Nhân dịp chuẩn bị kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhật Vị tướng huyền thoại của ViệtNam - Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Vietnam+ xin giới thiệu loạt bài viết của tácgiả Trần Huyền Thương về cuộc đời và sự nghiệp của ông.
Kỳ V: Võ Nguyên Giáp - Thầy giáo trường Thăng Long
Sau cuộc khởi nghĩa Xôviết Nghệ Tĩnh bị thất bại, thực dân Pháp ra sức khủng bốtrắng. Tháng 10 năm 1930, Võ Nguyên Giáp cùng với nhiều người bị bắt, trong đócó thầy Đặng Thai Mai và một số bạn ở trường Quốc học Huế. Võ Nguyên Giáp bị kếtán hai năm tù giam.
Cuối năm 1930, do Hội Cứu tế đỏ của Pháp đấu tranh đòi thảtù chính trị. Chính quyền Pháp ở Đông Dương buộc lòng phải nhượng bộ, thả một sốtù chính trị, trong đó có Võ Nguyên Giáp và Đặng Thai Mai. Thầy Mai thôi dạytrường Quốc học Huế, trở về Vinh, Nghệ An còn Võ Nguyên Giáp bị giải về quảnthúc ở quê nhà.
Chàng thanh niên Võ Nguyên Giáp chỉ về quê một thời gian ngắn rồi tìm cách raVinh để tiếp tục chí hướng của mình. Với sự giúp đỡ của thầy Mai, anh đã kiếmđược việc làm tạm thời.
Năm 1932, thầy Mai chuyển ra dạy học ở Hà Nội. Anh cũng ra theo thầy. Con đườnghọc vấn của anh bị gián đoạn. Anh đã rời ghế nhà trường từ năm thành chung thứhai. Vì vậy anh quyết dành 10 tháng học thi tú tài phần nhất, với tư cách thísinh tự do. Và anh đã đỗ hạng ưu.
Võ Nguyên Giáp bắt đầu dạy học tại trườngThăng Long cùng với thầy Đặng Thai Mai. Học trò của thầy Mai, thầy Giáp sau nàynhiều người đỗ đạt cao, trở thành những nhà trí thức có uy tín và có người trởthành cán bộ cấp cao của Đảng và Nhà nước.
Năm 1936, ở Pháp, Mặt trận Bình dân lên nắm quyền, buộc chính quyền thuộc địa ởĐông Dương phải thực hiện một số cải cách dân chủ. Võ Nguyên Giáp đã tham gianhiều cuộc đấu tranh công khai của Đảng.
Trên lĩnh vực văn học nghệ thuật, anhviết cho nhiều tờ báo của Đảng bằng tiếng Việt và tiếng Pháp và anh trở thànhChủ tịch Ủy ban Báo chí Bắc Kỳ.
Sức làm việc của Võ Nguyên Giáp hết sức kỳ lạ.Anh có thể viết suốt 24 giờ liền cho toàn bộ một số báoLe Travail, để hômsau đưa đến nhà in, kịp thời phát hành.
Cuối năm 1939, Chính phủ bình dân Pháp bị đánh đổ, nước Pháp nói riêng và thế giớinói chung đang đứng trước nguy cơ đe dọa của chủ nghĩa phátxít. Ở Đông Dương,nhà cầm quyền thực dân đàn áp phong trào cách mạng được dịp trỗi dậy. Ngày đêmchúng lùng sục, bắt bớ tra tấn nhiều chiến sĩ cộng sản.
Chính vào lúc này, đồngchí Hoàng Văn Thụ, Ủy viên Thường vụ Đảng Cộng Sản Đông Dương, khuyên Võ NguyênGiáp nên ra nước ngoài, nơi anh có dịp gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, mà anh từngngưỡng mộ.
Trong thời gian dạy học ở trường Thăng Long, Võ Nguyên Giáp xây dựng gia đìnhvới người em ruột của nữ chiến sĩ cộng sản Nguyễn Thị Minh Khai là Nguyễn ThịQuang Thái, người mà anh quen trên chuyến xe lửa Vinh-Huế.
Gặp Quang Thái lầnđầu, anh Giáp có ngay cảm tình đặc biệt. Người nữ sinh xinh đẹp ấy có điều gì đóthu hút tâm hồn anh, dáng vẻ hiền dịu nhưng không kém phần kiên nghị, bất khuất,đôi mắt thông minh, đầy quyến rũ.
Ngày Quang Thái vào học trường Đồng Khánh,Huế, tình yêu giữa hai người nảy nở và kể từ đó, người thiếu nữ ấy đã bước vàođời anh. Và rồi họ gặp nhau trong nhà tù đế quốc. Cũng chính trong thời gian ởtù, Võ Nguyên Giáp càng hiểu Quang Thái hơn.
Mùa hè 1940, anh lên đường ra nước ngoài để lại người bạn đời, người đồng chí,Nguyễn Thị Quang Thái và một cháu gái mới sinh là Võ Hồng Anh, sau này trở thànhmột nữ tiến sỹ vật lý xuất sắc. Chị Thái hẹn, khi con cứng cáp sẽ đi thoát lyhoạt động. Nhưng cả hai không ngờ lần chia tay này cũng là lần vĩnh biệt. ChịThái bị giặc Pháp bắt giam và chết ngay trong ngục tù.
Như một định mệnh, đến Vân Nam, Trung Quốc, Võ Nguyên Giáp được gặp ngay NguyễnÁi Quốc, lúc này đã mang tên Hồ Chí Minh. Chỉ sau một thời gian ngắn, Bác đãthấy Võ Nguyên Giáp là người cần cho chặng đường cách mạng sắp tới. Bác liên hệvới Đảng cộng sản Trung Quốc và cử anh đi học quân sự tại căn cứ địa Diễn An.
Trên đường tới Diễn An, anh được Bác gọi quay lại vì tình hình thế giới cónhiều thay đổi lớn. Ở châu Âu, phátxít Đức đã xâm chiếm Pháp. Bác nhận định tình hìnhĐông Dương sẽ chuyển biến nhanh. Cần gấp rút trở về nước chuẩn bị đón thời cơ.
Năm 1941 đúng dịp tết Nguyên đán Tân Tỵ, Võ Nguyên Giáp cùng Bác trở về CaoBằng. Trong thời gian ở hang Pác Pó, Bác tiên đoán cách mạng sẽ thành công vàonăm 1945, một dự đoán thiên tài của lãnh tụ Hồ Chí Minh./.
Kỳ V: Võ Nguyên Giáp - Thầy giáo trường Thăng Long
Sau cuộc khởi nghĩa Xôviết Nghệ Tĩnh bị thất bại, thực dân Pháp ra sức khủng bốtrắng. Tháng 10 năm 1930, Võ Nguyên Giáp cùng với nhiều người bị bắt, trong đócó thầy Đặng Thai Mai và một số bạn ở trường Quốc học Huế. Võ Nguyên Giáp bị kếtán hai năm tù giam.
Cuối năm 1930, do Hội Cứu tế đỏ của Pháp đấu tranh đòi thảtù chính trị. Chính quyền Pháp ở Đông Dương buộc lòng phải nhượng bộ, thả một sốtù chính trị, trong đó có Võ Nguyên Giáp và Đặng Thai Mai. Thầy Mai thôi dạytrường Quốc học Huế, trở về Vinh, Nghệ An còn Võ Nguyên Giáp bị giải về quảnthúc ở quê nhà.
Chàng thanh niên Võ Nguyên Giáp chỉ về quê một thời gian ngắn rồi tìm cách raVinh để tiếp tục chí hướng của mình. Với sự giúp đỡ của thầy Mai, anh đã kiếmđược việc làm tạm thời.
Năm 1932, thầy Mai chuyển ra dạy học ở Hà Nội. Anh cũng ra theo thầy. Con đườnghọc vấn của anh bị gián đoạn. Anh đã rời ghế nhà trường từ năm thành chung thứhai. Vì vậy anh quyết dành 10 tháng học thi tú tài phần nhất, với tư cách thísinh tự do. Và anh đã đỗ hạng ưu.
Võ Nguyên Giáp bắt đầu dạy học tại trườngThăng Long cùng với thầy Đặng Thai Mai. Học trò của thầy Mai, thầy Giáp sau nàynhiều người đỗ đạt cao, trở thành những nhà trí thức có uy tín và có người trởthành cán bộ cấp cao của Đảng và Nhà nước.
Năm 1936, ở Pháp, Mặt trận Bình dân lên nắm quyền, buộc chính quyền thuộc địa ởĐông Dương phải thực hiện một số cải cách dân chủ. Võ Nguyên Giáp đã tham gianhiều cuộc đấu tranh công khai của Đảng.
Trên lĩnh vực văn học nghệ thuật, anhviết cho nhiều tờ báo của Đảng bằng tiếng Việt và tiếng Pháp và anh trở thànhChủ tịch Ủy ban Báo chí Bắc Kỳ.
Sức làm việc của Võ Nguyên Giáp hết sức kỳ lạ.Anh có thể viết suốt 24 giờ liền cho toàn bộ một số báoLe Travail, để hômsau đưa đến nhà in, kịp thời phát hành.
Cuối năm 1939, Chính phủ bình dân Pháp bị đánh đổ, nước Pháp nói riêng và thế giớinói chung đang đứng trước nguy cơ đe dọa của chủ nghĩa phátxít. Ở Đông Dương,nhà cầm quyền thực dân đàn áp phong trào cách mạng được dịp trỗi dậy. Ngày đêmchúng lùng sục, bắt bớ tra tấn nhiều chiến sĩ cộng sản.
Chính vào lúc này, đồngchí Hoàng Văn Thụ, Ủy viên Thường vụ Đảng Cộng Sản Đông Dương, khuyên Võ NguyênGiáp nên ra nước ngoài, nơi anh có dịp gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, mà anh từngngưỡng mộ.
Trong thời gian dạy học ở trường Thăng Long, Võ Nguyên Giáp xây dựng gia đìnhvới người em ruột của nữ chiến sĩ cộng sản Nguyễn Thị Minh Khai là Nguyễn ThịQuang Thái, người mà anh quen trên chuyến xe lửa Vinh-Huế.
Gặp Quang Thái lầnđầu, anh Giáp có ngay cảm tình đặc biệt. Người nữ sinh xinh đẹp ấy có điều gì đóthu hút tâm hồn anh, dáng vẻ hiền dịu nhưng không kém phần kiên nghị, bất khuất,đôi mắt thông minh, đầy quyến rũ.
Ngày Quang Thái vào học trường Đồng Khánh,Huế, tình yêu giữa hai người nảy nở và kể từ đó, người thiếu nữ ấy đã bước vàođời anh. Và rồi họ gặp nhau trong nhà tù đế quốc. Cũng chính trong thời gian ởtù, Võ Nguyên Giáp càng hiểu Quang Thái hơn.
Mùa hè 1940, anh lên đường ra nước ngoài để lại người bạn đời, người đồng chí,Nguyễn Thị Quang Thái và một cháu gái mới sinh là Võ Hồng Anh, sau này trở thànhmột nữ tiến sỹ vật lý xuất sắc. Chị Thái hẹn, khi con cứng cáp sẽ đi thoát lyhoạt động. Nhưng cả hai không ngờ lần chia tay này cũng là lần vĩnh biệt. ChịThái bị giặc Pháp bắt giam và chết ngay trong ngục tù.
Như một định mệnh, đến Vân Nam, Trung Quốc, Võ Nguyên Giáp được gặp ngay NguyễnÁi Quốc, lúc này đã mang tên Hồ Chí Minh. Chỉ sau một thời gian ngắn, Bác đãthấy Võ Nguyên Giáp là người cần cho chặng đường cách mạng sắp tới. Bác liên hệvới Đảng cộng sản Trung Quốc và cử anh đi học quân sự tại căn cứ địa Diễn An.
Trên đường tới Diễn An, anh được Bác gọi quay lại vì tình hình thế giới cónhiều thay đổi lớn. Ở châu Âu, phátxít Đức đã xâm chiếm Pháp. Bác nhận định tình hìnhĐông Dương sẽ chuyển biến nhanh. Cần gấp rút trở về nước chuẩn bị đón thời cơ.
Năm 1941 đúng dịp tết Nguyên đán Tân Tỵ, Võ Nguyên Giáp cùng Bác trở về CaoBằng. Trong thời gian ở hang Pác Pó, Bác tiên đoán cách mạng sẽ thành công vàonăm 1945, một dự đoán thiên tài của lãnh tụ Hồ Chí Minh./.
Trần Huyền Thương (Vietnam+)
