Nguồn lực được xác định là yếu tố sống còn để đảm bảo triển khai hiệu quả các dự án, mô hình giảm nghèo bền vững trên toàn quốc. Năm 2025, tổng nguồn vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo đạt hơn 11.700 tỷ đồng, được phân bổ từ nhiều nguồn khác nhau.
Vốn ngân sách trung ương chiếm tỷ trọng lớn nhất với tổng kế hoạch vốn là 9.955,740 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư phát triển đạt 3.102,323 tỷ đồng (hoàn thành 100% kế hoạch), còn vốn sự nghiệp dự kiến 6.853,417 tỷ đồng (đạt 78,1% kế hoạch).
Ngân sách địa phương đóng góp 1.133,860 tỷ đồng, bao gồm vốn đầu tư phát triển 628,848 tỷ đồng (trong đó có 132,449 tỷ đồng kéo dài từ các năm trước và 496,399 tỷ đồng bố trí mới năm 2025). Vốn sự nghiệp từ địa phương là 505,012 tỷ đồng, gồm 146,472 tỷ đồng kéo dài từ các năm trước và 358,270 tỷ đồng bố trí năm 2025.
Đặc biệt, nguồn huy động khác đã bổ sung thêm 679,463 tỷ đồng vốn lồng ghép từ các chương trình, dự án khác, thể hiện sự phối hợp đa ngành trong công tác giảm nghèo.
Đánh giá chung cho thấy việc lập kế hoạch và phân bổ vốn thực hiện Chương trình năm 2025 cơ bản tuân thủ đúng các quy định của Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách Nhà nước, Nghị định số 27/2022/NĐ-CP và Quyết định số 02/2022/QĐ-TTg. Tuy nhiên, công tác phân bổ nguồn lực gặp phải tình trạng chậm trễ do ảnh hưởng từ việc kiện toàn, ổn định bộ máy sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã dẫn đến nhiều thay đổi: Điều chỉnh kế hoạch vốn, thay đổi nhiệm vụ và chủ đầu tư của các dự án cũ. Các đơn vị cần thời gian để tổ chức lại, điều chuyển và tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ của chủ đầu tư mới (xã, tỉnh mới). Bên cạnh đó, việc chuyển đổi dữ liệu trên hệ thống, đăng ký tài khoản, dấu và hoàn thiện các hồ sơ pháp lý cũng góp phần làm chậm tiến độ giải ngân.
Mặc dù còn tồn tại hạn chế về giải ngân và năng lực thực hiện ở một số địa phương, Chương trình vẫn đạt được những kết quả đáng khích lệ. Hệ thống Ban Chỉ đạo từ trung ương đến địa phương đã được ổn định với cơ chế vận hành minh bạch, giúp các dự án và mô hình giảm nghèo được triển khai đồng bộ. Nguồn vốn đầu tư công và sự nghiệp đã góp phần cải thiện đáng kể điều kiện sinh hoạt, học tập và chăm sóc sức khỏe cho người dân tại các vùng khó khăn.
Việc kết hợp linh hoạt các nguồn lực từ ngân sách, dự án hỗ trợ và xã hội hóa đã tạo thêm dư địa cho việc triển khai các mô hình sinh kế, hỗ trợ người nghèo và giảm thiếu hụt dịch vụ cơ bản.
Chương trình không chỉ tập trung vào hỗ trợ ngắn hạn mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn là nâng cao năng lực và củng cố sinh kế bền vững cho người dân. Điều này thể hiện tầm nhìn chiến lược trong công cuộc giảm nghèo bền vững, đảm bảo người dân không chỉ thoát nghèo mà còn có khả năng duy trì và phát triển cuộc sống ổn định./.
Phân quyền cho chính quyền cấp xã trong thực hiện các chính sách giảm nghèo
Theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chính quyền cấp xã được giao thêm nhiều nhiệm vụ, thẩm quyền như tổ chức các hoạt động đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo.
