Nhiều địa phương thuộc tỉnh Lào Cai đang tập trung rà soát toàn bộ các cơ sở sản xuất chế biến nông lâm sản, chủ yếu lĩnh vực sản xuất than nhằm siết chặt quản lý về đất đai, xây dựng và bảo vệ môi trường.
Đối với các cơ sở sản xuất chưa đảm bảo, các địa phương yêu cầu dừng hoạt động và hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý trước khi được phép hoạt động trở lại, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Điển hình tại xã Việt Hồng, nhận thấy nguồn nguyên liệu gỗ trên địa bàn, một số hộ dân ở xã Việt Hồng, tỉnh Lào Cai đã đầu tư các xưởng sản xuất than sinh học, than củi góp phần tận thu gỗ nguyên liệu và tạo việc làm, thu nhập cho người dân địa phương.
Chuyên sản xuất than sinh học để xuất khẩu ra nước ngoài, tháng 12/2024, cơ sở sản xuất than sinh học Ngô Thị Ngọc Ánh, tại thôn Việt Cường 2, xã Việt Hồng được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoạt động sản xuất than sinh học, với công suất thiết kế 1.000 tấn/năm.
Đi vào hoạt động sản xuất từ tháng 12/2025, cơ sở đã thực hiện đăng ký môi trường; lập hồ sơ quản lý công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ theo đúng quy định. Đặc biệt, trước khi đi vào hoạt động cơ sở đã vận hành chạy thử và quan trắc khí thải tại ống thoát khí sau hệ thống xử lý. Kết quả quan trắc cho thấy các thông số quan trắc đạt quy chuẩn theo quy định.
Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, cơ sở nhận được phản ánh của hai hộ dân tại thôn Việt Cường 2 về tình trạng khói có mùi khét. Sau đó, cơ sở đã chủ động dừng hoạt động sản xuất than để khắc phục và đảm bảo môi trường.
Ghi nhận của phóng viên TTXVN ngày 7/9 cho thấy, cơ sở sản xuất than sinh học tại thôn Việt Cường 2 đã tạm dừng hoạt động. Các nguồn nguyên liệu gỗ được che bạt kín, các lò đốt than dừng hoạt động hơn một tháng. Trong xưởng sản xuất không có công nhân hoạt động; toàn bộ máy móc được tập kết và cũng dừng hoạt động; hệ thống ống khói và hệ thống thu gom, xử lý nước mưa chảy tràn đã được xây dựng.
Theo quan sát, xung quanh khu vực sản xuất than sinh học là những đồi quế xanh tốt của người dân; khu vực này cũng cách xa khu dân cư. Điều này cho thấy cơ sở cũng đã quan tâm đầu tư hệ thống thu khói, khí thải.
Anh Nguyễn Quốc Lập, đại diện cơ sở sản xuất than sinh học Ngô Thị Ngọc Ánh thông tin, quá trình hoạt động cơ sở đã tạo việc làm cho hơn chục lao động địa phương và tận thu được nguồn nguyên liệu gỗ của người dân. Tuy nhiên, ngay sau khi có sự phản ánh của người dân và đoàn kiểm tra của Ủy ban Nhân dân xã Việt Hồng, cơ sở đã chủ động dừng hoạt động sản xuất từ tháng 7, chỉ tiến hành hoạt động đóng gói các sản phẩm than sinh học thành phẩm để xuất theo đơn hàng đã ký hợp đồng.
Đồng thời, cơ sở cũng đã khắc phục một số tồn tại theo chỉ đạo của Ủy ban Nhân dân xã. Mặc dù cơ sở đã chủ động thực hiện các thủ tục, nhưng do hạn chế về nhận thức nên một số thủ tục khác vẫn còn thiếu. Do mức đầu tư lớn nếu kéo dài thời gian dừng hoạt động gây ảnh hưởng lớn đến kinh tế gia đình. Cơ sở mong muốn chính quyền các cấp tỉnh Lào Cai xem xét tạo điều kiện và có hướng dẫn cụ thể để cơ sở hoàn thiện các thủ tục còn lại, sớm đi vào hoạt động trở lại theo đúng quy định pháp luật.
Chị Nguyễn Thị Ngọc, người dân thôn Việt Cường 2 chia sẻ trước đây do phải đưa đón con đi học nên chị không đi làm xa được. Khi có cơ sở sản xuất than sinh học, chị xin vào làm được một năm với mức lương 7-8 triệu đồng, giúp chị có thêm thu nhập và nuôi con ăn học.
Tuy nhiên, từ khi cơ sở dừng hoạt động, ảnh hưởng lớn đến đời sống, thu nhập của các chị em, bởi công việc này phù hợp với người có con nhỏ. Chị mong muốn chính quyền địa phương tạo điều kiện để cơ sở sản xuất trở lại nhằm tạo việc làm, thu nhập cho chị em phụ nữ.
Tương tự, phóng viên có mặt tại cơ sở sản xuất than củi ở thôn Việt Cường 5, xã Việt Hồng, cơ sở này cũng đã dừng hoạt động từ lâu. Khu vực tập kết nguồn nguyên liệu (gỗ quế) cỏ mọc um tùm; phía bên trong xưởng, công nhân đang thu dọn những bao than còn lại và tháo dỡ các tấm tôn.
Chị Nguyễn Thị Thường, chủ cơ sở sản xuất than củi bộc bạch, gia đình xây dựng các lò đốt than củi nhằm tận dụng nguồn nguyên liệu tại địa phương để phát triển kinh tế. Sau khi được chính quyền địa phương phân tích, kiểm tra, xử lý, gia đình đã chấp hành và chủ động tạm dừng hoạt động, di dời nguyên liệu, tháo dỡ công trình. Cơ sở mong muốn chính quyền địa phương sớm có hướng dẫn, tạo điều kiện để đơn vị hoàn thiện các thủ tục và sớm được hoạt động trở lại.
Xã Việt Hồng hiện có 2 cơ sở sản xuất than sinh học và than củi. Sau khi nhận được phản ánh của người dân, Ủy ban Nhân dân xã Việt Hồng thành lập các đoàn kiểm tra, rà soát toàn bộ các cơ sở; yêu cầu các cơ sở đầu tư hệ thống kiểm soát khí thải, giảm thiểu ô nhiễm và yêu cầu tạm dừng hoạt động đối với những cơ sở chưa bảo đảm điều kiện pháp lý; đồng thời hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ về đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường theo đúng quy định.
Ông Nguyễn Tiến Chiển, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Việt Hồng cho biết quan điểm của xã không đánh đổi sự phát triển lấy môi trường, kiên quyết xử lý nghiêm đối với các cơ sở sản xuất, chế biến nông lâm sản không đảm bảo các quy định về đất đai, môi trường.
Để thực hiện tốt việc này, xã thành lập đoàn kiểm tra tại các cơ sở, lập biên bản, xử phạt vi phạm chính và yêu cầu dừng hoạt động, khắc phục các điều kiện chưa đảm bảo theo quy định. Song song đó, xã chỉ đạo các phòng chuyên môn, lực lượng công an và các thôn bản kiểm tra giám sát thường xuyên việc tuân thủ của các cơ sở; đồng thời, hướng dẫn các cơ sở hoàn thiện các thủ tục đảm bảo quay trở lại hoạt động nhằm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Việt Hồng, Việt Hồng là địa phương chủ yếu sản xuất nông lâm nghiệp, cho nên các cơ sở chế biến nông sản là nơi tiêu thụ chủ yếu nguồn nguyên liệu, chính quyền địa phương kiến nghị các sở ban ngành của tỉnh có hướng dẫn cụ thể về quy trình, thủ tục để thành lập doanh nghiệp, hợp tác xã nhằm đảm bảo đủ điều kiện cho các cơ sở chế biến nông lâm sản ngay từ khi đi vào hoạt động.
Nhằm tăng cường quản lý các cơ sở đốt than trên địa bàn, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo các địa phương rà soát quy hoạch, nghiên cứu, xem xét nếu đủ điều kiện thì cập nhật, bổ sung quy hoạch chung của xã để bố trí cho các khu vực hoạt động sản xuất than đảm bảo phù hợp.
Ủy ban Nhân dân các xã hướng dẫn hộ gia đình, cá nhân đang hoạt động hoàn thiện các thủ tục pháp lý có liên quan; thường xuyên tăng cường công tác theo dõi, kiểm tra và xử lý vi phạm các hộ gia đình hoạt động sản xuất than củi theo đúng quy định.
Đồng thời, Lào Cai cũng khuyến khích các cơ sở chuyển đổi sang công nghệ sạch, thân thiện hơn với môi trường, góp phần định hướng phát triển ngành sản xuất theo hướng bền vững, hài hòa giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm với môi trường sống./.
Sản phẩm thân thiện môi trường của Việt Nam được chào đón tại hội chợ Hong Kong
Việt Nam luôn được đánh giá là một trong những nước có uy tín và có truyền thống trong ngành nghề thủ công mỹ nghệ với kim ngạch xuất khẩu thủ công mỹ nghệ vào khoảng gần 4 tỷ USD.
