Trong 5 năm qua, có hàng trăm hộ nhận khoán của Công ty trách nhiệm hữuhạn MTV cao su Kon Tum (Công ty cao su Kon Tum) đã bán lại hơn 250 ha vườn câycho người ngoài vào mua để hưởng lợi cả chục tỷ đồng. Sự việc kéo dài nhưng đếnnay vẫn chưa giải quyết được.
Để tìm hiểu thực hư việc này, chúng tôi đã về Nôngtrường cao su Sa Sơn, nằm trên địa bàn xã Sa Sơn, huyện Sa Thầy, điểm nóng nhấtcủa những vụ mua bán trên.
Trục lợi tiền tỷ
Năm 2001, thực hiện chủ trương phát triển cao su trên địa bàn, Công ty caosu Kon Tum đã tiến hành thuê hơn 680 ha đất của Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum tạihuyện Sa Thầy. Trong đó có gần 500 ha đất của 438 hộ dân trong xã Sa Sơn tự khaihoang, sử dụng nhưng không có quyền sử dụng đất. Công ty cũng đã phối hợp vớichính quyền tính toán, đền bù hơn 1,2 tỷ đồng tiền công khai hoang cho ngườidân.
Bên cạnh đó, 438 hộ trên cũng được ký hợp đồng nhận khoán trồng cao su vàđược ăn chia lợi nhuận theo tỷ lệ công ty hưởng 6 phần, hộ nhận khoán là 4 (tỷlệ 4/6) . Ngoài ra, để tránh khiếu kiện, tranh chấp đất đai, hợp đồng giao nhậnkhoán giữa người dân với công ty, Ủy ban Nhân dân tỉnh cũng đã nghiêm cấm tất cảcác hộ dân không được sang nhượng, cầm cố, thế chấp đối với diện tích đã trồngcao su nếu không có sự đồng ý bằng văn bản của Giám đốc Công ty cao su Kon Tum(Thông báo kết luận của đồng chí Hà Ban-Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tumngày 26 tháng 4 năm 2006).
Tuy nhiên, từ năm 2007 đến nay, tại Nông trường cao su Sa Sơn đã xuất hiệntình trạng hộ nhận khoán bán ngầm, công khai trái phép 151 ha vườn cây cho nhauvới số tiền là hơn 8,6 tỷ đồng. Ngoài ra, còn lấn chiếm 56,11 ha diện tích vườncây của Nông trường.
Theo một lãnh đạo của Nông trường cao su Sa Sơn cho biếtthì đã có 75 người ở các tỉnh về mua lại diện tích trên của 131 hộ nhận khoán.Cá biệt có diện tích được bán qua lại nhiều lần cho các đối tượng khác nhau như1,5 ha của Trần Lịnh Tuyến đã được bán qua lại đến 3 lần với mức giá 95 triệuđồng; hay Bùi Văn Trực bán 2 ha cho Bùi Quốc Tưởng, sau Tưởng bán lại cho LêXuân Quảng, Quảng lại bán cho Lê Thị Thắm với giá 250 triệu đồng.
Xầm A Sán ởhuyện Xuyên Mộc (Bà Rịa Vũng Tàu) năm 2007 đã mua 5 ha của 3 anh em Khương,Khanh và Khái với giá 200 triệu đồng, sau đó Sán thuê lao động làm. Hay một đốitượng tên Hiếu (Bình Dương) đã mua của Vi Văn Hải 7,48 ha với giá 760 triệuđồng, số diện tích trên Hải đã mua lại của 4 hộ nhận khoán tên Duy, Thắng, Tìnhvà Đương với giá 450 triệu đồng cách đó 10 tháng….
Phương pháp mua bán rất đơn giản, chỉ bằng cách lập giấy chuyển nhượngquyền nhận khoán vườn cây, chuyển nhượng vườn cây hay chuyển nhượng vườn cây vàđất… thì các hộ nhận khoán đã bán các tài sản trên cho người ngoài. Ngoài ra,qua tìm hiểu thì có 5 loại giao dịch mua bán gồm: việc chuyển nhượng trên chỉxảy ra giữa người mua và bán (không có trung gian, người làm chứng); Việc muabán có xác nhận của thôn trưởng; mua bán có chính quyền xác nhận; mua, bán cóchính quyền và nông trường xác nhận; mua, bán có người làm chứng.
Với những người mua ở các tỉnh sau khi mua đã thuê người địa phương đểquản lý và tổ chức đấu thầu việc khai thác mủ. Để nhanh thu hồi vốn, các đốitượng mua sẽ tận thu sản lượng bằng việc tăng cường cạo, khai thác mủ. Nhiềudiện tích vườn cây bị cạo 1-3 lần/ngày, trong khi theo quy định thì 3 ngày mớicạo 1 lần. Ngoài ra, các “chủ” vườn mới này dùng thuốc kích thích bị cấm sử dụngđể cho cây tiết, tạo mủ nhiều… Tuy nhiên khi nộp sản lượng khoán lại cho nôngtrường thì rất ít, mang tính tượng trưng, còn lại bán cho tư thương (năm 2011Nông trường Sa Sơn chỉ hoàn thành 45% kế hoạch được giao). Theo một cán bộ kỹthuật của công ty cao su Kon Tum thì việc làm trên sẽ làm cây bị kiệt sức, chếthoặc giảm tuổi thọ khai thác mủ xuống nhiều (giảm 1/2 tuổi thọ khai thác). Thiệthại này khó mà tính hết.
Theo ông Lê Khả Liễm-Tổng Giám đốc công ty cao su Kon Tum thì “đây là hànhđộng mua, bán trái phép tài sản Nhà nước nhằm thu lợi bất chính. Công ty cũng đềnghị Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum chỉ đạo các cơ quan chức năng tiến hành điềutra làm rõ các đối tượng mua bán trái phép vườn cây… Đối với trường hợp mua bántrái phép đề nghị cho thu hồi vườn cây. Công ty sẽ phối hợp với Ủy ban Nhân dânxã chia lại vườn cây cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương thiếuđất sản xuất”.
Tại anh, tại ả
Rõ ràng việc mua, bán, chuyển nhượng trái phép tài sản Nhà nước trên làtrái pháp luật. Tuy nhiên, không chỉ có việc dân lừa dân (hộ nhận khoán bán chodân) mà các sai phạm trên còn liên quan đến nhiều cán bộ cấp xã, thị trấn và cảnông trường cùng tham gia.
Cụ thể, Phó Bí thư xã Bùi Quốc Tưởng mua 2ha của Bùi Văn Trực; Phó Chủtịch xã Trần Lịnh Tuyến cũng bán 1,5 ha. Năm 2008, Chủ tịch thị trấn Lê Thế Duycũng bán diện tích nhận khoán của mình cho Nguyễn Ngọc Lịch (ở thị trấn SaThầy), việc mua bán này được đồng chí A Thưr-Phó Chủ tịch thị trấn xác nhận. Bảnthân ông Duy cũng là người xác nhận cho nhiều hợp đồng sang nhượng vườn cây vàđất trái phép.
Trao đổi qua điện thoại, ông Ngô Công Phương - Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xãSa Sơn, huyện Sa Thầy cho rằng, một số hộ gia đình nhận khoán vườn cao su vớidiện tích nhỏ lẻ, phân tán, manh mún khi thu hoạch mủ tốn nhiều công sức nhưngthu nhập thấp. Do đó, người dân chuyển đổi, sang nhượng cho đủ diện tích khaithác. Mặt khác, một số người đang quản lý cả chục ha cao su nên vượt quá khảnăng lao động của gia đình nên họ cũng thực hiện sang nhượng.
Chính quyền địaphương có ký xác nhận trong quá trình chuyển nhượng là diện tích cao su đangquản lý của người dân là hợp pháp, thực hiện đúng các qui định của Công ty caosu Kon Tum và của Nông trường cao su Sa Sơn…. Tuy nhiên, vấn đề ông Phương khẳngđịnh trên hoàn toàn trái với điều 1 trong thông báo kết luận số 99 của Chủ tịchỦy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum (không được sang nhượng, cầm cố…).
Không chỉ vậy, các lãnh đạo của Nông trường cao su Sa Sơn cũng tiếp taycho việc hợp thức các giao dịch sai phép trên. Cụ thể, Hợp đồng chuyển nhượngcủa ông Lê Mạnh Đương với Vi Văn Hải được Phó Giám đốc Nông trường xác nhận; hợpđồng của Trần Văn Chín với Nguyễn Sư Quân vào năm 2008 được ông Vũ Văn Toán-Giámđốc nông trường xác nhận…. Theo lý giải của ông Lê Ngọc Bôn-Trợ lý kế hoạch nôngtrường (khi công ty phát hiện sự việc) là do hộ nhận khoán thiếu lao động, thiếusản lượng, nông trường cũng không quan tâm ai quản lý vườn cây, ngoài ra ngườimua còn cam kết hứa trả hết nợ khoán của hộ nhận khoán nên nông trường ký.
Được biết, trong năm 2012 này, Công ty cao su Kon Tum đã phối hợp vớichính quyền đoàn thể, mặt trận các cấp tiến hành tính toán, làm lại hợp đồngkhoán mới theo hướng có lợi hơn cho hộ nhận khoán (nâng lên thành 45,33%). Việclàm trên đã tạo được sự đồng thuận cao ở các nông trường khác của toàn đơn vị(theo ông Lê Khả Liễm thì 90% hợp đồng đã được ký mới). Nhưng tại Sa Sơn, việcký hợp đồng mới vẫn chưa triển khai được nên từ đầu mùa cạo (đầu tháng 4) đếnnay, Nông trường Sa Sơn vẫn chưa tiến hành cạo mủ được khiến thiệt hại hàng tỷđồng. Theo lý giải của lãnh đạo Nông trường thì một trong những nguyên nhân làdo những người đã mua, bán vườn cây trái phép trên gây khó khăn trong việc triểnkhai kế hoạch cạo mủ năm 2012 này.
Hiện tại vườn cây vẫn đang được rao bán không chỉ ở Sa Sơn mà còn vươn raở xã Đắk Bla, Kroong (thành phố Kon Tum). Sóng ngầm vẫn còn đó ở các vườn câycao su tại Kon Tum./.
Để tìm hiểu thực hư việc này, chúng tôi đã về Nôngtrường cao su Sa Sơn, nằm trên địa bàn xã Sa Sơn, huyện Sa Thầy, điểm nóng nhấtcủa những vụ mua bán trên.
Trục lợi tiền tỷ
Năm 2001, thực hiện chủ trương phát triển cao su trên địa bàn, Công ty caosu Kon Tum đã tiến hành thuê hơn 680 ha đất của Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum tạihuyện Sa Thầy. Trong đó có gần 500 ha đất của 438 hộ dân trong xã Sa Sơn tự khaihoang, sử dụng nhưng không có quyền sử dụng đất. Công ty cũng đã phối hợp vớichính quyền tính toán, đền bù hơn 1,2 tỷ đồng tiền công khai hoang cho ngườidân.
Bên cạnh đó, 438 hộ trên cũng được ký hợp đồng nhận khoán trồng cao su vàđược ăn chia lợi nhuận theo tỷ lệ công ty hưởng 6 phần, hộ nhận khoán là 4 (tỷlệ 4/6) . Ngoài ra, để tránh khiếu kiện, tranh chấp đất đai, hợp đồng giao nhậnkhoán giữa người dân với công ty, Ủy ban Nhân dân tỉnh cũng đã nghiêm cấm tất cảcác hộ dân không được sang nhượng, cầm cố, thế chấp đối với diện tích đã trồngcao su nếu không có sự đồng ý bằng văn bản của Giám đốc Công ty cao su Kon Tum(Thông báo kết luận của đồng chí Hà Ban-Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tumngày 26 tháng 4 năm 2006).
Tuy nhiên, từ năm 2007 đến nay, tại Nông trường cao su Sa Sơn đã xuất hiệntình trạng hộ nhận khoán bán ngầm, công khai trái phép 151 ha vườn cây cho nhauvới số tiền là hơn 8,6 tỷ đồng. Ngoài ra, còn lấn chiếm 56,11 ha diện tích vườncây của Nông trường.
Theo một lãnh đạo của Nông trường cao su Sa Sơn cho biếtthì đã có 75 người ở các tỉnh về mua lại diện tích trên của 131 hộ nhận khoán.Cá biệt có diện tích được bán qua lại nhiều lần cho các đối tượng khác nhau như1,5 ha của Trần Lịnh Tuyến đã được bán qua lại đến 3 lần với mức giá 95 triệuđồng; hay Bùi Văn Trực bán 2 ha cho Bùi Quốc Tưởng, sau Tưởng bán lại cho LêXuân Quảng, Quảng lại bán cho Lê Thị Thắm với giá 250 triệu đồng.
Xầm A Sán ởhuyện Xuyên Mộc (Bà Rịa Vũng Tàu) năm 2007 đã mua 5 ha của 3 anh em Khương,Khanh và Khái với giá 200 triệu đồng, sau đó Sán thuê lao động làm. Hay một đốitượng tên Hiếu (Bình Dương) đã mua của Vi Văn Hải 7,48 ha với giá 760 triệuđồng, số diện tích trên Hải đã mua lại của 4 hộ nhận khoán tên Duy, Thắng, Tìnhvà Đương với giá 450 triệu đồng cách đó 10 tháng….
Phương pháp mua bán rất đơn giản, chỉ bằng cách lập giấy chuyển nhượngquyền nhận khoán vườn cây, chuyển nhượng vườn cây hay chuyển nhượng vườn cây vàđất… thì các hộ nhận khoán đã bán các tài sản trên cho người ngoài. Ngoài ra,qua tìm hiểu thì có 5 loại giao dịch mua bán gồm: việc chuyển nhượng trên chỉxảy ra giữa người mua và bán (không có trung gian, người làm chứng); Việc muabán có xác nhận của thôn trưởng; mua bán có chính quyền xác nhận; mua, bán cóchính quyền và nông trường xác nhận; mua, bán có người làm chứng.
Với những người mua ở các tỉnh sau khi mua đã thuê người địa phương đểquản lý và tổ chức đấu thầu việc khai thác mủ. Để nhanh thu hồi vốn, các đốitượng mua sẽ tận thu sản lượng bằng việc tăng cường cạo, khai thác mủ. Nhiềudiện tích vườn cây bị cạo 1-3 lần/ngày, trong khi theo quy định thì 3 ngày mớicạo 1 lần. Ngoài ra, các “chủ” vườn mới này dùng thuốc kích thích bị cấm sử dụngđể cho cây tiết, tạo mủ nhiều… Tuy nhiên khi nộp sản lượng khoán lại cho nôngtrường thì rất ít, mang tính tượng trưng, còn lại bán cho tư thương (năm 2011Nông trường Sa Sơn chỉ hoàn thành 45% kế hoạch được giao). Theo một cán bộ kỹthuật của công ty cao su Kon Tum thì việc làm trên sẽ làm cây bị kiệt sức, chếthoặc giảm tuổi thọ khai thác mủ xuống nhiều (giảm 1/2 tuổi thọ khai thác). Thiệthại này khó mà tính hết.
Theo ông Lê Khả Liễm-Tổng Giám đốc công ty cao su Kon Tum thì “đây là hànhđộng mua, bán trái phép tài sản Nhà nước nhằm thu lợi bất chính. Công ty cũng đềnghị Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum chỉ đạo các cơ quan chức năng tiến hành điềutra làm rõ các đối tượng mua bán trái phép vườn cây… Đối với trường hợp mua bántrái phép đề nghị cho thu hồi vườn cây. Công ty sẽ phối hợp với Ủy ban Nhân dânxã chia lại vườn cây cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương thiếuđất sản xuất”.
Tại anh, tại ả
Rõ ràng việc mua, bán, chuyển nhượng trái phép tài sản Nhà nước trên làtrái pháp luật. Tuy nhiên, không chỉ có việc dân lừa dân (hộ nhận khoán bán chodân) mà các sai phạm trên còn liên quan đến nhiều cán bộ cấp xã, thị trấn và cảnông trường cùng tham gia.
Cụ thể, Phó Bí thư xã Bùi Quốc Tưởng mua 2ha của Bùi Văn Trực; Phó Chủtịch xã Trần Lịnh Tuyến cũng bán 1,5 ha. Năm 2008, Chủ tịch thị trấn Lê Thế Duycũng bán diện tích nhận khoán của mình cho Nguyễn Ngọc Lịch (ở thị trấn SaThầy), việc mua bán này được đồng chí A Thưr-Phó Chủ tịch thị trấn xác nhận. Bảnthân ông Duy cũng là người xác nhận cho nhiều hợp đồng sang nhượng vườn cây vàđất trái phép.
Trao đổi qua điện thoại, ông Ngô Công Phương - Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xãSa Sơn, huyện Sa Thầy cho rằng, một số hộ gia đình nhận khoán vườn cao su vớidiện tích nhỏ lẻ, phân tán, manh mún khi thu hoạch mủ tốn nhiều công sức nhưngthu nhập thấp. Do đó, người dân chuyển đổi, sang nhượng cho đủ diện tích khaithác. Mặt khác, một số người đang quản lý cả chục ha cao su nên vượt quá khảnăng lao động của gia đình nên họ cũng thực hiện sang nhượng.
Chính quyền địaphương có ký xác nhận trong quá trình chuyển nhượng là diện tích cao su đangquản lý của người dân là hợp pháp, thực hiện đúng các qui định của Công ty caosu Kon Tum và của Nông trường cao su Sa Sơn…. Tuy nhiên, vấn đề ông Phương khẳngđịnh trên hoàn toàn trái với điều 1 trong thông báo kết luận số 99 của Chủ tịchỦy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum (không được sang nhượng, cầm cố…).
Không chỉ vậy, các lãnh đạo của Nông trường cao su Sa Sơn cũng tiếp taycho việc hợp thức các giao dịch sai phép trên. Cụ thể, Hợp đồng chuyển nhượngcủa ông Lê Mạnh Đương với Vi Văn Hải được Phó Giám đốc Nông trường xác nhận; hợpđồng của Trần Văn Chín với Nguyễn Sư Quân vào năm 2008 được ông Vũ Văn Toán-Giámđốc nông trường xác nhận…. Theo lý giải của ông Lê Ngọc Bôn-Trợ lý kế hoạch nôngtrường (khi công ty phát hiện sự việc) là do hộ nhận khoán thiếu lao động, thiếusản lượng, nông trường cũng không quan tâm ai quản lý vườn cây, ngoài ra ngườimua còn cam kết hứa trả hết nợ khoán của hộ nhận khoán nên nông trường ký.
Được biết, trong năm 2012 này, Công ty cao su Kon Tum đã phối hợp vớichính quyền đoàn thể, mặt trận các cấp tiến hành tính toán, làm lại hợp đồngkhoán mới theo hướng có lợi hơn cho hộ nhận khoán (nâng lên thành 45,33%). Việclàm trên đã tạo được sự đồng thuận cao ở các nông trường khác của toàn đơn vị(theo ông Lê Khả Liễm thì 90% hợp đồng đã được ký mới). Nhưng tại Sa Sơn, việcký hợp đồng mới vẫn chưa triển khai được nên từ đầu mùa cạo (đầu tháng 4) đếnnay, Nông trường Sa Sơn vẫn chưa tiến hành cạo mủ được khiến thiệt hại hàng tỷđồng. Theo lý giải của lãnh đạo Nông trường thì một trong những nguyên nhân làdo những người đã mua, bán vườn cây trái phép trên gây khó khăn trong việc triểnkhai kế hoạch cạo mủ năm 2012 này.
Hiện tại vườn cây vẫn đang được rao bán không chỉ ở Sa Sơn mà còn vươn raở xã Đắk Bla, Kroong (thành phố Kon Tum). Sóng ngầm vẫn còn đó ở các vườn câycao su tại Kon Tum./.
Hoàng Cao Nguyên (TTXVN)
