Năm 2017, bộ phim kinh dị pha yếu tố hài “Get Out” của đạo diễn Jordan Peele đã gây tiếng vang lớn. Với kinh phí chưa tới 5 triệu USD, “Get Out” thu về tới 255,4 triệu USD trên toàn cầu đồng thời nhận bốn đề cử Oscar, bao gồm cả hạng mục “Phim xuất sắc nhất.”

Sau sản phẩm đầu tay thành công vượt xa kỳ vọng, Jordan Peele tái xuất với dự án “Us” (tựa Việt là Chúng Ta) với sức ép nhiều hơn hẳn cách đây hai năm. Với “Us”, Peele cho thấy mình không phải là một hiện tượng nhất thời mà có thực tài.

Ý tưởng độc đáo

Bộ phim mở đầu với hình ảnh gia đình cô bé Adelaine (Madison Curry) tại khu vui chơi trên bờ biển Santa Cruz vào năm 1986. Khi cha mẹ lơ là, bé Adelaine vô tình đi lạc vào một khu nhà gương kinh dị với lời giới thiệu: “Tìm thấy chính mình tại đây”. Điều kinh hoàng là Adelaine bắt gặp một bản sao giống hệt mình bên trong đó.

Ký ức kinh hoàng ấy ám ảnh Adelaine cho tới cả khi cô đã trưởng thành (Lupita Nyong’O thủ vai) và lập gia đình. Kể cả khi cùng người chồng Gabe Wilson (Winston Duke) và hai đứa con Zora (Shahadi Joseph) cùng Jason (Evan Alex) đi nghỉ hè, Adelaine vẫn ngần ngại khi trở lại bãi biển năm xưa.

Chuyến đi chơi trên bãi biển vào ban ngày diễn ra bình thường, nhưng những gì diễn ra trong đêm là một cơn ác mộng với gia đình Wilson. Giữa đêm tối, bốn kẻ lạ mặt mặc đồ đỏ và thủ sẵn những cây kéo bất ngờ đột nhập vào nhà và tấn công gia đình họ.

Đáng sợ hơn, bốn con người này có dung mạo giống hệt những thành viên nhà Wilson. Họ vẫy vùng để thoát khỏi vòng kềm tỏa của những bản sao, trước khi nhận ra trước mắt mình là cả một đêm trường tăm tối...

[Get Out: Bất ngờ thú vị của dòng phim kinh dị năm 2017]

Có thể nói, so với “Get Out” thì ý tưởng của “Us” phần nào độc đáo hơn. Bộ phim trước của Jordan Peele có nhiều điểm tương đồng với “The Skeleton Key” (2005), trong khi “Us” có ý tưởng mới gây hấp dẫn ngay từ nội dung giới thiệu.

Câu chuyện về “doppelgänger” (người song trùng) vốn không mới trong văn hóa phương Tây. Những bậc thầy đạo diễn như Alfred Hitchcock, David Lynch và Brian de Palma đều từng khai thác yếu tố “doppelgänger” trong phim của mình.

Khó có thể phủ nhận việc Jordan Peele chịu ảnh hưởng từ những người đi trước, qua việc ông yêu cầu dàn diễn viên “Us” xem qua những phim kinh dị “The Shining,” “A Tale of Two Sisters,” “The Birds” hay “Funny Games”... trước khi quay phim. Nhưng cách Peele triển khai câu chuyện cho thấy thừa kế sự sáng tạo chứ không hề trở thành một bản sao rập khuôn.

Là một phim kinh dị, song “Us” không có nhiều màn hù dọa để khán giả giật mình. Bộ phim thậm chí còn nhiều cảnh và câu thoại gây cười, khiến bộ phim mang tính giải trí đại chúng hơn và giảm bớt sự căng thẳng trong phim.

Pha trộn hai thể loại tưởng như rất đối nghịch là “Hài” và “Kinh dị” khéo léo có thể xem như một đặc sản của Jordan Peele.

Dấu ấn của Peele còn được thể hiện ở việc câu chuyện phim rất lắt léo, bất ngờ. Từ một gia đình Wilson và những bản sao ác độc, cơn ác mộng được mở rộng ra với phạm vi lớn hơn rất nhiều so với câu chuyện trong “Get Out.

Trong gần hai giờ đồng hồ, khán giả phải chăm chú dõi theo “Us” để nắm những manh mối do đạo diễn cài cắm và không ngừng suy đoán xem điều gì sẽ diễn ra tiếp theo.

Phim kinh di Us gay an tuong voi nhung thong diep an du ve nuoc My hinh anh 1Câu chuyện về “doppelgänger” (người song trùng) vốn không mới trong văn hóa phương Tây.
 

Đặc sắc nhưng chưa hẳn xuất sắc

Bên cạnh ý tưởng độc đáo và câu chuyện lôi cuốn, “Us” còn ghi điểm với phần âm nhạc xuất sắc. Ca khúc hip hop kinh điển “I Got 5 On It” của Luniz được phối lại theo phong cách rùng rợn và được sử dụng vô cùng hợp lý trong phim.

Độ “chất” của nhạc phim được bộc lộ ngay từ đầu phim, với giai điệu “Anthem” của Michael Abels mang âm hưởng hoang dã châu Phi đầy ma mị, ám ảnh. Xuyên suốt tác phẩm, những tiếng cello, violin cùng bộ gõ được lồng vào tài tình giúp sự bí hiểm của tác phẩm tăng thêm nhiều phần.

Từng đoạt giải Oscar “Nữ diễn viên phụ xuất sắc” năm 2014 với “12 Years a Slave,” tài năng của Lupita Nyong’O là không phải bàn cãi. Cô đem tới sự thuyết phục ở cả hai vai Adelaine lẫn phiên bản “ác” mang tên Red.

Sự tương phản giữa hai bên là rõ rệt: một bên là người phụ nữ của gia đình cố gắng bảo toàn mạng sống cho cả nhà, trong khi bên kia là một kẻ dường như chẳng còn gì để mất.

Nữ diễn viên vừa khiến người xem rùng mình mỗi khi Red cất giọng, lại vừa tạo được sự thương cảm với ánh mắt khiếp sợ của Adelaine khi thấy gia đình lâm nguy.

Không chỉ mình Lupita Nyong O’, phần còn lại của dàn diễn viên “Us” đều có những màn trình diễn chất lượng. Họ góp phần giúp đạo diễn Jordan Peele mang tới câu chuyện nhiều thông điệp ẩn dụ. Ngay từ tựa phim “Us”, vừa có thể hiểu là “Chúng Ta”, lại vừa mang nghĩa “Nước Mỹ” (US).

Cách mà gia đình Wilson chiến đấu với chính bản thân mình khiến người xem không khỏi nghĩ tới nước Mỹ và những vấn đề nội tại như nạn bạo lực hay sự chia rẽ. Rất nhiều hình ảnh gợi liên tưởng khác như bầy thỏ bị nhốt, đoàn người nắm chặt tay, cây kéo hay đoạn Kinh Jerimah 11:11... được Peele đưa vào tác phẩm.

Do đó, “Us” không đơn thuần là một phim kinh dị xem một lần để giải trí mà còn lồng ghép nhiều thông điệp xã hội. Ngay cả khi bộ phim đã kết thúc, tâm trí người xem khó có thể dứt ra được ngay thế giới kỳ bí và những bất ngờ mà Peele đem tới. Song việc đưa vào quá nhiều thứ cũng có thể là một điểm trừ, bởi tham vọng quá lớn của Peele.

Vì mở rộng phạm vi khai thác, Peele đã vô tình khiến câu chuyện trở nên quá rộng nhưng lại không xử lý mọi thứ một cách thỏa đáng. Có nhiều điểm khúc mắc chưa được giải đáp đủ thuyết phục để mang tới sự thỏa mãn trọn vẹn nơi khán giả. Nói cách khác, Peele giãn câu chuyện ra rộng nhưng lại xử lý chưa tới, khiến những người kỳ vọng có phần nào hụt hẫng với khúc cuối.

Dẫu vậy, “Us” vẫn là một tác phẩm chất lượng về nhiều mặt. So với mặt bằng chung của dòng phim kinh dị vài năm trở lại đây, “Us” ở một tầm cao hơn hẳn và khiến khán giả tiếp tục trông đợi cái tên Jordan Peele ở cương vị đạo diễn trong tương lai.

Trailer phim Us:

Us (tựa Việt là Chúng Ta)

Đạo diễn: Jordan Peele

Diễn viên: Lupita Nyong’O; Winston Duke; Shahadi Joseph

Thể loại: Kinh dị, Hài

Thời lượng: 118 phút

Phim hạn chế khán giả dưới 18 tuổi

Ngày khởi chiếu tại Việt Nam: 22/3

Đánh giá: 3,5/5 sao.

Thanh Nam (Vietnam+)