Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) ngày 3/9 đã thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối với mục tiêu hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, nhằm đáp ứng sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử và siết chặt quản lý hàng hóa không tuân thủ quy định, hàng hóa nguy hiểm hoặc kém an toàn. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, điểm đột phá lớn nhất của gói cải cách này là quy định các nền tảng thương mại điện tử ngoài EU sẽ được coi là "nhà nhập khẩu" khi bán hàng vào thị trường EU.
Theo đó, các nền tảng này phải chịu trách nhiệm hoàn tất mọi thủ tục hải quan và nộp thuế thay vì để người tiêu dùng cuối cùng gánh chịu như trước.
Các nền tảng không tuân thủ có thể bị phạt tới 6% giá trị hàng nhập khẩu hàng năm, bị tước một số đặc quyền hải quan, thậm chí bị hạn chế tiếp cận thị trường EU.
Ngoài ra, để bù đắp chi phí kiểm soát ngày càng tăng, một khoản phí xử lý thống nhất trên toàn EU áp dụng cho bưu kiện nhỏ sẽ có hiệu lực từ ngày 1/11/2026. Mức phí cụ thể sẽ do Ủy ban châu Âu ấn định.
Gói cải cách cũng bao gồm việc thành lập Cơ quan Hải quan EU, đặt tại Lille (Pháp), dự kiến đi vào hoạt động trong năm 2027.
Cơ quan này sẽ phân tích dữ liệu xuất nhập khẩu liên tục cập nhật thông qua một trung tâm dữ liệu hải quan EU tập trung giúp các nước thành viên xác định những lô hàng có rủi ro cao nhất cần ưu tiên kiểm tra.
Ngoài ra, gói cải cách cũng thiết lập một danh mục mới gọi là "doanh nghiệp tin cậy và được kiểm tra" dành cho các doanh nghiệp minh bạch nhất.
Các công ty đáp ứng đủ điều kiện nghiêm ngặt sẽ được hưởng thủ tục hải quan đơn giản hóa, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Ở mức cao nhất, họ có thể đưa hàng vào lưu thông trong EU mà không cần bất kỳ sự can thiệp chủ động nào từ phía hải quan.
Nghị viện châu Âu dự kiến thông qua văn bản cuối cùng vào cuối tháng 9. Việc sử dụng trung tâm dữ liệu hải quan mới sẽ trở thành bắt buộc đối với doanh nghiệp thương mại điện tử từ ngày 1/7/2028 và với toàn bộ thương nhân từ ngày 1/3/2034./.