Ngày 30/7, tại Quảng Ninh, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp với tỉnh Quảng Ninh tổ chức Hội nghị pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII với chủ đề “Công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân phục vụ phát triển kinh tế-xã hội”.
Tham dự hội nghị có lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ban, ngành; lãnh đạo các địa phương và hơn 400 đại biểu cùng các chuyên gia đến từ Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và các tổ chức quốc tế. Hội nghị kéo dài đến hết ngày 31/7.
Hội nghị có ý nghĩa quan trọng, là diễn đàn chuyên môn cấp quốc gia nhằm đánh giá toàn diện kết quả công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân thời gian qua; đồng thời thống nhất định hướng, nhiệm vụ và các giải pháp trọng tâm cho giai đoạn 2026-2035.
Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, quyết sách quan trọng về tái khởi động chương trình điện hạt nhân; đẩy mạnh phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, bảo an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững và nâng cao tiềm lực khoa học, công nghệ của đất nước.
Phát biểu tại hội nghị, ông Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ chia sẻ, việc Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân và phát triển các ứng dụng năng lượng nguyên tử là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, lâu dài, liên quan trực tiếp đến an ninh năng lượng, năng lực khoa học và công nghệ, chất lượng tăng trưởng và vị thế quốc gia.
Để thực hiện thành công nhiệm vụ này, chúng ta cần một tầm nhìn dài hạn, một hệ thống pháp luật đồng bộ, một cơ quan pháp quy mạnh, một đội ngũ chuyên gia có năng lực và một nền văn hóa an toàn được hình thành vững chắc trong mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan.
Hệ thống pháp quy hạt nhân của Việt Nam sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu lực và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế. Qua đó, chúng ta sẽ tạo dựng được nền tảng vững chắc để phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình; bảo đảm an toàn, an ninh và phát triển bền vững; đồng thời góp phần triển khai thành công chương trình điện hạt nhân quốc gia.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Văn Công cho rằng, đây là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và địa phương trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ thực tiễn, cập nhật các xu hướng phát triển và đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp quy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Ông Nguyễn Văn Công chia sẻ thêm, Quảng Ninh có đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc; có hệ thống cửa khẩu quốc tế, cảng biển, khu kinh tế, khu công nghiệp, cơ sở y tế và hoạt động thương mại, du lịch quốc tế phát triển. Công tác bảo đảm an toàn bức xạ và hạt nhân có ý nghĩa thiết thực đối với sức khỏe nhân dân, môi trường đầu tư, quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững tại tỉnh.
Đồng thời, với vị trí địa lý gần các cơ sở điện hạt nhân của một số quốc gia trong khu vực, tỉnh đặc biệt quan tâm đến việc tăng cường quan trắc phóng xạ môi trường, chia sẻ dữ liệu, cảnh báo sớm và nâng cao năng lực ứng phó đối với các tình huống sự cố xuyên biên giới.
Tại hội nghị, các đại biểu đánh giá việc tổ chức thi hành pháp luật về năng lượng nguyên tử, nhất là sau khi Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 có hiệu lực; làm rõ kết quả, khó khăn, vướng mắc và đề xuất hoàn thiện chính sách, pháp luật.
Các đại biểu đề nghị các chuyên gia và tổ chức quốc tế chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng cơ quan pháp quy độc lập, phát triển năng lực thẩm định, thanh tra, giám sát và chuẩn bị hạ tầng pháp quy cho chương trình điện hạt nhân; trao đổi, đề xuất các giải pháp, nhiệm vụ nâng cao năng lực cơ quan an toàn bức xạ hạt nhân quốc gia về tổ chức, nhân lực, năng lực kỹ thuật, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế, đặc biệt là vấn đề đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng chuẩn mực của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và yêu cầu triển khai chương trình điện hạt nhân.
Cùng với đó, các đại biểu chia sẻ kinh nghiệm tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, địa phương, cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân và các tổ chức quốc tế; xây dựng văn hóa an toàn, bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thanh sát hạt nhân; trao đổi kinh nghiệm trong việc tuân thủ pháp luật, góp phần bảo đảm các hoạt động năng lượng nguyên tử được triển khai an toàn, an ninh, vì mục đích hòa bình và phát triển bền vững.
Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý, địa phương, chuyên gia, tổ chức quốc tế, cơ sở bức xạ và cơ sở hạt nhân cùng đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân; trao đổi kinh nghiệm, nhận diện khó khăn, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn, an ninh trong các hoạt động năng lượng nguyên tử./.
Hợp tác Việt Nam và IAEA - Khẳng định tầm quan trọng khoa học công nghệ hạt nhân
Hợp tác giữa Việt Nam và IAEA là hành trình bền bỉ của nhiều thế hệ các nhà khoa học Việt Nam để đưa khoa học và công nghệ hạt nhân phục vụ sự phát triển kinh tế-xã hội.