Iran đã bắt đầu hạ thấp sản lượng khai thác dầu mỏ trong bối cảnh xuất khẩu sụt giảm mạnh do tác động từ lệnh phong tỏa của Mỹ tại eo biển Hormuz, đồng thời nguy cơ xung đột leo thang tiếp tục gia tăng khi đàm phán giữa hai bên rơi vào bế tắc.
Các nguồn tin cho biết lệnh phong tỏa đã khiến các tàu chở dầu của Iran gặp khó khăn trong việc vươn khơi ra vùng biển quốc tế, dẫn tới lượng xuất khẩu giảm mạnh trong những tuần gần đây.
Trong khi đó, các cơ sở lưu trữ trong nước đang dần đầy, buộc Tehran phải điều chỉnh giảm sản lượng, đặc biệt là tại các mỏ dầu đã cũ và khó khôi phục nếu dừng khai thác.
Giới chức Iran thừa nhận đội ngũ kỹ sư của nước này đang liên tục điều chỉnh hoạt động của hạ tầng dầu khí trong điều kiện sản xuất bị gián đoạn và phải khởi động lại nhiều lần. Đại diện ngành xuất khẩu dầu khí Iran nhận định nước này có kinh nghiệm đối phó với các tình huống tương tự, song áp lực hiện nay là rất lớn.
Tình hình trên diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chưa hài lòng với đề xuất mới nhất của Iran nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời nhấn mạnh Washington vẫn duy trì các phương án quân sự nếu nỗ lực ngoại giao thất bại.
Ông chủ Nhà Trắng cũng khẳng định lệnh phong tỏa sẽ tiếp tục cho tới khi Iran chấp nhận một thỏa thuận đáp ứng các quan ngại của Mỹ về chương trình hạt nhân.
Trong khi đó, phía Iran cho biết lực lượng vũ trang nước này đã sẵn sàng cho mọi kịch bản leo thang, làm gia tăng lo ngại về khả năng tái diễn xung đột trong thời gian tới.
Tình trạng gián đoạn hoạt động tại eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt thương mại toàn cầu - đang ảnh hưởng nghiêm trọng tới thị trường năng lượng thế giới, đồng thời làm gia tăng áp lực đối với nền kinh tế Iran vốn đã chịu ảnh hưởng nặng nề từ chiến sự và các biện pháp trừng phạt.
Giới quan sát nhận định nếu lệnh phong tỏa kéo dài, không chỉ sản lượng dầu của Iran tiếp tục sụt giảm, mà thị trường năng lượng toàn cầu cũng sẽ phải đối mặt với nguy cơ biến động mạnh trong thời gian tới.
Trong một động thái khác, Cơ quan quản lý Cảng Biên giới Iraq ngày 2/5 ra thông báo cho biết nước này đã bắt đầu khôi phục hoạt động xuất khẩu dầu qua cửa khẩu biên giới Rabia với Syria, tuyến đường bị phong tỏa suốt 13 năm qua.
Theo Cơ quan quản lý Cảng Biên giới Iraq bước đi này “nhằm mở rộng cơ hội xuất khẩu và đa dạng hóa các tuyến thương mại," và “70 xe bồn chở dầu đã được lệnh di chuyển."
Người đứng đầu Cơ quan quản lý Cảng Biên giới Iraq - Trung tướng Omar Al-Waeli, nhấn mạnh quyết định nối lại các hoạt động xuất khẩu dầu qua hành lang chiến lược Rabia sẽ góp phần giảm tải cho các tuyến đường khác, đa dạng hóa kênh bán hàng, hỗ trợ nền kinh tế quốc gia và tăng nguồn thu.
Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran, Iraq không còn có thể xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ chủ chốt của thế giới.
Ngoài ra, những con tàu chở dầu của Iraq đã bị tấn công gần cảng Basra ở miền Nam, buộc chính quyền nước này phải ngừng xuất khẩu bằng đường biển từ các mỏ lớn nhất ở phía Nam, đồng thời kích hoạt các đường ống dẫn tới Thổ Nhĩ Kỳ và vận chuyển dầu bằng xe bồn trên bộ tới các cảng ở Syria./.