Tại thủ đô Bangkok (Thái Lan), Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn đã có cuộc hội đàm với Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas, ngày 28/5, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.
Sự kiện đã ghi dấu một bước tiến mới trong quan hệ tài chính và kinh tế giữa hai quốc gia. Tại đây, người đứng đầu ngành tài chính của hai nền kinh tế hàng đầu khu vực đã trao đổi, tìm tiếng nói chung nhằm hiện thực hóa các cam kết sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào năm 2025 và xây dựng Chương trình hành động giai đoạn 2026 - 2031. Trong bối cảnh hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2026, sự đồng điệu về tư duy quản lý kinh tế vĩ mô và tầm nhìn chiến lược mở ra những kỳ vọng lớn về một sức mạnh chung của ASEAN trên bản đồ giá trị toàn cầu.
Sự tương đồng và bổ trợ cấu trúc kinh tế
Nhìn nhận về bức tranh tổng thể, Việt Nam và Thái Lan hiện nay là hai nền kinh tế có sự tương thích, từ điều kiện tự nhiên cho đến mô hình phát triển dựa trên độ mở thương mại cao.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ quy mô kinh tế Việt Nam hiện đã tiệm cận rất gần với Thái Lan. Cụ thể, GDP năm 2025 của Việt Nam đạt khoảng 514 tỷ USD, trong khi con số của Thái Lan là khoảng 570 tỷ USD. Cả hai quốc gia đều đang vận hành theo mô hình tăng trưởng dựa mạnh vào xuất khẩu và thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam ước đạt 910 tỷ USD, tương đương gần 177% GDP, phản ánh một nền kinh tế năng động và gắn kết chặt chẽ với chuỗi cung ứng toàn cầu. Phía Thái Lan, với vai trò là một trung tâm logistics và sản xuất lâu đời, cũng duy trì kim ngạch thương mại trên 600 tỷ USD, chiếm tỷ trọng từ 110% đến 120% GDP. Sự tương đồng này tạo ra một nền tảng vững chắc để hai bên thấu hiểu các thách thức chung, đặc biệt là những tác động tiêu cực từ biến động địa chính trị tại Trung Đông gây áp lực lên lạm phát và tăng trưởng.
Phân tích sâu hơn về quản trị kinh tế vĩ mô, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ Việt Nam đang bước vào giai đoạn cải cách bộ máy quyết liệt, tinh gọn đầu mối để xây dựng hệ thống quản lý và chính sách thuế hiệu quả hơn. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo, Việt Nam xác định cần huy động nguồn lực đầu tư dự kiến chiếm khoảng 40% GDP. Trong đó, đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt với tỷ trọng 20-22% tổng mức đầu tư, tương đương khoảng 5,5-6% GDP (một trong những mức cao nhất trong khu vực ASEAN).
Bên cạnh đó, Thái Lan mang đến những bài học kinh nghiệm quý giá về tối ưu hóa đầu tư công. Phó Thủ tướng Ekniti Nitithanprapas cho biết Thái Lan không chỉ tập trung vào quy mô mà còn đặc biệt chú trọng đến hiệu quả phân bổ thông qua chỉ số Tỷ suất hoàn vốn kinh tế nội tại (EIRR). Thay vì chỉ nhìn vào các con số tài chính đơn thuần, Thái Lan đánh giá tác động lan tỏa của các dự án hạ tầng (như đường cao tốc liên vùng hay đường sắt) đối với sự phát triển xã hội và năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây là điểm mà hai bên có thể trao đổi chuyên sâu để cùng nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực quốc gia.
Về an ninh năng lượng, cả hai Bộ trưởng xác định đây là vấn đề then chốt trong phát triển kinh tế. Theo tính toán của Việt Nam, nếu giá dầu thế giới tăng 10 USD/thùng, lạm phát trong nước có khả năng tăng 0,5% và GDP có thể giảm 0,4%. Để ứng phó, Việt Nam không chỉ sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu mà còn giảm các loại thuế liên quan xuống mức tối thiểu để bảo vệ người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, về dài hạn, chiến lược của Việt Nam là chuyển dịch sang hỗ trợ trực tiếp cho đối tượng thu nhập thấp và thúc đẩy tiết kiệm năng lượng.
Việc Việt Nam tự chủ 70% nguồn cung xăng dầu và hợp tác chặt chẽ với các đối tác (như Kuwait) cho thấy sự chủ động trong việc đảm bảo đầu vào cho sản xuất công nghiệp, một điểm mà các doanh nghiệp Thái Lan khi đầu tư vào Việt Nam hết sức quan tâm.
Hệ sinh thái liên kết và vị thế mới trong ASEAN
Một trong những nội dung quan trọng của cuộc hội đàm là việc xác định lại quan hệ giữa hai nước từ đối thủ cạnh tranh sang đối tác cộng sinh trong chuỗi giá trị.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhận định Việt Nam và Thái Lan dù có sự cạnh tranh nhất định trong xuất khẩu nông sản (như gạo hay sầu riêng), nhưng hoàn toàn có thể phối hợp để cùng khai thác thị trường quốc tế hiệu quả hơn, tránh việc kìm hãm lẫn nhau. Sự liên kết này cần được mở rộng ra các ngành công nghiệp công nghệ cao. Việt Nam hiện đang ưu tiên các lĩnh vực điện năng và công nghiệp chế biến, chế tạo đồng thời thu hút các "ông lớn" như Samsung vào lĩnh vực bán dẫn.
Trong khi đó, Thái Lan lại sở hữu một hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ hùng mạnh với khoảng 3.000 doanh nghiệp cung ứng. Sự bổ trợ thể hiện rõ nét khi các doanh nghiệp Thái Lan hiện nay đã tham gia cung cấp linh kiện cho VinFast của Việt Nam, hay việc các tập đoàn gia dụng lớn như Toshiba, Midea chọn Thái Lan làm cứ điểm sản xuất.
Tầm nhìn về một chuỗi cung ứng ASEAN tự cường đã được hai nhà lãnh đạo tài chính thảo luận một cách thực chất. Phó Thủ tướng Ekniti Nitithanprapas nhận định xu hướng dịch chuyển FDI về Đông Nam Á do bất ổn tại các khu vực khác là cơ hội vàng mà Việt Nam, Thái Lan và Singapore cần nắm bắt. Thay vì cạnh tranh thu hút FDI bằng mọi giá, các nước ASEAN nên liên kết theo từng công đoạn phù hợp với thế mạnh riêng. Việt Nam có thể phát triển mạnh về xe điện, bán dẫn, trong khi Thái Lan khẳng định ưu thế trong chế biến, chế tạo công nghệ cao.
Để hiện thực hóa điều này, việc đồng bộ hóa các quy định tài chính quốc tế là bắt buộc. Cả hai nước đều đang khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý về Thuế tối thiểu toàn cầu (GMT). Theo đó, phía Thái Lan đã chia sẻ kinh nghiệm về cơ chế "qualified tax credits" để vừa tuân thủ cam kết quốc tế, vừa duy trì sức hấp dẫn với các nhà đầu tư lớn. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang tích cực xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia và hoàn thiện quy định lưu trữ dữ liệu để tạo môi trường kinh doanh minh bạch, hiện đại.
Sự thống nhất giữa hai Bộ trưởng là sự khẳng định về một tinh thần kết nối thực chất giữa hai nền kinh tế đang trên đà bứt phá. Với kim ngạch thương mại song phương đã đạt mức 22,1 tỷ USD vào năm 2025 và dòng vốn FDI từ Thái Lan vào Việt Nam không ngừng tăng trưởng, tương lai của mối quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện đang được bồi đắp bằng những hành động cụ thể, đóng góp trực tiếp vào sức mạnh chung của cộng đồng ASEAN trên trường quốc tế. Sự kết nối này là chìa khóa để đưa khu vực trở thành tâm điểm của tăng trưởng toàn cầu trong những thập kỷ tới./.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Vương quốc Thái Lan
Việt Nam và Thái Lan nhất trí tiếp tục tăng cường tin cậy chính trị thông qua duy trì tiếp xúc cấp cao và các cấp trên tất cả các kênh; nâng cao hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương hiện có.
