính là bài học vô giá cho các nhà sản xuất ôtô HànQuốc trong việc duy trì đà tăng trưởng./.