Canada và Mỹ đang thảo luận một thỏa thuận thương mại tạm thời, theo đó Canada có thể nhượng bộ một số yêu cầu của Washington để đổi lấy việc Mỹ giảm thuế đối với các ngành quan trọng của Canada, trong bối cảnh thời hạn áp mức thuế mới của Mỹ ngày 19/8 đang đến gần.
Phóng viên TTXVN tại Ottawa dẫn các nguồn tin am hiểu quá trình đàm phán cho hay hai bên đã trao đổi các đề xuất chi tiết và văn bản lập trường, song chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Nội dung chính đang được thảo luận là Canada chấp nhận xử lý một loạt vấn đề mà Mỹ coi là trở ngại thương mại song phương, trong đó có việc dỡ bỏ thuế trả đũa đối với một số hàng hóa Mỹ, cho phép rượu của Mỹ trở lại các kệ hàng, xóa bỏ một số hạn chế mua sắm công và chấp nhận cách diễn giải của Washington về phân bổ hạn ngạch nhập khẩu sữa. Một nguồn tin cho biết phía Mỹ có danh sách khoảng 10 vấn đề ưu tiên.
Đổi lại, Mỹ có thể giảm thuế theo Điều 232 đối với thép và nhôm. Canada cũng đang thúc đẩy Mỹ giảm thuế đối với ôtô và sản phẩm lâm nghiệp, đồng thời muốn tránh mức thuế 50% mà Tổng thống Donald Trump đe dọa áp lên khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada từ ngày 19/8.
Các nguồn tin cho rằng Mỹ khó có khả năng dỡ bỏ hoàn toàn thuế theo Điều 232.
Một phương án đang được thảo luận là áp dụng hạn ngạch thuế quan đối với thép và nhôm Canada. Theo đó, thép trong hạn ngạch có thể chịu mức thuế 10-15%, nhôm chịu mức thuế dưới 10%, trong khi hàng vượt hạn ngạch sẽ bị áp mức thuế cao hơn.
Hai nguồn tin cho biết thỏa thuận đang được xem xét chỉ là giai đoạn đầu của quá trình đàm phán và được mô tả là một “thỏa thuận tạm thời.”
Thủ tướng Canada Mark Carney trong tuần này thừa nhận các cuộc đàm phán đang diễn ra khó khăn. Ông cho biết Canada mong muốn một thỏa thuận xử lý tất cả các lĩnh vực đang chịu thuế theo Điều 232, nhưng chưa chắc có thể hoàn tất toàn bộ trước ngày 19/8.
Các vòng đàm phán tiếp theo có thể đề cập việc Canada và Mỹ phối hợp thuế đối với một số hàng hóa Trung Quốc, tăng cường hợp tác về năng lượng và khoáng sản quan trọng, cũng như một số vấn đề an ninh-quốc phòng.
Theo các nguồn tin, việc Canada mua máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ trị giá 19 tỷ đôla Canada và khả năng tham gia hệ thống phòng thủ tên lửa Golden Dome cũng có thể được đưa vào thảo luận. Nếu tham gia hệ thống này, Canada có thể mua thêm các thiết bị quân sự của Mỹ.
Hai nước cũng dự kiến thảo luận sâu hơn cùng Mexico về những thay đổi mang tính cơ cấu đối với Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA), trong đó có việc siết chặt quy tắc xuất xứ đối với ôtô và các mặt hàng công nghiệp chủ chốt. Mỹ đang thúc đẩy yêu cầu tăng tỷ lệ linh kiện sản xuất tại Bắc Mỹ và có thể yêu cầu ít nhất 50% linh kiện xe được sản xuất tại Mỹ.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer trước đó cho biết Washington muốn đạt các “thỏa thuận tạm thời” với Canada và Mexico về những vấn đề thương mại song phương trước cuối năm nay, trong khi các cuộc thảo luận sâu hơn về USMCA có thể kéo dài sang năm 2027.
Bộ trưởng phụ trách các vấn đề liên chính phủ Canada Dominic LeBlanc và Trưởng đoàn đàm phán Janice Charette đã gặp ông Greer ngày 6/8. Đây là cuộc gặp thứ hai giữa hai bên trong hai tuần. Một cuộc gặp khác dự kiến diễn ra ngày 10/8.
Đàm phán được đẩy nhanh sau khi Tổng thống Trump đe dọa áp thêm thuế đối với hàng hóa Canada từ ngày 19/8. Trước đó, Mỹ yêu cầu Canada có thêm nhượng bộ, trong đó có việc chấm dứt các biện pháp trả đũa, trong khi Ottawa muốn Washington giảm thuế theo Điều 232 trước khi tiếp tục nhượng bộ.
Trong thời gian qua, Chính phủ Canada đã hủy kế hoạch áp thuế dịch vụ số, dỡ bỏ một số thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ, điều chỉnh yêu cầu đối với các nền tảng phát trực tuyến và đồng ý chia sẻ doanh thu từ cầu Gordie Howe nối Windsor với Detroit. Tuy nhiên, đến nay Canada chưa nhận được nhượng bộ tương ứng từ phía Mỹ./.