Không chỉ đầu tư xây dựng trường học biên giới, thời gian qua, việc phối hợp giáo dục nâng cao nhận thức chủ quyền cho thế hệ trẻ, đặc biệt là các em học sinh tại vùng phên giậu của Tổ quốc giữa lực lượng biên phòng và các trường học biên giới ở Lào Cai từng bước được quan tâm chú trọng đẩy mạnh.
Tiết học ý nghĩa dưới chân cột cờ Lũng Pô
Một buổi sớm mùa thu đầu tháng 10, tại Đồn Biên phòng A Mú Sung, 40 học sinh của Trường Nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở A Mú Sung (xã A Mú Sung) cùng các thầy cô giáo tề tựu dưới chân cột cờ Lũng Pô, nơi lá cờ đỏ sao vàng rực rỡ trên nóc kỳ đài, tung bay soi bóng xuống dòng sông Hồng để tham dự tiết học ngoại khóa đặc biệt - "Tiết học biên cương."
Cột cờ Lũng Pô được xây dựng ở thôn Lũng Pô. Nơi đây có cột mốc biên giới số 92, hợp lưu của Sông Hồng và dòng suối Lũng Pô - Khởi nguồn nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt. Không chỉ là nơi đánh dấu chủ quyền biên giới quốc gia, công trình còn là biểu tượng tôn vinh những người con đã hy sinh xương máu và công sức của bà con các dân tộc đang ngày đêm xây dựng, bảo vệ vùng biên ải này.
Từ nơi phên giậu Tổ quốc, những “Tiết học biên cương” đã mở ra một không gian giáo dục đặc biệt. Điểm đặc biệt của tiết học này nằm ở chính “người thầy” đứng lớp, đó là những cán bộ, chiến sỹ biên phòng. Ngay tại thực địa, các em học sinh được “chạm” vào lịch sử qua từng cột mốc, từng dấu tích biên giới, từng câu chuyện chiến sĩ biên phòng kể lại.
Những khái niệm như: chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, cột mốc quốc giới không còn trừu tượng khi các em được tận mắt chứng kiến các hoạt động tuần tra, kiểm tra mốc quốc giới; trải nghiệm thực hiện động tác chào cột mốc, chào cờ chủ quyền... dưới sự hướng dẫn tỉ mỉ của các chiến sỹ biên phòng.
Tiết học đã đưa học sinh đến với không gian biên giới thực sự, nơi cột mốc đứng giữa đất trời, nơi những người lính vẫn lặng lẽ canh giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc, điều mà không một trang sách nào có thể tái hiện trọn vẹn.
Trung tá Bùi Trung Thành, Chính trị viên Đồn Biên phòng A Mú Sung trực tiếp đứng lớp tiết học biên cương. Anh cho biết, Đồn quản lý, bảo vệ đoạn biên giới dài 26,762km (biên giới trên sông Hồng và suối Lũng Pô), gồm 4 mốc quốc giới từ Mốc giới số 90 đến Mốc giới số 93; quản lý địa bàn xã biên giới A Mú Sung với 8 thôn bản, trong đó có 4 thôn giáp biên giới gồm đồng bào 8 dân tộc sinh sống.
Không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, điều quan trọng nhất mà “Tiết học biên cương” hướng tới là mang lại sự chuyển hóa trong nhận thức của người trẻ. Mỗi buổi học không chỉ là truyền đạt thông tin, mà là một lần khơi dậy, lan tỏa tình yêu nước. Khi các em hiểu về biên giới và giá trị thiêng liêng của chủ quyền, các em sẽ yêu đất nước mình hơn.
Học sinh Lý Thị Chia (lớp 9A1) hào hứng chia sẻ, tiết học giúp cho em thấu hiểu sâu sắc hơn về biên giới và công việc hằng ngày của lực lượng biên phòng và em mong muốn có thêm nhiều tiết học ngoại khóa tương tự.
Còn theo chia sẻ của học sinh Sùng A Sáng (lớp 9A4), là người con sinh ra, lớn lên ở mảnh đất biên giới A Mú Sung, được học tập trong ngôi trường nội trú mới khang trang, hiện đại, những kiến thức về chủ quyền biên giới quốc gia đã giúp em dần hình thành ý thức rõ ràng hơn về trách nhiệm học tập, rèn luyện và cống hiến.
“Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp”
Triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, nhằm tiếp tục thắt chặt tình đoàn kết quân dân và nâng cao nhận thức chủ quyền cho thế hệ trẻ vùng cao, đẩy mạnh công tác giáo dục và xây dựng xã hội học tập ở địa bàn biên giới, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Lào Cai đang chỉ đạo các đơn vị xây dựng Mô hình “Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp.”
Theo Đại tá Trần Quang Tùng, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai, mô hình không chỉ góp phần đổi mới giáo dục vùng biên mà còn tăng cường mối quan hệ đoàn kết gắn bó, giao lưu và hỗ trợ lẫn nhau giữa Đồn Biên phòng và các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở khu vực biên giới; bồi dưỡng, giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu quê hương, đất nước và nhận thức sâu sắc về chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia cho cán bộ, công nhân viên chức, giáo viên, học sinh trên địa bàn biên giới..., góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững mạnh; lan tỏa phẩm chất tốt đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới.
Để triển khai mô hình, các Đồn Biên phòng tổ chức kết nghĩa với trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở ở xã, phường phụ trách. Chương trình "Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp" tập trung vào 7 nhiệm vụ trọng tâm như: xây dựng "Góc biên giới và Bộ đội biên phòng" tại phòng truyền thống nhà trường; bồi dưỡng rèn luyện sức khoẻ, thể lực (dạy võ thể dục Biên phòng) và rèn luyện kỹ năng tự lập cho học sinh; tổ chức chương trình ngoại khóa "Tiết học biên cương", chương trình "Tháng 3 biên giới", chương trình "Học kỳ quân đội", chương trình "Biên cương - Đêm hội trăng rằm" hằng năm; triển khai mô hình "Tủ sách pháp luật số"...
Ngay trong những tuần đầu tiên của năm học mới 2026-2027, lực lượng Bộ đội Biên phòng Lào Cai đã tích cực triển khai quản lý, hướng dẫn củng cố nề nếp, kỹ năng cho học sinh các trường nội trú liên cấp.
Điển hình, ngày 1/10 vừa qua, Đồn Biên phòng Tả Gia Khâu phối hợp với Trường Phổ thông Nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở xã Pha Long tổ chức chương trình tuyên truyền tập trung "Hướng dẫn kỹ năng sống trong môi trường tập trung." Cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Tả Gia Khâu đã trực tiếp hướng dẫn các em học sinh nhiều kỹ năng sinh hoạt thiết thực. Nổi bật là nội dung hướng dẫn chi tiết cách vệ sinh phòng ở, gấp chăn màn vuông vức, sắp xếp tư trang cá nhân và ba lô gọn gàng theo tác phong chính quy.
Trung tá Nguyễn Duy Cường, Chính trị viên Đồn Biên phòng Tả Gia Khâu chia sẻ, qua buổi hướng dẫn trực quan, sinh động, các em học sinh đã tiếp thu nhanh chóng, hiểu rõ và thực hành thành thạo cách tự lập trong sinh hoạt cá nhân. Hoạt động ý nghĩa này giúp các em nâng cao ý thức kỷ luật, xây dựng nề nếp sinh hoạt ngăn nắp, khoa học khi học tập và sinh sống trong môi trường tập trung.
Những "Tiết học biên cương," mô hình "Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp" không đơn thuần là sự đổi mới trong phương pháp giáo dục ngoại khóa, mà đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho học sinh vùng biên Lào Cai.
Việc gieo vào lòng thế hệ trẻ những hạt giống về tình yêu quê hương, ý thức trách nhiệm với từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc ngay từ khi còn trên ghế nhà trường chính là nền tảng để xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc. Từ đây, mỗi học sinh biên giới sẵn sàng tiếp bước các thế hệ cha anh, cùng lực lượng biên phòng giữ gìn sự bình yên và phát triển bền vững cho biên cương đất nước./.
Lào Cai: Những ngôi trường mới với không gian giáo dục hiện đại nơi vùng biên
Bước vào năm học mới, những ngôi trường vùng biên Lào Cai có thêm diện mạo mới, cơ sở vật chất khang trang hiện đại đáp ứng chất lượng dạy và học theo hướng đổi mới, tích cực cho thầy và trò nơi đây.
