Theo thống kê của Hội Nhãn khoa Việt Nam, hiện nay cả nước có khoảng 5 triệu trẻ em mắc các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị và loạn thị, chiếm 30-40% số trẻ trong độ tuổi đi học.
Để hạn chế nguy cơ mắc tật khúc xạ, các chuyên gia khuyến cáo trẻ em nên hoạt động ngoài trời ít nhất 2 giờ mỗi ngày, đồng thời hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử.
Thông tin trên được các chuyên gia đưa ra tại Hội thảo những tiến bộ trong kiểm soát cận thị và Chương trình cộng đồng “Ngày hội Bé vui khám mắt,” do Quỹ Triệu đôi mắt sáng, các bác sỹ Đại học Y Hà Nội cùng Bệnh viện Đông Đô tổ chức ngày 7/6 tại Hà Nội, nhằm nâng cao nhận thức của phụ huynh về chăm sóc thị lực cho trẻ để hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em.
Nhiều khảo sát cho thấy tình trạng này đang gia tăng nhanh chóng. Tại Hà Nội, một số lớp học ghi nhận khoảng 51% học sinh mắc tật khúc xạ, trong đó cận thị chiếm 37%. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ này thậm chí lên tới 75%, riêng cận thị chiếm 52%. Các chuyên gia cảnh báo nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, tật khúc xạ có thể ảnh hưởng đến học tập, sinh hoạt và làm tăng nguy cơ nhược thị ở trẻ.
Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động cộng đồng hướng tới mục tiêu giúp trẻ em Việt Nam có đôi mắt khỏe mạnh, giảm nguy cơ tật khúc xạ và phát triển toàn diện cả về học tập lẫn thể chất. Tiến sỹ Timothy Robert Fricke - Giám đốc Nghiên cứu và Giáo dục tại Viện Nghiên cứu Thị giác Quốc gia của Australia, đồng thời là Giáo sư danh dự Đại học Y Hà Nội đã trực tiếp thăm khám và hội chẩn tại Chương trình.
Tại Chương trình, đã có hàng trăm phụ huynh và trẻ em tới khám mắt. Đặc biệt, chương trình có các thầy cô, phụ huynh và các em học sinh đến từ Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Pà Cò (tỉnh Phú Thọ) - đã vượt gần 200 km để khám mắt. Tại Chương trình, các bác sỹ khám và tư vấn các bệnh về mắt cho hơn 200 trường hợp.
Chia sẻ tại buổi khám, Thạc sỹ Đinh Thị Phương Thủy - Giám đốc Điều hành Bệnh viện Đông Đô cho biết nhiều người vẫn cho rằng cận thị xuất phát từ việc đọc sách trong điều kiện thiếu sáng. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay cho thấy nguyên nhân chính nằm ở sự thay đổi lối sống của trẻ em hiện đại.
Theo bác sỹ Thủy, yếu tố quan trọng nhất trong phòng ngừa cận thị là thời gian hoạt động ngoài trời. Trẻ em trước đây thường xuyên vui chơi trong môi trường tự nhiên, tiếp xúc với ánh sáng mặt trời có cường độ cao. Loại ánh sáng này giúp võng mạc tiết dopamine - chất có tác dụng hạn chế sự phát triển quá mức của trục nhãn cầu, từ đó làm giảm nguy cơ cận thị. Mặt khác, khi ở ngoài trời, không gian rộng, mắt trẻ chủ yếu nhìn xa, khi đó, các cơ điều tiết của mắt được thư giãn hoàn toàn.
Ngược lại, trẻ em ngày nay dành phần lớn thời gian học tập và giải trí trong nhà. Dù hệ thống chiếu sáng hiện đại đã được cải thiện đáng kể, cường độ ánh sáng nhân tạo vẫn thấp hơn nhiều so với ánh sáng tự nhiên ngoài trời và không thể thay thế hoàn toàn vai trò bảo vệ mắt của ánh sáng mặt trời.
Bên cạnh đó, việc trẻ em thường xuyên nhìn gần khi đọc sách, học tập hoặc sử dụng điện thoại, máy tính bảng trong thời gian dài khiến mắt phải điều tiết liên tục. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến mỏi mắt, cận thị giả và dần tiến triển thành cận thị thực sự. Việc tiếp xúc quá nhiều với màn hình điện tử cũng làm gia tăng tình trạng khô mắt, mỏi mắt kỹ thuật số và ảnh hưởng đến sức khỏe thị giác.
Để phòng ngừa các bệnh về mắt, tại Hội thảo các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần hướng dẫn cho trẻ áp dụng nghiêm ngặt quy tắc 20-20-20: Sau 20 phút nhìn gần (học bài, xem màn hình), trẻ nhìn ra một vật cách xa ít nhất 20 feet (khoảng 6 mét) trong vòng 20 giây. Hành động này giúp cơ điều tiết của mắt được nghỉ ngơi, giải tỏa áp lực. Quy tắc khuỷu tay, khoảng cách từ mắt trẻ đến sách/vở học phải bằng chiều dài từ khuỷu tay đến ngón tay trỏ của chính trẻ (khoảng 30-40cm).
Bên cạnh đó, để chăm sóc mắt cho trẻ, phụ huynh cần xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối cho con, bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E, omega-3 và lutein từ cá, trứng, rau xanh đậm, cà rốt, trái cây. Ngoài ra, trẻ nên được khám mắt định kỳ 6 tháng một lần để phát hiện sớm các bất thường và có biện pháp can thiệp kịp thời.
Theo các bác sỹ, một trong những nguyên nhân khiến nhiều trẻ bỏ lỡ "giai đoạn vàng" điều trị là quan niệm phổ biến của phụ huynh cho rằng chỉ cần quan tâm đến mắt khi trẻ bắt đầu đi học. Trong khi đó, nhiều bệnh lý mắt bẩm sinh hoặc tật khúc xạ có thể xuất hiện từ rất sớm và cần được phát hiện ngay từ những năm đầu đời.
Các chuyên gia khuyến cáo trẻ từ 3 tuổi nên được khám mắt định kỳ để sàng lọc các bất thường như nhược thị, đục thủy tinh thể bẩm sinh hoặc các tật khúc xạ nặng. Nếu phát hiện muộn, trẻ có thể mất cơ hội phục hồi thị lực tối ưu, thậm chí đeo kính cũng không thể cải thiện hoàn toàn khả năng nhìn.
Nhân dịp này, Ban Tổ chức Chương trình đã trao tặng những phần quà ý nghĩa đến các em học sinh vùng cao./.
Ứng dụng các giải pháp phẫu thuật khúc xạ an toàn hàng đầu trên thế giới
Phẫu thuật tật khúc xạ bằng SMILE Pro - một trong những công nghệ rút lõi mô hiện đại nhất hiện nay giúp hạn chế xâm lấn, bảo tồn cấu trúc giác mạc, giảm nguy cơ khô mắt sau phẫu thuật cho người bệnh.
