Sau hai tuần hồi phục tích cực, thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn thử thách tâm lý quan trọng khi tiệm cận vùng đỉnh lịch sử VN-Index 1.900-1.930 điểm.
Các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh khối ngoại duy trì đà bán ròng mạnh mẽ và dòng tiền nội có dấu hiệu thận trọng cùng sự phân hóa giữa các nhóm ngành đang đặt ra bài toán khó cho nhà đầu tư trong việc cơ cấu danh mục giai đoạn chuyển giao quý 2 và quý 3.
Áp lực từ nhóm vốn hóa lớn
Thị trường vừa trải qua tuần giao dịch cuối tháng Sáu với trạng thái giằng co mạnh mẽ. VN-Index đóng cửa tuần tại mức 1.862,08 điểm, giảm nhẹ 0,53% so với tuần trước đó. Điểm đáng chú ý nhất là kịch bản "xanh vỏ đỏ lòng" tiếp tục lặp lại, khi chỉ số chung được nâng đỡ bởi các cổ phiếu trụ cột, song độ rộng thị trường lại nghiêng về phía tiêu cực.
Phân tích về diễn biến này, ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia phân tích Công ty Chứng khoán Pinetree, cho rằng vai trò "điều tiết" của các mã vốn hóa siêu lớn đang trở nên quá rõ rệt. Thị trường chứng kiến sự luân phiên giữa nhóm họ Vingroup và ngân hàng để giữ nhịp chỉ số. Khi nhóm Vingroup điều chỉnh sâu kéo chỉ số mất điểm, nhóm ngân hàng lập tức thế chỗ để cân bằng và ngược lại. Điều này tạo ra một cảm giác ổn định về mặt điểm số, trong khi thực tế áp lực chốt lời đang lan rộng ở nhiều nhóm ngành khác.
Đồng quan điểm, nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Sài Gòn-Hà Nội (SHS) chỉ ra rằng VN-Index đang chịu ảnh hưởng quá lớn từ các cổ phiếu họ Vingroup. Hiện các mã này cũng đang trong giai đoạn tích lũy và chịu áp lực bán tại vùng đỉnh cũ, khiến chỉ số khó có thể bứt phá mạnh mẽ nếu thiếu một động lực tăng trưởng vượt trội hơn từ nội tại doanh nghiệp.
Một trong những rào cản lớn nhất đối với đà tăng trưởng của thị trường là dòng vốn ngoại. Theo thống kê, các nhà đầu tư nước ngoài đã nâng tổng giá trị bán ròng trong nửa đầu năm lên gần 80.000 tỷ đồng. Riêng tuần qua, giá trị bán ròng trên sàn HoSE đạt hơn 2.887 tỷ đồng.
Giải mã hiện tượng này, chuyên gia Nguyễn Tấn Phong từ Pinetree cho biết dòng vốn quốc tế đang có xu hướng quay trở lại đồng USD sau những tín hiệu cứng rắn từ tân Chủ tịch Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED). Dù giá dầu thế giới đã hạ nhiệt gần 8% sau các cuộc đàm phán Mỹ-Iran, tạo tâm lý tích cực cho chứng khoán Mỹ, nhưng sức mạnh của “đồng bạc xanh” đang tạo áp lực rút vốn mạnh mẽ khỏi các thị trường mới nổi và cận biên, trong đó có Việt Nam.
Việc khối ngoại liên tục rút ròng trong khi thanh khoản thị trường chung vẫn duy trì ở mức thấp (dưới mức bình quân 20 tuần) cho thấy dòng tiền lớn vẫn đang đứng ngoài quan sát. Điều này đẩy gánh nặng "neo giữ" chỉ số lên vai các nhà đầu tư nội và một vài mã trụ cột, khiến cấu trúc thị trường trở nên thiếu bền vững trong ngắn hạn.
Điểm tựa từ GDP và kỳ vọng nâng hạng
Mặc dù thị trường chứng khoán đối mặt với nhiều rung lắc, nhưng các yếu tố vĩ mô vẫn đang cung cấp một nền tảng hỗ trợ vững chắc. Kết quả tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm 2026 đạt 8,18%, đây là mức cao nhất trong hai thập kỷ, minh chứng cho sự phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế thực.
Nhóm phân tích SHS nhấn mạnh vốn hóa thị trường hiện tại vẫn tương đối hấp dẫn khi so sánh với quy mô nền kinh tế và tốc độ tăng trưởng GDP. SHS kỳ vọng việc nâng hạng thị trường vào cuối quý 3 sẽ là 'chất xúc tác' quan trọng để ngắt mạch bán ròng của khối ngoại và thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp mới.
Trong ngắn hạn, các chuyên gia nhận định vùng giá 1.840-1.850 điểm sẽ là hỗ trợ tâm lý quan trọng. Nếu giữ vững được vùng này, VN-Index có cơ hội tích lũy để chờ đợi các báo cáo kết quả kinh doanh quý 2. Đây được xem là "phễu lọc" quan trọng để dòng tiền thông minh tìm đến các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và mức định giá còn thấp so với mặt bằng chung.
Trước xu hướng phân hóa mạnh mẽ, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần có cái nhìn khách quan và tránh tâm lý mua đuổi (FOMO).
Ông Nguyễn Tấn Phong đưa ra lời khuyến nghị các nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu nên ưu tiên các nhóm ngành đang được dòng tiền chú ý (như chứng khoán, cảng biển, hàng không). Đặc biệt, các nhà đầu tư cần quyết liệt hạ tỷ trọng đòn bẩy (margin) ở những mã chứng khoán không có câu chuyện riêng hoặc kết quả kinh doanh kém khả quan để tránh rủi ro khi các trụ điều phối chỉ số đảo chiều.
Đối với những nhà đầu tư chưa kịp giải ngân, chuyên gia Pinetree cho rằng kiên nhẫn là “chìa khóa.” Nếu không đủ nhanh nhạy để bắt nhịp luân chuyển của dòng tiền, nhà đầu tư nên đứng ngoài quan sát. Hãy chờ đợi tín hiệu đồng thuận từ thanh khoản và sự dừng lại của đà bán ròng từ khối ngoại trước khi mở vị thế mới.
Bên cạnh đó, nhóm phân tích SHS hướng nhà đầu tư tới mục tiêu dài hạn hơn. Cụ thể, đây là giai đoạn thích hợp để tái cơ cấu danh mục, tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành trong các lĩnh vực chiến lược. Khi thị trường rung lắc, các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, tăng trưởng vượt trội so với GDP sẽ là nơi trú ẩn an toàn và mang lại hiệu suất sinh lời bền vững./.