Theo các nguồn thạo tin, Saudi Arabia sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh vào ngày 20/2 để thảo luận về kế hoạch gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến Dải Gaza.
Hội nghị sẽ quy tụ lãnh đạo của 4 quốc gia Arab, bao gồm Ai Cập, Jordan, Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), cùng sự tham dự của Tổng thống Palestine Mahmud Abbas.
Đề xuất của Tổng thống Donald Trump về việc Mỹ tiếp quản Dải Gaza và di dời hơn hai triệu người Palestine khỏi khu vực chiến sự đã tạo ra làn sóng tranh luận dữ dội trên toàn cầu.
Ông gợi ý rằng Ai Cập hoặc Jordan có thể là điểm đến cho những người Palestine bị di dời khỏi lãnh thổ của mình.
Kế hoạch trên của ông Trump, được công bố trong chuyến thăm của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tới Washington, đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ thế giới Arab.
Các nước trong khu vực hiếm khi thể hiện sự đoàn kết như vậy, nhưng lần này, họ đồng lòng lên án đề xuất bị cho là "cưỡng ép di cư" của ông Trump.
Đối với người Palestine, kế hoạch này gợi nhớ về Nakba - thảm họa năm 1948 khi hàng trăm nghìn người Palestine bị trục xuất khỏi quê hương trong bối cảnh thành lập Nhà nước Israel. Nỗi đau lịch sử này khiến bất kỳ ý tưởng nào về việc di dời cưỡng ép trở thành vấn đề vô cùng nhạy cảm.
Mặc dù bị phản đối, nhưng ông Trump vẫn tiếp tục thúc đẩy kế hoạch của mình, thậm chí cảnh báo có thể cắt viện trợ đối với các đồng minh lâu năm như Jordan và Ai Cập nếu họ không hợp tác. Điều này đặt các nước trong khu vực vào tình thế khó khăn.
Jordan, với dân số khoảng 11 triệu người, hiện là nơi cư trú của hơn 2 triệu người tị nạn Palestine. Hơn 50% dân số của nước này có nguồn gốc Palestine, khiến cho việc tiếp nhận thêm người tị nạn trở nên vô cùng nhạy cảm.
Trong khi đó, Ai Cập đã đề xuất một kế hoạch tái thiết Gaza, cho phép người Palestine ở lại lãnh thổ của họ thay vì bị buộc phải di dời.
Saudi Arabia, với vị thế ngày càng quan trọng trên bàn cờ chính trị quốc tế, đã bày tỏ sự sẵn sàng tổ chức hội nghị để thảo luận về vấn đề này.
Riyadh mong muốn củng cố vai trò trung tâm của mình trong việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột Israel-Palestine, đồng thời bảo vệ lợi ích của Ai Cập và Jordan - hai quốc gia Arab chịu ảnh hưởng trực tiếp từ đề xuất của ông Trump.
Theo ông Mutlaq al-Mutairi - chuyên gia thuộc trường Đại học King Saud, Saudi Arabia muốn "khẳng định rằng họ đứng sau Ai Cập và Jordan, hai quốc gia đang đối mặt với nguy cơ làn sóng di cư" đồng thời sẵn sàng cung cấp hỗ trợ kinh tế nếu Mỹ quyết định rút viện trợ.
Ông Suleiman Aloqeliy - nhà phân tích chính trị Saudi Arabia, cho biết hội nghị này nhằm mục tiêu "thiết lập quy tắc ứng xử và định hình một giải pháp thay thế của thế giới Arập đối với vấn đề di dời người Palestine."
Trong số đó, các quốc gia như Qatar và Ai Cập - hai bên trung gian chính trong cuộc xung đột Gaza - đóng vai trò quan trọng.
Trước khi diễn ra hội nghị thượng đỉnh, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố rằng Mỹ sẵn sàng lắng nghe các đề xuất khác về Gaza. Hồi tháng trước, cựu Ngoại trưởng Antony Blinken cũng đã đưa ra lộ trình hậu chiến cho Gaza, trong đó nhấn mạnh rằng bất kỳ giải pháp nào cũng cần có sự chấp thuận của Israel về một lộ trình dẫn đến việc thành lập Nhà nước Palestine - điều mà Chính phủ Israel luôn kiên quyết phản đối.
Với việc các quốc gia Arập tập trung tại Riyadh để tìm kiếm một lập trường chung, hội nghị này được kỳ vọng sẽ tạo ra một mặt trận thống nhất nhằm phản đối kế hoạch của ông Trump và đề xuất một giải pháp thay thế khả thi.
Ông Umar Karim - chuyên gia về chính trị Saudi Arabia tại Đại học Birmingham - nhận định "mục tiêu của hội nghị là thống nhất quan điểm, sau đó kêu gọi các nước Arab khác cùng chung tay bảo vệ quyền lợi của người Palestine"./.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ gặp người đồng cấp Nga tại Saudi Arabia
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh ông chủ Nhà Trắng tìm cách thúc đẩy việc chấm dứt chiến dịch quân sự đặc biệt của Moskva tại nước láng giềng Ukraine.
