Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết nhằm bảo vệ tốt hơn an ninh quốc gia và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế liên quan, Bắc Kinh đã triển khai các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một số mặt hàng đất hiếm cũng như các công nghệ và thiết bị liên quan vào năm ngoái.
Theo đó, các nhà nhập khẩu nước ngoài bắt buộc phải xin giấy phép xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng từ Bộ Thương mại trước khi vận chuyển các mặt hàng thuộc diện kiểm soát đến các điểm đến bên ngoài Trung Quốc.
Theo báo cáo hằng tháng mới nhất về thương mại đất hiếm của Trung Quốc do Đại học Kinh tế Thương mại đối ngoại (có trụ sở tại Bắc Kinh) công bố vào cuối tháng 7, Mỹ, Nhật Bản và Hà Lan là ba thị trường xuất khẩu hàng đầu của Trung Quốc về đất hiếm và các sản phẩm liên quan (tính theo khối lượng), với lượng nhập khẩu lần lượt là 1.700 tấn, 1.600 tấn và 1.400 tấn trong tháng 6.
Dẫn dữ liệu từ Tổng cục Hải quan, báo cáo cho biết ba quốc gia này lần lượt chiếm 14,4%, 14,2% và 11,8% tổng kim ngạch xuất khẩu đất hiếm và các sản phẩm liên quan của Trung Quốc trong tháng 6/2026. Lượng hàng xuất khẩu sang Mỹ và Nhật Bản giảm lần lượt 49% và 43,8% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lượng hàng xuất khẩu sang Hà Lan lại tăng vọt 121,4%.
Các chuyên gia nhận định rằng việc Trung Quốc chuyển hướng sang cơ chế quản lý toàn diện hơn và dựa trên quy định đối với xuất khẩu các loại khoáng sản thiết yếu (như đất hiếm) đánh dấu một nỗ lực rộng lớn hơn nhằm thắt chặt giám sát toàn bộ chuỗi cung ứng và tăng cường các biện pháp bảo vệ nguồn tài nguyên chiến lược.
Chuyên gia Ding Rijia, Giáo sư kinh tế tại Đại học Ngành khoáng sản Trung Quốc (Bắc Kinh), cho biết công tác quản lý khoáng sản thiết yếu của Trung Quốc ngày càng trở nên bài bản, tinh chỉnh và tuân thủ chặt chẽ các quy định, phạm vi kiểm soát không chỉ dừng lại ở từng sản phẩm riêng lẻ mà còn mở rộng sang công nghệ, thiết bị và các khâu khác trong chuỗi cung ứng, vốn có thể tiềm ẩn rủi ro về an ninh.
Cách tiếp cận này sẽ giúp Trung Quốc cân bằng tốt hơn giữa việc phát triển, khai thác các nguồn tài nguyên khoáng sản chiến lược với các yêu cầu về an ninh quốc gia, đồng thời tạo ra khung pháp lý rõ ràng hơn cho các doanh nghiệp tham gia hoạt động ngoại thương hợp pháp.
Số liệu hải quan cho thấy Trung Quốc đã xuất khẩu 4.224 tấn đất hiếm trong tháng 7; tổng lượng xuất khẩu trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt 34.706 tấn, giảm 10% so với cùng kỳ năm ngoái./.
Xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc sang Nhật Bản tiếp tục giảm
Giống nhiều nền kinh tế khác, Nhật Bản vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn nhập khẩu các loại đất hiếm nặng quan trọng từ Trung Quốc để phục vụ hoạt động sản xuất.