Từ nền công nghiệp điện tử phát triển, Bắc Ninh đã thu hút nhiều dự án bán dẫn quy mô lớn, tập trung vào sản xuất, đóng gói, kiểm thử và công nghiệp phụ trợ. Để nâng cao vị trí trong chuỗi cung ứng bán dẫn, tỉnh đang chuẩn bị hạ tầng, nhân lực và chính sách, đồng thời từng bước nâng khả năng tham gia của doanh nghiệp trong nước vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn.
Mở rộng từ nền công nghiệp điện tử
Bắc Ninh hiện có khoảng 1.282 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện tử, sử dụng gần 482 nghìn lao động. Năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp của các doanh nghiệp điện tử đạt khoảng 1.850.390 tỷ đồng; 6 tháng của năm 2026 đạt khoảng 450.421 tỷ đồng.
Trên nền tảng này, tỉnh đã thu hút khoảng 33 dự án bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ bán dẫn, gồm 6 dự án bán dẫn, vật liệu bán dẫn và 27 dự án sản xuất thiết bị, linh kiện phụ trợ, với tổng vốn đăng ký trên 2,742 tỷ USD.
Trong số các dự án quy mô lớn có Công ty Amkor Technology Việt Nam với tổng vốn đầu tư 1,6 tỷ USD tại Khu công nghiệp Yên Phong II-C. Nhà máy được xây dựng từ năm 2021, hiện tạo việc làm cho hơn 2 nghìn lao động và đang nâng công suất lên khoảng 3,6 tỷ sản phẩm/năm.
Theo lãnh đạo công ty, sản lượng của Amkor Việt Nam hiện tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Doanh nghiệp đánh giá cao sự hỗ trợ của tỉnh trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh và có kế hoạch tiếp tục mở rộng nhà xưởng, nâng cao năng lực sản xuất tại Bắc Ninh.
Công ty Hana Micron Vina cũng đang mở rộng hoạt động tại Bắc Ninh. Doanh nghiệp này có tổng vốn đầu tư 669 triệu USD, chuyên sản xuất, kiểm tra và đóng gói các sản phẩm bán dẫn. Nhà máy 1 đi vào sản xuất từ tháng 7/2020; nhà máy 2 hoàn công tháng 8/2023.
Ông Chung Won Seok, Tổng Giám đốc Công ty Hana Micron Vina cho biết, doanh nghiệp tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của lãnh đạo và chính quyền tỉnh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ngoài Amkor Technology và Hana Micron Vina, Bắc Ninh còn có các dự án của Micro Commercial Components, Synergie Cad, FPT và một số doanh nghiệp sản xuất thiết bị, linh kiện phục vụ ngành bán dẫn. Các dự án hiện tập trung chủ yếu vào sản xuất, đóng gói, kiểm thử và công nghiệp hỗ trợ.
Đây là những lĩnh vực có điều kiện phát triển trên địa bàn nhờ nền công nghiệp điện tử, hệ thống khu công nghiệp và mạng lưới doanh nghiệp sản xuất, cung ứng đã được hình thành. Tuy nhiên, các khâu có giá trị gia tăng cao hơn như thiết kế vi mạch, nghiên cứu và phát triển (R&D), phát triển công nghệ lõi, sản xuất vật liệu bán dẫn chưa phát triển tương xứng.
Theo bà Vũ Phương Thảo - Phó Giám đốc Sở Tài chính Bắc Ninh, tỉnh đang ở giai đoạn đầu tham gia chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu. Hoạt động trên địa bàn hiện chủ yếu ở công đoạn đóng gói, kiểm thử; số lượng kỹ sư thiết kế vi mạch, chuyên gia bán dẫn và nhân lực R&D chưa đáp ứng nhu cầu.
Từ thực tế này, việc mở rộng ngành bán dẫn tại Bắc Ninh không chỉ đặt ra yêu cầu thu hút thêm dự án mà còn phải chuẩn bị các điều kiện để doanh nghiệp có thể đầu tư vào những công đoạn đòi hỏi công nghệ, nhân lực và hạ tầng cao hơn.
Chuẩn bị điều kiện để đi sâu vào chuỗi bán dẫn
Giai đoạn 2025-2030, Bắc Ninh định hướng xây dựng tỉnh trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn ở khu vực phía Bắc, giữ vị trí dẫn đầu cả nước. Giai đoạn 2030-2045, tỉnh đặt mục tiêu từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất bán dẫn khu vực và toàn cầu. Đến năm 2050, Bắc Ninh định hướng có ít nhất 30 doanh nghiệp thiết kế chip, 3 nhà máy chế tạo chip và 25 nhà máy đóng gói, kiểm thử.
Để thực hiện các mục tiêu này, tỉnh đang tập trung bổ sung những điều kiện phục vụ sản xuất bán dẫn, trước hết là hạ tầng có khả năng đáp ứng yêu cầu của các dự án công nghệ cao.
Bắc Ninh hiện có 39 khu công nghiệp được chấp thuận chủ trương đầu tư, trong đó 23 khu đã được thành lập và đi vào hoạt động; 16 khu đang giải phóng mặt bằng, triển khai dự án. Hệ thống khu công nghiệp đã được đầu tư các công trình giao thông, cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý môi trường và kết nối với hạ tầng bên ngoài.
Tuy nhiên, yêu cầu đối với sản xuất bán dẫn cao hơn nhiều ngành công nghiệp thông thường. Theo ông Nguyễn Xuân Ngọc - Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh, các dự án bán dẫn cần nguồn điện ổn định, nước siêu sạch, viễn thông tốc độ cao, trung tâm dữ liệu, hệ thống xử lý môi trường và logistics đáp ứng tiêu chuẩn cao.
Hiện Bắc Ninh chưa có khu công nghiệp được quy hoạch và đầu tư hạ tầng chuyên biệt hoàn toàn cho công nghiệp bán dẫn. Quỹ đất sạch tại một số khu công nghiệp cũng đang thu hẹp, trong khi các nhà đầu tư công nghệ cao thường yêu cầu mặt bằng có thể triển khai dự án trong thời gian ngắn.
Tỉnh đang tính toán phát triển các khu công nghiệp mới, chuẩn bị quỹ đất sạch và đầu tư đồng bộ hệ thống điện, nước, viễn thông, trung tâm dữ liệu, phòng cháy, chữa cháy và xử lý nước thải. Hạ tầng logistics được tính toán gắn với kết nối cảng hàng không, cảng biển và các trung tâm logistics trong khu vực.
Theo ông Nguyễn Xuân Ngọc, khi hạ tầng được chuẩn bị phù hợp với yêu cầu của ngành bán dẫn, tỉnh có điều kiện tiếp nhận các dự án công nghệ cao ở những công đoạn có giá trị gia tăng lớn hơn.
Cùng với hạ tầng, nhu cầu về nhân lực chuyên sâu đang tăng theo quá trình mở rộng các dự án. Bắc Ninh có lực lượng lao động công nghiệp lớn, với khoảng 697.167 người làm việc trong các khu, cụm công nghiệp; tỷ lệ lao động qua đào tạo khoảng 80%, trong đó lao động có chứng chỉ đạt 41%.
Tuy nhiên, nhân lực đáp ứng yêu cầu chuyên sâu của ngành bán dẫn vẫn thiếu, nhất là kỹ sư thiết kế vi mạch, chuyên gia công nghệ, kỹ thuật viên và nhân lực R&D. Đào tạo nhân lực chuyên sâu thường cần từ 3-5 năm; một số cơ sở đào tạo còn hạn chế về phòng thí nghiệm, thiết bị thực hành và đội ngũ giảng viên chuyên ngành.
Bắc Ninh đã ban hành Nghị quyết số 113/2025/NQ-HĐND ngày 10/12/2025 về chính sách hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp và nhân lực phục vụ công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp số giai đoạn 2025-2030. Đến hết tháng 5/2026, có 1.309 trường hợp học sinh, sinh viên được đề nghị hỗ trợ với tổng kinh phí hơn 9,6 tỷ đồng; một sinh viên được hỗ trợ đào tạo đại học ở nước ngoài với kinh phí hơn 27 triệu đồng.
Ngày 26/6/2026, tỉnh tiếp tục ban hành Nghị quyết số 11/2026/NQ-HĐND về chính sách thu hút, hỗ trợ đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2026-2030.
Theo ông Nguyễn Tiến Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, để đáp ứng nhu cầu nhân lực của ngành bán dẫn, cần tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp; chương trình đào tạo cần bám sát nhu cầu tuyển dụng, đồng thời có chính sách thu hút kỹ sư, chuyên gia trong và ngoài nước.
Bắc Ninh đặt mục tiêu đào tạo 30.000 nhân lực phục vụ ngành bán dẫn đến năm 2030. Cùng với đào tạo, việc nâng năng lực của doanh nghiệp trong nước cũng là yêu cầu đặt ra khi ngành bán dẫn mở rộng.
Hiện phần lớn các công đoạn trong chuỗi cung ứng bán dẫn trên địa bàn do doanh nghiệp nước ngoài đảm nhiệm; doanh nghiệp trong nước tham gia còn hạn chế ở những khâu đòi hỏi công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật cao. Tỉnh định hướng hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực công nghệ, tiêu chuẩn sản xuất và khả năng cung ứng cho các tập đoàn lớn; đồng thời tăng kết nối giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, cơ sở đào tạo và đơn vị nghiên cứu.
Hoạt động nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo cũng được đặt ra cùng với quá trình mở rộng ngành bán dẫn. Đây là cơ sở để từng bước nâng tỷ trọng các hoạt động thiết kế, nghiên cứu công nghệ và phát triển sản phẩm thay vì tập trung chủ yếu vào đóng gói, kiểm thử.
Bên cạnh thu hút dự án mới, Bắc Ninh tiếp tục chú trọng duy trì và mở rộng các dự án đang hoạt động. Lãnh đạo tỉnh thường xuyên gặp gỡ, đối thoại với doanh nghiệp để nắm tình hình sản xuất, tháo gỡ khó khăn về thủ tục, đất đai, hạ tầng và các điều kiện phục vụ hoạt động đầu tư.
Việc tạo điều kiện để các doanh nghiệp đã đầu tư tiếp tục mở rộng sản xuất, đồng thời nâng chất lượng hạ tầng, đào tạo nhân lực và tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp trong nước sẽ quyết định khả năng Bắc Ninh mở rộng từ các công đoạn hiện có sang những khâu có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi bán dẫn./.
Quy hoạch Bắc Ninh thành đô thị loại I, trung tâm công nghệ cao và đổi mới sáng tạo
Quy hoạch định hướng phát triển Bắc Ninh là đô thị loại 1, thành phố trực thuộc Trung ương, cực tăng trưởng và động lực phát triển quan trọng của vùng đô thị Hà Nội và vùng đồng bằng sông Hồng.
