Triển khai và phát triển đa dạng các loại chứng khoán là quá trình tất yếu của một thị trường chứng khoán non trẻ như ở Việt Nam. Và, sản phẩm chứng quyền có bảo đảm ra đời nhằm đáp ứng sự mong đợi cũng như nhu cầu phát triển của thị trường trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập sâu rộng.

16 bộ hồ sơ đăng ký chào bán đã được cấp

Đánh giá tổng quan về thị trường trong 6 tháng đầu năm, ông Phạm Hồng Sơn, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng với những tín hiệu của nền kinh tế cùng những quyết sách kiên định của Chính phủ trong điều hành chính sách tiền tệ và kinh tế vĩ mô, thị trường chứng khoán sẽ có sự tăng trưởng ở nửa cuối năm nay.

Ngoài ra, vị lãnh đạo Ủy ban này cũng công bố kết quả đợt phát hành chứng quyền có bảo đảm đầu tiên trên thị trường. Tính đến hiện tại, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã cấp phép 16/17 bộ hồ sơ đăng ký chào bán của 7/8 công ty chứng khoán nộp hồ sơ. Theo đó, số lượng đã đăng ký chào bán là 28,9 triệu chứng quyền với giá trị tối đa đạt 104 tỷ đồng.

[Lần đầu tiên Việt Nam giao dịch chứng quyền có đảm bảo]

Ông Sơn cũng cho biết, các tổ chức chào bán được thông qua là những công ty chứng khoán có năng lực về tài chính, quá trình hoạt động kinh doanh hiệu quả, đảm bảo khả năng thanh toán nợ đến hạn và đáp ứng các chỉ tiêu an toàn tài chính đúng quy định.

Báo cáo kết quả chào bán đợt 1 từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, số lượng đã phân phối là 8,62 triệu chứng quyền, tương ứng với 39,37% tổng khối lượng được phép chào bán, đặc biệt có 4 sản phẩm được các nhà đầu tư mua hết 100% khối lượng chào bán.

“Hiện, các tổ chức phát hành đang hoàn tất các thủ tục lưu ký chứng quyền tại Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam đồng thời hoàn thiện các thủ tục niêm yết để giao dịch trên HoSE,” ông Sơn cho hay.

Thu hút được số đông nhà đầu tư?

Về nguyên lý, chứng quyền có bảo đảm ngoài lợi thế chi phí đầu tư thấp còn được giao dịch đơn giản tương tự như cổ phiếu, điều này sẽ tạo điều kiện cho các nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận và tham gia thị trường, đặc biệt là đối với các nhà đầu tư không chuyên trên thị trường.

Ông Nguyễn Đức Thông, Giám đốc Giao dịch phái sinh SSI, trước đó là cựu Phó giám đốc Khối Chiến lược Đầu tư của Morgan Stanley với 8 năm kinh nghiệm làm việc tại thị trường chứng khoán Anh chia sẻ, chứng quyền là sản phẩm thông dụng trên các thị trường chứng khoán phát triển.

Thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ, với sự tham gia của hơn 99% nhà đầu tư cá nhân, việc đưa những sản phẩm cấu trúc cao cấp đến với thị trường chứng khoán được xem là một bước đi đúng đắn và cần thiết. Sản phẩm chứng quyền có bảo đảm ra đời không chỉ góp phần hoàn thiện các sản phẩm, dịch vụ trên thị trường mà còn giúp đa dạng hóa các kênh đầu tư, phòng ngừa rủi ro trong bối cảnh thị trường năm 2019 dự báo sẽ có nhiều biến động.

Vị chuyên gia này dự báo sản phẩm chứng quyền có bảo đảm ra đời sẽ thu hút được số đông nhà đầu tư tham gia vì sản phẩm tạo ra những cơ hội giao dịch với tỷ lệ đòn bẩy cao, quy mô vốn thấp, điều này giúp nhà đầu tư giảm thiểu được chi phí lãi vay margin, rủi ro thua lỗ chỉ gói gọn trong phần quyền phí bỏ ra ban đầu.

Đối với các công ty chứng khoán, việc tham gia phát hành chứng quyền có bảo đảm sẽ tạo điều kiện để mở rộng hoạt động kinh doanh và gia tăng doanh thu (như nghiệp vụ phát hành sản phẩm, môi giới với nhiều nguồn khách hàng trong và ngoài nước). Ngoài ra, quy định tổ chức phát hành phải thực hiện tạo lập thị trường cho chứng quyền có bảo đảm của chính mình cũng là bước chuẩn cho các công ty chứng khoán tích lũy kinh nghiệm để trở thành các tổ chức tạo lập thị trường trong tương lai.

Áp lực từ biến động trên thị trường cơ sở

Theo khảo sát của SSI, trên thị trường hiện nay, chỉ có khoảng 12 công ty chứng khoán đủ điều kiện để phát hành chứng quyền. Và, SSI là một trong số 7 công ty chứng khoán đầu tiên phát hành chứng quyền có bảo đảm với 6 mã dựa trên danh mục 4 chứng khoán cơ sở (gồm FPT, MWG, MBB và HPT) có các kỳ hạn từ 3 đến 6 tháng.

Một đại diện của SSI chia sẻ: “Để đầu tư chứng quyền có bảo đảm thành công thành công, các nhà đầu tư cần phải hiểu rõ các rủi ro của sản phẩm này, như tỷ lệ đòn bẩy lớn, mức độ biến động cao hay rủi ro sản phẩm ở trạng thái lỗ [out of the money – PV] khi đáo hạn.

Tuy nhiên, không phải là không có rủi ro, các công ty chứng khoán phát hành chứng quyền có bảo đảm phải đối mặt với thách thức lớn nhất khi chứng khoán cơ sở biến động lớn hoặc mất thanh khoản, khi đó công ty chứng khoán không thể thực hiện phòng ngừa rủi ro [hedging – PV] đúng theo quy định.

“Do đó, bộ phận quản trị rủi ro kết hợp với tự doanh của SSI sẽ liên tục đưa ra những cảnh báo về rủi ro thanh khoản và rủi ro biến động giá chứng khoán cơ sở để kịp thời hedging. Ngoài ra, cơ chế tạo kho và đầu tư tự doanh trên các chứng khoán cơ sở phát hành chứng quyền cũng đồng thời được tính đến nhằm hạn chế rủi ro thanh khoản, gia tăng tính linh hoạt của hoạt động đầu tư, và sử dụng công cụ phái sinh nhằm hedging cho các biến động gây bất lợi cho kho hàng chứng khoán cơ sở,” ông Thông chia sẻ.

Tuy nhiên vẫn phải ghi nhận, thị trường chứng quyền có đảm bảo được triển khai sẽ góp phần hoàn thiện cấu trúc thị trường chứng khoán nói chung vốn chỉ đang giao dịch với các sản phẩm cơ bản là cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ.

Trước giờ “G” đánh cồng khai trương sản phẩm mới, bà Nguyễn Thị Việt Hà – Thành viên chuyên trách Hội đồng quản trị Sở giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh cho biết các nội dung liên quan đến công tác quản lý vận hành chứng quyền có bảo đảm trên HoSE từ công tác quản lý niêm yết, quản lý giao dịch và giám sát giao dịch… đã sẵn sàng.

“Chứng quyền có bảo đảm là một trong những sản phẩm do HoSE chuẩn bị triển khai nhiều năm qua.Với sự hỗ trợ hiệu quả từ các sở giao dịch chứng khoán trong khu vực châu Á và các công ty chứng khoán nước ngoài, Sở đã đầu tư nhiều thời gian, nguồn lực để đảm bảo có thể đưa ra thị trường sản phẩm chất lượng tốt, đáng tin cậy. Do vậy, HoSE kỳ vọng sản phẩm chứng quyền hoạt động ổn định, hiệu quả và được nhà đầu tư đón nhận tích cực,” bà Hà nói./.

Những điều cần biết về chứng quyền có bảo đảm

Hạnh Nguyễn (Vietnam+)