Hội nghị do Bộ Công Thương phối hợp với Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơtổ chức tại thành phố Cần Thơ vào ngày 27/8.
Theo đánh giá của Vụ Thị trường trong nước - Bộ Công Thương, thời gian quahoạt động thu mua nông sản của thương nhân nước ngoài diễn ra ở Việt Nam đã gópphần tiêu thụ, giải quyết đầu ra đối với một số hàng hóa là sản phẩm nông nghiệp(nhất là nông sản có sản lượng lớn và thời vụ thu hoạch ngắn), tạo việc làm vàthu nhập cho người lao động.
Tuy nhiên, bên cạnh hoạt động thu mua nông sản tích cực, thì không íttrường hợp thương nhân nước ngoài có mặt ở Việt Nam chủ yếu theo hình thức dulịch, đã thu mua nông sản trái pháp luật, phá vỡ các quy hoạch vùng nguyên liệuvà công nghiệp chế biến; gây bất ổn thị trường, thất thu thuế, mất ổn định kinhtế thương mại, dẫn đến mất ổn định về an ninh chính trị và trật tự xã hội tạicác địa phương.
Từ tháng 5/2011 đến nay, hiện tượng thương nhân nước ngoài vào Việt Namtiến hành hoạt động thu mua nông sản diễn ra trên diện rộng và có diễn biến theochiều hướng ngày càng phức tạp. Hoạt động thu mua nông sản trái phép diễn ra ồạt, không phân biệt chất lượng, kích cỡ, chuẩn loại; tận thu nông sản trong thờigian ngắn bằng mọi cách gây thiệt hại cho người sản xuất…
Nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là do nhu cầu thế giới về hàng nông sảncủa Việt Nam ngày càng tăng; vì lợi ích riêng nên một bộ phận thương nhân trongnước đã tiếp tay cho các hành vi này thông qua việc không thực hiện các nghĩa vụđược pháp luật quy định. Nhiều nông dân vì lợi ích trước mắt đã bán hàng trựctiếp cho thương nhân nước ngoài và không hề biết là đang vô tình tiếp tay chonhững đối tượng này vi phạm các quy định của pháp luật Việt Nam.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền phổ biến kiến thức pháp luật về thươngnhân nước ngoài hoạt động thu mua nông sản tại Việt Nam chưa đầy đủ, chưa phùhợp với từng đối tượng...
Trước thực trạng trên, nhiều đại biểu trong khu vực Đồng bằng sông CửuLong đề nghị Bộ Công Thương cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân,người sản xuất, tiểu thương, thương lái hiểu rõ về quy định của hoạt động thươngmại, cân nhắc về tính lợi hại của những hợp đồng mua bán. Đặc biệt, đối vớinhững thương nhân nước ngoài, cần phải phổ biến giúp họ hiểu rõ luật pháp củanước sở tại khi làm ăn, kinh doanh tại Việt Nam.
Ông Võ Văn Quyền cho biết trong thời gian tới, Bộ sẽ tích cực phối hợp vớicác đơn vị liên quan tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, kịp thời xử lýnghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động thu mua nông sản của thương nhân nướcngoài tại các địa phương, đặc biệt tại địa bàn trọng điểm; tập trung công tácxây dựng, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hoạt động mua bán hàng hóa củathương nhân nước ngoài tại Việt Nam.
Đồng thời, Bộ sẽ sớm xây dựng và hoàn thiện các văn bản vi phạm pháp luậtvề quyền xuất khẩu, nhập khẩu của thương nhân nước ngoài không có hiện diệnthương mại tại Việt Nam; xây dựng cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp có vốn đầu tưnước ngoài, chi nhánh, văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài hoạt độngtại Việt Nam để làm cơ sở cho lực lượng chức năng thực hiện công tác quản lý,hậu kiểm sau cấp phép.
Bên cạnh đó, để thúc đẩy việc tiêu thụ nông sản cho nông dân, Bộ CôngThương cũng kiến nghị Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ các doanh nghiệp thu mua nôngsản trong nước vay vốn với lãi suất thấp và ổn định để các doanh nghiệp trongnước đủ điều kiện cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài...
Bộ cũng đề nghị các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp kinh doanh tronglĩnh vực nông sản chủ động tìm kiếm thị trường; xây dựng chương trình xúc tiếnthương mại phù hợp để xuất khẩu hàng hóa ra các thị trường nước ngoài theo quyđịnh của pháp luật./.