JICA: Duong sat do thi se gop phan giup giam phat thai CO2 hinh anh 1Đoàn tàu đầu tiên của tuyến metro Nhổn-Ga Hà Nội. (Ảnh: TTXVN)

Sáng 23/10, Văn phòng Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam đã tổ chức hội thảo tổng kết Dự án “Khảo sát thu thập dữ liệu để phát triển hệ thống đo lường, báo cáo và kiểm chứng (MRV) trong ngành đường sắt đô thị tại Việt Nam” ở Hà Nội.

Cuộc khảo sát của JICA đã được thực hiện với sự hợp tác của Cục Biến đổi Khí hậu (Bộ Tài nguyên và Môi trường), Vụ Môi trường (Bộ Giao thông Vận tải) và Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Cuộc khảo sát được tiến hành từ tháng 2/2019 đến tháng 9/2020 trên các tuyến đường sắt đô thị số 1, số 2 ở Hà Nội và tuyến số 1 ở Thành phố Hồ Chí Minh. Đây cũng là các tuyến đường sắt được xây dựng bằng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) của Nhật Bản.

Vận dụng phương pháp luận đơn giản, các chuyên gia Nhật Bản đã ước tính tiềm năng giảm phát thải khí nhà kính của ba tuyến đường sắt này. Đây cũng sẽ là cơ sở khoa học để khuyến khích sử dụng các phương tiện giao thông phát thải thấp như đường sắt đô thị tại các thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Khảo sát đã cho thấy Tuyến số 1 và Tuyến số 2 của Hà Nội có tiềm năng giảm khí thải nhà kính tương đương lần lượt là 54.541 tấn và 39.614 tấn CO2/năm. Tương tự, tuyến đường sắt số 1 của Thành phố Hồ Chí Minh có khả năng giảm 56.877 tấn CO2/năm. 

Chia sẻ kinh nghiệm của Nhật Bản, Trưởng đoàn khảo sát của JICA Ken Kumazawa cho biết các tuyến đường sắt đô thị đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hằng ngày của người dân Nhật Bản.

Trong khi đó tại Việt Nam, khi mà hiện nay hầu hết người dân sử dụng xe máy, việc chuyển đổi sang đường sắt đô thị sẽ không hề đơn giản. Tuy nhiên, trong tương lai, lượng hành khách của đường sắt đô thị chắc chắn sẽ tăng nếu chất lượng dịch vụ được đảm bảo và các tác động tích cực đến môi trường của đường sắt đô thị được chứng minh.

[Khát vọng "Rồng bay": Những mảng sáng giao thông Thủ đô]

Trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN, ông Ken Kumazawa chia sẻ: “Mục tiêu của JICA đối với các tuyến đường sắt tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đều giống nhau, đó là cung cấp các dịch vụ nhanh chóng và đúng giờ cho người dân, đặc biệt là những người đi làm, đồng thời định hướng phát triển đô thị có một cách có trật tự xung quanh khu vực nhà ga và các tuyến đường sắt”.

Phó Trưởng Đại diện JICA Việt Nam Muraoka Naomichi đánh giá các tuyến đường sắt đô thị không chỉ là phương tiện giao thông hiệu quả mà còn giúp giảm lượng khí CO2 và các chất gây ô nhiễm không khí. Ông Naomichi bày tỏ hy vọng cuộc khảo sát này sẽ giúp mọi người hiểu được tầm quan trọng của các dự án đường sắt đô thị mà JICA hỗ trợ thực hiện, qua đó, tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ ngày càng có nhiều người chuyển từ phương tiện cá nhân sang sử dụng đường sắt đô thị.

Khi đó, hệ thống đường sắt đô thị sắp được phát triển tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, mà còn góp phần vào mục tiêu giảm 9% lượng phát thải nhà kính đến năm 2030 so với kịch bản phát triển thông thường, theo cam kết trong Thỏa thuận Đóng góp quốc gia tự quyết định (NDC) mà Việt Nam vừa đệ trình lên Công ước khung về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (UNFCCC).

Phát biểu tại hội thảo, Tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Giao thông Vận tải)  Trần Ánh Dương đã đánh giá cao sự hỗ trợ của JICA. Ông Trần Ánh Dương nhấn mạnh: "Cuộc khảo sát đã đưa ra nhiều gợi ý để tiến hành phỏng vấn các hộ gia đình, đồng thời đề xuất một phương pháp luận đơn giản cùng cơ chế giám sát tình hình giảm phát thải khí nhà kính, khi các tuyến đường sắt đô thị được đưa vào vận hành. Bộ Giao thông Vận tải sẽ sử dụng kết quả khảo sát để tiếp tục hoàn thiện hệ thống đo lường, báo cáo và kiểm chứng trong ngành giao thông vận tải."

Theo thống kê, các đô thị lớn ở Việt Nam như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang trong tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng, gây tổn hại sức khỏe của người dân, với số ca mắc bệnh về đường hô hấp ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh đó, đường sắt đô thị không chỉ được coi là một trong những phương án khả thi để giảm phát thải KNK mà còn là một giải pháp hữu hiệu giải quyết ùn tắc giao thông và ô nhiễm không khí.

Theo kết quả phỏng vấn các hộ gia đình sống dọc các tuyến đường sắt đô thị đang trong quy hoạch tại Hà Nội và đang được xây dựng tại Thành phố Hồ Chí Minh, phần lớn người tham gia khảo sát (81% dọc theo Tuyến số 1 ở Thành phố Hồ Chí Minh và 66% dọc theo Tuyến số 1 ở Hà Nội) tỏ ý sẵn lòng sử dụng đường sắt đô thị trong tương lai./.

JICA: Duong sat do thi se gop phan giup giam phat thai CO2 hinh anh 2Đoàn tàu đầu tiên của tuyến metro Bến Thành-Suối Tiên ở Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: TTXVN)
Phương Nga (TTXVN/Vietnam+)