Theo dự thảo tờ trình Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) mà Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến, sau khi thực hiện sáp nhập, số đơn vị hành chính cấp tỉnh dự kiến sẽ giảm.
Dự thảo Luật gồm 7 chương, 49 điều, giảm 1 điều so với Luật số 65/2025/QH15, trong đó: giữ nguyên 9 điều, bỏ 3 điều; bổ sung mới 2 điều; sửa đổi, bổ sung 35 điều. Theo đó, dự thảo đề xuất mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gồm cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) và cấp cơ sở (xã, phường, đặc khu).
Để bảo đảm cho chính quyền địa phương các cấp thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ, quyền hạn được giao, dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung các quy định về tổ chức bộ máy của chính quyền địa phương cấp tỉnh và cấp cơ sở.
Đối với chính quyền địa phương cấp tỉnh thì cơ bản giữ như quy định hiện hành. Dự thảo luật chỉ tăng số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh cho phù hợp với việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh và bổ sung quy định Ủy viên của Ban của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thể là đại biểu hoạt động chuyên trách do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định để kế thừa quy định tại các Nghị quyết của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị.
Theo Bộ Nội vụ, số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh miền núi, vùng cao được bầu tăng tối đa từ 75 lên 90 đại biểu; số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh (còn lại) và các thành phố trực thuộc trung ương được bầu tăng tối đa từ 85 lên 90 đại biểu.
Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh được bầu 125 đại biểu (bằng số quy định tại Luật Thủ đô áp dụng cho thành phố Hà Nội).
Đối với chính quyền địa phương cấp cơ sở, dự thảo luật quy định về cơ cấu tổ chức của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp cơ sở (xã, phường, đặc khu) cơ bản thiết kế như đối với Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp huyện (trước khi giải thể) nhưng có quy mô nhỏ hơn.
Sáp nhập các tỉnh thành: Hành trình mở lối phát triển, đánh thức tiềm năng
Sáp nhập tỉnh ngoài căn cứ về quy mô dân số, diện tích sẽ tính toán đến yếu tố mở rộng không gian phát triển, phát huy tối đa tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh từng địa phương.
Theo đó, số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân cấp cơ sở tối đa là 40 đại biểu (riêng đối với các xã do có vị trí biệt lập không tiến hành tổ chức lại nếu có quy mô dân số ít thì cơ bản giữ nguyên như quy định của Luật hiện hành); Hội đồng nhân dân cấp cơ sở có 2 Ban là Ban Pháp chế và Ban Kinh tế - Xã hội; Ủy ban nhân cấp cơ sở được tổ chức các cơ quan chuyên môn với số lượng phù hợp.
Dự thảo Luật kế thừa quy định hiện hành về kỳ họp thường lệ của Hội đồng nhân dân mỗi năm ít nhất 2 kỳ và họp chuyên đề hoặc họp để giải quyết công việc phát sinh đột xuất.
Dự thảo được lấy ý kiến trong 2 tháng từ ngày 24/3 đến ngày 24/5. Dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) nếu được thông qua sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 và thay thế Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 65/2025/QH15./.
