Sáng 20/7/2026, tại Thủ đô Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì, phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, trong đó đề cập tới việc xác định quan điểm sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan, cùng nội dung tổng kết thực hiện Nghị quyết số 36 của Trung ương khóa XII và ban hành Nghị quyết của Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh phải được xem xét trong tư duy quản trị thống nhất lãnh thổ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh biển là không gian sinh tồn, phát triển và bảo vệ chủ quyền; phải được quản trị tổng hợp, kết nối với đất liền, cảng biển, logistics và các hành lang kinh tế và hợp tác quốc tế.
Nhân dịp này, phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus đã có cuộc phỏng vấn đồng chí Võ Trọng Hải - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An về việc phát huy tiềm năng, lợi thế biển của tỉnh Nghệ An để góp phần hiện thực hóa khát vọng quốc gia biển mạnh trong thế kỷ XXI.
Nghệ An hội tụ đầy đủ các yếu tố của một trung tâm kinh tế biển năng động
- Thưa đồng chí Võ Trọng Hải, Nghệ An là địa phương có đường bờ biển dài hơn 82km, sở hữu hệ thống cảng biển, khu kinh tế ven biển, ngư trường rộng lớn cùng vị trí chiến lược kết nối Bắc Trung Bộ với Lào và khu vực Tiểu vùng sông Mekong mở rộng. Theo đồng chí, đâu là những lợi thế khác biệt và dư địa nổi bật nhất để Nghệ An bứt phá phát triển kinh tế biển trong giai đoạn mới?
Đồng chí Võ Trọng Hải: Nói đến Nghệ An là nói đến một “Việt Nam thu nhỏ” và kinh tế biển đóng vai trò đặc biệt quan trọng, được xác định là một trong những trụ cột và động lực tăng trưởng chính của chúng tôi.
Với hơn 82km đường bờ biển, có 6 cửa lạch, 6 cảng cá, 6 cảng hàng hóa, các khu kinh tế, khu công nghiệp, đô thị, Nghệ An hội tụ đầy đủ các yếu tố của một trung tâm kinh tế biển năng động.
Nói đến Nghệ An là nói đến một “Việt Nam thu nhỏ” và kinh tế biển đóng vai trò đặc biệt quan trọng, được xác định là một trong những trụ cột và động lực tăng trưởng chính của chúng tôi.
Lợi thế khác biệt của Nghệ An là vị trí địa chiến lược tối quan trọng trên các hành lang kinh tế. Địa phương là “cửa ngõ hướng biển tự nhiên” ngắn nhất của khu vực Bắc Trung Bộ, của nước bạn Lào và vùng Đông Bắc Thái Lan thông qua các tuyến giao thông huyết mạch kết nối liên vùng và quốc tế.
Thứ hai là dư địa hạ tầng vượt trội. Chúng tôi sở hữu Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An - một trong những trọng điểm thu hút đầu tư của cả nước, cùng hệ thống hạ tầng cảng biển đang chuyển mình mạnh mẽ, đặc biệt là Dự án Cảng nước sâu Cửa Lò đã được khởi công vào cuối năm 2025, Dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập được khởi công vào tháng 5 năm 2026…
Thứ ba là tiềm năng kinh tế biển đa dạng từ khai thác, nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, đến phát triển công nghiệp ven biển và du lịch biển, đảo giàu bản sắc. Tất cả những yếu tố đó, kết hợp với tinh thần cần cù, sáng tạo của con người xứ Nghệ, chính là bệ phóng vững chắc để Nghệ An bứt phá, khẳng định vị thế một cực tăng trưởng biển mạnh trong giai đoạn mới.
- Việc hình thành hành lang kinh tế Đông-Tây, cùng với sự phát triển của Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An và hệ thống cảng biển trên địa bàn đang mở ra những cơ hội liên kết vùng rất lớn. Vậy thời gian tới, tỉnh sẽ tận dụng hành lang kinh tế Đông-Tây, Khu kinh tế Đông Nam và hệ thống cảng biển thế nào để thu hút đầu tư, phát triển logistics và trở thành đầu mối giao thương quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ?
Đồng chí Võ Trọng Hải: Để chuyển hóa các lợi thế liên kết vùng thành động lực phát triển thực tế, trong thời gian tới, Nghệ An sẽ tập trung thực hiện đồng bộ 3 giải pháp trọng tâm. Thứ nhất là đồng bộ hóa hạ tầng giao thông kết nối. Chúng tôi đã hoàn thành và đưa vào khai thác nhiều dự án giao thông chiến lược như tuyến đường ven biển từ Nghi Sơn (Thanh Hóa) đến Cửa Lò, tuyến giao thông nối Vinh - Cửa Lò cùng các hạ tầng kết nối với cảng biển và Khu kinh tế Đông Nam.
Đồng thời, tỉnh Nghệ An cũng đang đẩy nhanh dự án Đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy, nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Vinh nhằm tạo ra mạng lưới giao thông đa phương thức thông suốt.
Tiếp theo, chúng tôi lấy Khu kinh tế Đông Nam làm hạt nhân thu hút dòng vốn đầu tư thế hệ mới. Tỉnh định hướng tập trung thu hút các ngành công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, dệt may, da giày xuất khẩu để tạo ra nguồn hàng hóa dồi dào, trực tiếp thúc đẩy nhu cầu giao thương thông qua hệ thống cảng biển nội tỉnh.
Cùng với đó là kiến tạo hệ sinh thái Logistics xanh và bền vững. Nghệ An đang tích cực thu hút các nhà đầu tư lớn vào lĩnh vực kho bãi, logistics, như các dự án kho vận của Vietnam Post, Nhật Việt Nghệ An, Toàn Cầu, Tân Thịnh, Hoàng Gia... Nhằm khuyến khích các hãng tàu lớn, tỉnh cũng đã ban hành chính sách hỗ trợ các hãng tàu biển vận chuyển container quốc tế và nội địa đi, đến cảng Cửa Lò. Mục tiêu của chúng tôi là giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh và đưa Nghệ An trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa quốc tế hàng đầu của khu vực.
Nâng tầm du lịch biển, hướng tới phát triển bền vững
- Du lịch biển đã và đang được xem là ngành kinh tế mũi nhọn ở nhiều địa phương. Với những lợi thế về biển đảo, văn hóa, lịch sử và cảnh quan tự nhiên, xin đồng chí cho biết Nghệ An sẽ có những giải pháp nâng tầm du lịch biển, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách?
Đồng chí Võ Trọng Hải: Du lịch biển Nghệ An đã có bước hồi phục và bứt phá ngoạn mục sau đại dịch. Năm 2025, chúng tôi đón 9,9 triệu lượt khách, doanh thu dịch vụ du lịch đạt trên 11.900 tỷ đồng.
Để tiếp tục nâng tầm du lịch biển, hướng tới phát triển bền vững và xóa bỏ tính “mùa vụ,” Nghệ An đang tập trung thực hiện các nhóm giải pháp như đa dạng hóa sản phẩm du lịch. Bên cạnh sản phẩm nghỉ dưỡng biển truyền thống tại Cửa Lò, Cửa Hội, du lịch Biển Quỳnh (Quỳnh Bảng, Quỳnh Phương),… chúng tôi đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái và khám phá đảo (như đảo Hòn Ngư với hệ thống cáp treo và các tổ hợp giải trí); du lịch văn hóa - lễ hội tâm linh (Lễ hội đền Cờn, đền Cuông, đền Quả Sơn, hát ví, giặm...); du lịch ẩm thực và trải nghiệm làng nghề ven biển.
Du lịch biển Nghệ An đã có bước hồi phục và bứt phá ngoạn mục sau đại dịch. Năm 2025, chúng tôi đón 9,9 triệu lượt khách, doanh thu dịch vụ du lịch đạt trên 11.900 tỷ đồng.
Cùng với đó là đầu tư hạ tầng và dịch vụ quy mô lớn. Tỉnh đẩy nhanh tiến độ và khai thác hiệu quả các tổ hợp vui chơi giải trí cao cấp, các khách sạn 4 - 5 sao (hiện toàn tỉnh có 15 khách sạn 4-5 sao, phần lớn tập trung ở vùng biển). Hoàn thiện cơ sở hạ tầng bờ biển bãi tắm Cửa Lò sau khi tháo dỡ các ki-ốt phía đông đường Bình Minh nhằm trả lại không gian biển xanh, sạch, đẹp và hiện đại cho du khách.
Tỉnh Nghệ An cũng tập trung phát triển kinh tế đêm và liên kết tour tuyến như: Tổ chức các tuyến phố đi bộ, chợ đêm, phố ẩm thực và các chương trình nghệ thuật đường phố để kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của du khách. Đồng thời, đẩy mạnh các tour liên kết nội tỉnh và liên vùng như tour “Cửa Lò-Vinh-Nam Đàn,” kết nối du lịch biển với du lịch sinh thái miền Tây Nghệ An.
- Bên cạnh các cơ hội, Nghệ An cũng đang đối mặt với những thách thức nào trong phát triển kinh tế biển, từ hạ tầng, nguồn vốn, khoa học công nghệ, đến tác động của biến đổi khí hậu. Xin đồng chí thông tin cụ thể về thực trạng này?
Đồng chí Võ Trọng Hải: Nhìn một cách thẳng thắn, bên cạnh những kết quả đạt được, hành trình vươn ra biển lớn của Nghệ An vẫn đang đối mặt với những “nút thắt” và thách thức không hề nhỏ. Đơn cử là sự thiếu đồng bộ trong quy hoạch và hạ tầng: Quy hoạch phát triển kinh tế biển với quy hoạch đô thị, hạ tầng giao thông và các ngành dịch vụ, logistics có nơi còn chưa đồng bộ.
Kết cấu hạ tầng ven biển, đặc biệt là hạ tầng cảng biển và logistics tuy đã được đầu tư lớn nhưng vẫn chưa đáp ứng kịp tốc độ phát triển mạnh mẽ của doanh nghiệp. Việc huy động nguồn lực xã hội hóa tham gia đầu tư hạ tầng vẫn còn hạn chế.
Tiếp theo là chất lượng nguồn nhân lực. Nguồn nhân lực phục vụ cho các ngành kinh tế biển chất lượng cao, đặc biệt là nhân lực cho dịch vụ cảng biển, hàng hải, logistics và dịch vụ du lịch cao cấp vẫn đang trong tình trạng vừa thiếu, vừa yếu.
Cùng với đó, biến đổi khí hậu và môi trường. Tình trạng sạt lở bờ biển, xâm thực, bồi lắng luồng lạch tại các cửa sông, cửa biển đang diễn biến hết sức phức tạp, gây khó khăn trực tiếp cho tàu bè ra vào và ảnh hưởng đến an toàn của người dân ven biển. Bên cạnh đó, áp lực từ rác thải sinh hoạt, rác thải nhựa đại dương và nước thải ven biển vẫn là một bài toán môi trường cần lời giải căn cơ.
"Kinh tế biển không thể phát triển nếu chỉ đứng riêng lẻ"
- Thưa đồng chí, phát triển kinh tế biển không phải là câu chuyện riêng của từng địa phương mà còn đòi hỏi liên kết vùng và kết nối quốc tế. Vậy Nghệ An sẽ thúc đẩy hợp tác với các tỉnh Bắc Trung Bộ, các địa phương ven biển cả nước, các đối tác quốc tế ra sao để hình thành các chuỗi giá trị kinh tế biển có sức cạnh tranh cao?
Đồng chí Võ Trọng Hải: Kinh tế biển không thể phát triển nếu chỉ đứng riêng lẻ. Nhận thức rõ điều này, tỉnh Nghệ An đã và đang tích cực chủ động thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động liên kết vùng và hợp tác quốc tế.
Cụ thể, trong liên kết vùng, chúng tôi đặt trọng tâm vào việc hợp tác, liên kết chặt chẽ với hai tỉnh lân cận là Thanh Hóa và Hà Tĩnh nhằm tạo ra chuỗi giá trị du lịch biển và phát triển hạ tầng công nghiệp ven biển tương hỗ lẫn nhau. Việc hoàn thành tuyến đường ven biển kết nối Nghi Sơn (tỉnh Thanh Hóa) đến Cửa Lò (tỉnh Nghệ An) là minh chứng rõ nét cho sự liên kết hạ tầng này.
Kinh tế biển không thể phát triển nếu chỉ đứng riêng lẻ. Nhận thức rõ điều này, tỉnh Nghệ An đã và đang tích cực chủ động thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động liên kết vùng và hợp tác quốc tế.
Trong kết nối quốc tế, Nghệ An tận dụng tối đa lợi thế của các tuyến giao thông đối ngoại để kết nối hàng hóa từ Lào, Đông Bắc Thái Lan sang cảng biển Nghệ An. Hiện nay, tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ dự án Đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Tỉnh cũng đẩy mạnh thu hút các dòng vốn FDI chất lượng cao từ các tập đoàn lớn toàn cầu.
Giai đoạn vừa qua, khu vực ven biển của tỉnh đã thu hút được các dự án FDI lớn trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn và may mặc với tổng vốn hàng trăm triệu USD từ các tập đoàn lớn như Luxshare, Goertek, Ju Teng, Foxconn, Everwin,... đóng góp trực tiếp vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
- Thời gian tới, để phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế biển, tỉnh Nghệ An có đề xuất với Trung ương những cơ chế, chính sách hỗ trợ gì về hạ tầng, đầu tư, logistics, khoa học công nghệ hay phát triển các khu kinh tế ven biển?
Đồng chí Võ Trọng Hải: Để giúp Nghệ An khơi thông mọi nguồn lực, đóng góp xứng đáng vào chiến lược biển quốc gia, chúng tôi có một số đề xuất, kiến nghị trọng tâm kính gửi đến Trung ương. Cụ thể, về thể chế, chính sách, tỉnh kính đề nghị Trung ương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ các quy định chồng chéo về quản lý tài nguyên, môi trường biển và hải đảo; sớm ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết về quy hoạch không gian biển quốc gia và giao khu vực biển để địa phương và doanh nghiệp có cơ sở pháp lý rõ ràng, an tâm đầu tư dài hạn.
Về hỗ trợ hạ tầng, tỉnh Nghệ An kính đề nghị Chính phủ ưu tiên bố trí nguồn vốn ngân sách Trung ương để đầu tư hoàn thiện các công trình hạ tầng hàng hải công cộng lớn, hỗ trợ nạo vét khơi thông luồng lạch định kỳ tại các cửa biển trọng điểm, đồng thời hỗ trợ nguồn lực để tỉnh nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Vinh và đẩy nhanh tiến độ đầu tư Cảng nước sâu Cửa Lò.
Về khoa học công nghệ và thu hút đầu tư, chúng tôi kiến nghị Trung ương có các cơ chế đặc thù, ưu đãi cao hơn để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo ngoài khơi (như điện gió, điện khí LNG), phát triển logistics hiện đại và các mô hình nuôi biển công nghệ cao.
"Hãy đến và cùng Nghệ An đánh thức những tiềm năng còn ẩn sâu nơi đại dương"
- Vậy nếu hình dung về Nghệ An vào năm 2045 - thời điểm Việt Nam hướng tới trở thành quốc gia biển mạnh, đồng chí kỳ vọng tỉnh sẽ được định vị thế nào trên bản đồ kinh tế biển của cả nước và khu vực? Thông điệp nào đồng chí muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp và người dân để cùng chung tay hiện thực hóa khát vọng xây dựng thành phố biển mạnh, giàu bản sắc và phát triển bền vững?
Đồng chí Võ Trọng Hải: Hướng tới năm 2045 - mốc son lịch sử khi Việt Nam phấn đấu trở thành quốc gia biển mạnh, thịnh vượng, tôi kỳ vọng và tin tưởng rằng Nghệ An sẽ được định vị là một trung tâm kinh tế biển năng động, hiện đại và là cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của cả khu vực Bắc Trung Bộ. Đó sẽ là một Nghệ An với hệ thống cảng biển nước sâu hiện đại, chuỗi đô thị ven biển thông minh, ngành du lịch biển phát triển quanh năm và một môi trường biển trong lành, được bảo tồn hiệu quả.
Để hiện thực hóa khát vọng lớn lao đó, tôi muốn gửi đi hai thông điệp chân thành: Đối với cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư, Nghệ An luôn mở rộng cửa chào đón các bạn. Chúng tôi cam kết tiếp tục cải cách hành chính mạnh mẽ, kiến tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, an toàn và đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình phát triển. Hãy đến và cùng Nghệ An đánh thức những tiềm năng còn ẩn sâu nơi đại dương!
Đối với mỗi người dân Nghệ An, đặc biệt là bà con ngư dân vùng ven biển: Biển là quê hương, là sinh kế và là chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Mỗi hành động nhỏ của bà con trong việc bảo vệ môi trường, không xả rác thải nhựa, chấp hành nghiêm các quy định khai thác hải sản an toàn, đúng pháp luật đều là những viên gạch quý báu xây dựng nên một quê hương Nghệ An giàu mạnh, văn minh và an toàn./.
Hướng tới năm 2045 - mốc son lịch sử khi Việt Nam phấn đấu trở thành quốc gia biển mạnh, thịnh vượng, tôi kỳ vọng và tin tưởng Nghệ An sẽ được định vị là một trung tâm kinh tế biển năng động, hiện đại và là cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của cả khu vực Bắc Trung Bộ.
Trân trọng cảm ơn đồng chí!
Phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 3 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Báo Điện tử VietnamPlus xin trân trọng giới thiệu Toàn văn bài phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
