Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025 dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức do bối cảnh thị trường thế giới, song xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam vẫn đạt được kết quả đáng ghi nhận khi tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu đạt 70,09 tỷ USD (tăng 12% so với năm trước). Đây cũng là mức kim ngạch cao nhất từ trước tới nay, vượt mục tiêu đề ra (mục tiêu năm 2025 là 65 tỷ USD) với sự tăng trưởng của hầu hết các mặt hàng.
Duy trì 10 nhóm hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD
Thông tin cụ thể tại Họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường vào chiều 6/1, ông Trần Gia Long - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch-Tài chính cho biết Việt Nam có lợi thế về phát triển nông nghiệp. Đảng và Nhà nước luôn quan tâm, có nhiều chủ trương, chính sách thúc đẩy nông nghiệp, nông thôn phát triển.
Nhờ đó, nông nghiệp được cơ cấu lại và phát triển theo hướng sinh thái, nâng cao giá trị gia tăng, duy trì tốc độ tăng trưởng khá cao; thị trường tiêu thụ được mở rộng, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản liên tục tăng qua các năm, nông sản Việt Nam có mặt ở trên 196 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Đặc biệt trong năm 2025, xuất khẩu nông lâm thủy sản đã lập kỷ lục với mức giá trị kim ngạch cao nhất từ trước tới nay (đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024), tăng đến 70 lần so với trước thời kỳ đổi mới, tốc độ tăng bình quân 10 - 12%/năm.
Trong đó, giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản đạt 37,25 tỷ USD (tăng 13,7%); chăn nuôi đạt 627,8 triệu USD (tăng 17,4%); thủy sản đạt 11,32 tỷ USD (tăng 12,7%); lâm sản đạt 18,5 tỷ USD (tăng 6,6%); đầu vào sản xuất đạt 2,38 tỷ USD (tăng 27,1%); muối đạt 12,1 triệu USD (tăng 84,9%).
Nông sản Việt Nam cũng tiếp tục duy trì 10 nhóm hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD, đặc biệt có 3 nhóm hàng đạt trên 8 tỷ USD (trong đó sản phẩm gỗ đạt 17,3 tỷ USD tăng 6,4%; càphê đạt 8,5 tỷ USD tăng 52,5%; rau quả đạt 8,6 tỷ USD tăng 19,8%).
Thị trường xuất khẩu nông sản tiếp tục được duy trì tại 3 thị trường lớn nhất là Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản. Ngoài ra xuất khẩu nông sản trong năm 2025 cũng ghi nhận sự tăng trưởng và mở rộng thị phần tại các khu vực như châu Á, châu Âu, châu Đại dương, đặc biệt là Châu Phi tăng đến 67,4%
Tuy vậy, ông Long cũng nhìn nhận xuất khẩu nông lâm thủy sản cũng có những khó khăn, thách thức từ nội tại, từ biến đổi khí hậu và dịch bệnh, từ xung đột quân sự, cạnh tranh thương mại giữa các nước.
Trước bối cảnh và yêu cầu của thời kỳ mới, nhất là năm 2026, năm nền tảng để thực hiện mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu xuất khẩu năm 2026 là 73 - 74 tỷ USD, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định sẽ tiếp tục định hướng chiến lược mở cửa thị trường, thúc đẩy xuất khẩu hiệu quả.
7 nhóm giải pháp thúc đẩy xuất khẩu
Đề cập đến kế hoạch thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong năm 2026, ông Trần Gia Long - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch-Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đưa ra 7 nhóm giải pháp trọng tâm.
Vấn đề đầu tiên, theo ông Long là tập trung rà soát, hoàn thiện chính sách pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quản lý chất lượng nông lâm sản, thủy sản, đảm bảo hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế. Ông Long cũng nhấn mạnh tới việc tạo môi trường thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp đầu tư sản xuất, kinh doanh, liên kết phát triển các chuỗi giá trị nông sản chất lượng cao, đảm bảo an toàn thực phẩm, phát triển thị trường.
Tiếp theo là xây dựng cơ chế thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân trong nông nghiệp; thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo; tạo điều kiện thuận lợi và bình đẳng cho doanh nghiệp tư nhân sản xuất nông nghiệp, chế biến nông sản trong tiếp cận vốn, đất đai, các chính sách ưu đãi.
Nhóm giải pháp thứ ba được ông Long đề cập là phát triển công nghiệp chế biến, bảo quản nông sản và cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, tăng tỷ trọng chế biến sâu để giảm chi phí, nâng cao giá trị sản phẩm; quản trị an toàn thực phẩm theo chuỗi giá trị; phát triển các cụm liên kết sản xuất gắn với vùng nguyên liệu, các hình thức hợp tác liên kết sản xuất, chế biến kết nối với hệ thống tiêu thụ trong nước và quốc tế.
Tiếp đó là đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp, hiệu quả gắn với quá trình “chuyển đổi số, kinh tế số” trong lĩnh vực nông nghiệp; hoàn thiện quan hệ sản xuất phù hợp, đẩy mạnh hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản, kết nối với hệ thống tiêu thụ toàn cầu.
Ngoài ra, theo ông Long, ngành nông nghiệp trong năm 2026 cần chú trọng tổ chức sản xuất gắn với tiêu thụ, có chiến lược đàm phán mở cửa thị trường, phát triển thị trường các sản phẩm chủ lực, có tiềm năng, đi đôi với đẩy mạnh tiêu thụ tại thị trường nội địa; xây dựng thương hiệu nông sản Việt chất lượng cao, an toàn thực phẩm, thân thiện với môi trường; tập trung giải quyết các rào cản kỹ thuật, đàm phán tiếp cận, mở rộng thị trường.
Nhóm giải pháp thứ sáu là triển khai đồng bộ các nhiệm vụ về phát triển thị trường, mở rộng thương mại quốc tế nông sản gắn với hội nhập kinh tế quốc tế để nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần hiện thực hóa mục tiêu duy trì và nâng cao vị thế trong top 15 nước xuất khẩu nông lâm thủy sản hàng đầu thế giới. Trong đó có 40% hàng chế biến; mở rộng vững chắc thị phần tại các thị trường giá trị cao như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Đông.
Cuối cùng là đa dạng hóa thị trường và phương thức tiếp cận thị trường, đặc biệt thông qua việc đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch sang các thị trường lân cận, khai thác lợi thế cửa khẩu, mở cửa thị trường cho nông sản mới; nâng cao năng lực truy xuất nguồn gốc, đóng gói xanh; phát triển hệ thống trung tâm logistics, vùng nguyên liệu tại khu vực biên giới và thúc đẩy thương mại điện tử, chuỗi cung ứng xuyên biên giới, kiểm soát gian lận thương mại và bảo đảm hài hòa lợi ích, bảo vệ tài nguyên và cộng đồng./.
Ngành Nông nghiệp và Môi trường vượt “bão kép,” duy trì đà tăng trưởng xanh
Xuất khẩu nông-lâm-thủy sản trong năm 2025 đã lập kỷ lục 70 tỷ USD, đặc biệt là những chuyển biến rõ nét về phát triển xanh, góp phần giữ uy tín của nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
