Tỉnh Thanh Hóa có 100% tàu cá thuộc diện đăng ký đã được cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase) và thống nhất dữ liệu trên VNeID.
Tỷ lệ tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) khi hoạt động trên biển 7 tháng đầu năm 2026 giảm 96% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, Thanh Hóa vẫn còn 36 tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình.
Tập trung khắc phục hạn chế
Hoằng Tiến là xã biển có đội tàu đánh bắt xa bờ lớn nhất tỉnh Thanh Hóa với 108 tàu cá chiều dài từ 15 mét trở lên đang tham gia khai thác thủy sản.
Với nghề lưới rê, ngư trường khai thác của ngư dân Hoằng Tiến khá xa bờ, chủ yếu là vùng đánh cá chung Việt Nam-Trung Quốc trên vịnh Bắc Bộ và ngư trường Hoàng Sa.
Địa phương luôn tuyên truyền, vận động ngư dân thực hiện nghiêm quy định liên quan đến chống khai thác IUU; trong đó có việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và thiết bị vô tuyến điện.
Đa phần ngư dân đều nhận thức được sự cần thiết cũng như vai trò của các thiết bị, nhất là phục vụ cho việc đảm bảo an toàn thông tin liên lạc, ứng cứu khi có sự cố trên biển.
Ngư dân Trương Đình Cường, chủ tàu cá TH-92289-TS (thôn Giang Sơn, xã Hoằng Tiến) cho biết những năm gần đây, khi ra khơi theo tổ đội, ngư dân thường xuyên nhắc nhở nhau đánh bắt đúng ngư trường, không vượt ranh giới cho phép, không xâm phạm vùng biển nước ngoài.
Tàu cá của ông Cường vừa trang thị thêm thiết bị vô tuyến điện và đã được ngành chức năng phổ biến quy định về bảo đảm an toàn thông tin liên lạc trên biển, quy định về trang bị, quản lý, khai thác và sử dụng thiết bị thông tin liên lạc nên ngư dân yên tâm mỗi khi vươn khơi, bám biển.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đạt kết quả tích cực.
Từ đầu năm 2026 đến nay, chính quyền địa phương, Biên phòng, Chi cục Biển đảo và Thủy sản và đơn vị có liên quan đã xác minh, xử lý 71/107 tàu mất kết nối VMS; trong đó xử phạt 16 tàu mất kết nối trên 6 giờ với số tiền 577,5 triệu đồng; xác minh, lập biên bản làm việc, khép hồ sơ không xử phạt 55 tàu, còn 36 tàu đang tiếp tục xác minh, xử lý.
Đối với 41 tàu không đủ điều kiện hoạt động (trong đó có 15 tàu hết hạn, không đủ điều kiện gia hạn giấy phép khai thác thủy sản; 26 tàu bị tịch thu giấy phép khai thác thủy sản), cơ quan chức năng đã giao cho UBND cấp xã tổ chức quản lý, đưa về khu neo đậu tập trung do cấp xã thiết lập quản lý; giao cán bộ phụ trách báo cáo hình ảnh, vị trí neo đậu hàng ngày.
Tỉnh nghiêm cấm việc để ngư cụ trên tàu, định kỳ trước 17 giờ hàng ngày cung cấp hình ảnh, vị trí tàu neo đậu về Sở Nông nghiệp và Môi trường (qua Zalo nhóm xử lý tàu cá IUU); kịp thời cung cấp thông tin, hình ảnh, vị trí neo đậu của tàu cá đúng quy trình quản lý.
Thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa đã thực hiện nhiều chính sách như hỗ trợ ngư dân khắc phục rủi ro do thiên tai gây ra trên biển; hỗ trợ ngư dân nâng cấp, thay thế thiết bị giám sát hành trình VMS trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa; hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác thuỷ sản trên địa bàn.
Liên quan đến chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá, đến nay Thanh Hóa có 20 tàu đăng ký giải bản, tổng số tiền hỗ trợ dự kiến 3,8 tỷ; trong đó hỗ trợ giải bản 3,4 tỷ, hỗ trợ chuyển đổi nghề 378 triệu đồng…
Thanh Hóa cũng là địa phương có số lượng lớn tàu khai thác hải sản cùng hệ thống cảng cá, khu neo đậu đáp ứng cho hàng nghìn tàu thuyền của bà con ngư dân trong, ngoài tỉnh.
Hiện tỉnh đang tập trung hiện đại hóa nghề cá và thực hiện các khuyến nghị EC thông qua việc nâng cấp hạ tầng cảng cá, số hóa quản lý tàu thuyền và siết chặt truy xuất nguồn gốc thủy sản.
Tính từ đầu năm 2026 đến nay, tại 4 cảng cá được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố là cảng cá chỉ định cho tàu cá hoạt động ở vùng khơi trở ra cập cảng gồm Cảng cá Lạch Hới (phường Sầm Sơn), Cảng cá Lạch Bạng (phường Hải Bình), Cảng cá Hòa Lộc (xã Hoa Lộc) và Cảng cá Hải Châu (phường Ngọc Sơn) và các điểm lên cá truyền thống có 1.553 tàu đã thực hiện thủ tục cập, rời cảng trên hệ thống eCDT; trong đó có 8.058 lượt/1.514 tàu thực hiện thủ tục xuất cảng; 7.769 lượt/1.223 tàu thực hiện thủ tục nhập cảng. Tổng sản lượng thuỷ sản khai thác bốc dỡ qua cảng là 10.488 tấn.
Ông Lê Văn Thăng - Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá và Đăng kiểm tàu cá Thanh Hóa khẳng định, đơn vị luôn xác định cảng cá là trung tâm để đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức (loa đài, tờ rơi, panô...) cho chủ tàu, ngư dân, cơ sở thu mua, kinh doanh dịch vụ trong cảng.
Ngoài ra, các cảng cá cũng phối hợp với lục lượng kiểm ngư, bộ đội biên phòng tuyến biển tăng cường tuần tra, kiểm soát hoạt động khai thác hải sản trên biển, cửa lạch, bãi ngang, cảng cá...”
Sẵn sàng cho đợt kiểm tra tiếp theo của EC
Là tỉnh ven biển với chiều dài bờ biển hơn 100 km và nhiều cửa lạch lớn, Thanh Hóa có điều kiện thuận lợi để phát triển nghề khai thác hải sản. Xác định chống khai thác IUU là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tăng cường quản lý hoạt động khai thác thủy sản.
Đầu tháng 6/2026, Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Quyết định số 1709/QĐ-UBND về “Quy trình quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.”
Đây là cơ sở để các cơ quan, đơn vị thực hiện quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh nhằm ngăn chặn tình trạng tàu cá không đủ giấy tờ, thủ tục theo quy định xuất bến khai thác thủy sản, vi phạm các quy định về chống khai thác IUU…
Đồng thời, tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo cơ quan, ban ngành, lực lượng chức năng và chính quyền địa phương trên địa bàn tỉnh tăng cường triển khai, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ, giải pháp và khắc phục triệt để tồn tại, hạn chế chống khai thác IUU theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; ban hành văn bản gửi các tỉnh, thành phố ven biển để phối hợp, quản lý, xử lý tàu cá vi phạm chống khai thác IUU thường xuyên hoạt động neo đậu tỉnh ngoài…
Liên quan đến 36 tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường vừa yêu cầu các địa phương trong tỉnh phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng khẩn trương điều tra, xác minh, xử lý dứt điểm 36 tàu cá này; đồng thời xử lý nghiêm 7 tàu cá vượt ranh giới cho phép trên biển.
Tỉnh yêu cầu Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các vùng biển, cửa lạch, bãi ngang và cảng cá; kiên quyết không cho tàu cá không đủ điều kiện xuất bến, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Các sở, ngành, lực lượng chức năng và chính quyền địa phương cần tiếp tục triển khai giải pháp với tinh thần trách nhiệm cao hơn.
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo đơn vị chuyên môn thường xuyên theo dõi hệ thống VMS để kịp thời phát hiện các trường hợp bất thường, nghi vấn gửi thiết bị giám sát, phối hợp với cơ quan công an, biên phòng và kiểm ngư kiểm tra, xác minh, xử lý theo quy định; đồng thời, chỉ đạo đơn vị chuyên môn phối hợp với chính quyền địa phương, đồn biên phòng thông báo, hướng dẫn chủ tàu hoàn thành gia hạn đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác trước ngày 31/7/2026.
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường nhấn mạnh, để duy trì, tiếp tục thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ, giải pháp và khắc phục tồn tại, hạn chế chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), quyết tâm cùng cả nước tháo gỡ thẻ vàng của Ủy ban châu Âu (EC), các sở, ngành, địa phương trong tỉnh cần tiếp tục chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu và điều kiện cần thiết phục vụ đoàn kiểm tra của Trung ương và đoàn thanh tra của EC dự kiến làm việc trong tháng 9/2026; bảo đảm hồ sơ được lưu trữ khoa học, dễ truy xuất, cung cấp thông tin kịp thời, góp phần cùng cả nước gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của EC./.