Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27/3 tuyên bố, để có thể đạt được thỏa thuận hòa bình, Iran phải mở lại eo biển Hormuz cho lưu thông dầu mỏ.
Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, phát biểu tại một diễn đàn đầu tư ở thành phố Miami, Tổng thống Trump cho biết các cuộc đàm phán đang được tiến hành để chấm dứt xung đột kéo dài một tháng qua và ông tin rằng Iran sẵn sàng hướng tới thỏa thuận hòa bình. “Chúng tôi đang đàm phán và sẽ thật tuyệt nếu chúng tôi có thể làm được điều gì đó. Tuy nhiên, họ phải mở cửa eo biển,” ông nói.
Chính quyền Tổng thống Trump đang ưu tiên chiến lược kiểm soát eo biển Hormuz-tuyến hàng hải trọng yếu của thế giới trong bối cảnh căng thẳng với Iran ngày càng leo thang khó kiểm soát và đang gây ra gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Theo các nguồn tin từ nội bộ chính quyền, Tổng thống Trump tin rằng Mỹ cần bảo đảm quyền tự do lưu thông tại eo biển Hormuz, đồng thời ngăn chặn tình trạng gián đoạn vận chuyển làm ảnh hưởng đến kinh tế thế giới. Một quan chức cấp cao Mỹ khẳng định Washington “sẽ lấy lại eo biển này.”
Cũng theo một số nguồn tin, Tổng thống Trump được cho là đang cân nhắc đổi tên eo biển Hormuz thành “eo biển Mỹ,” hoặc thậm chí đặt theo tên mình sau khi Mỹ kiểm soát được tuyến hàng hải chiến lược này.
Tại diễn đàn đầu tư ở Miami, ông Trump cũng ám chỉ ý tưởng này khi nói rằng “họ phải mở lại eo biển Trump, ý tôi là Hormuz,” đồng thời khẳng định không có gì là tình cờ trong cách ông lựa chọn ngôn từ.
Eo biển Hormuz từ lâu đã là điểm nghẽn năng lượng quan trọng, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu xuất khẩu toàn cầu. Việc tuyến đường biển này bị tắc nghẽn đã khiến giá dầu tăng mạnh, ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống vận tải quốc tế. Giới chuyên gia nhận định việc kiểm soát eo biển Hormuz là yếu tố then chốt cho duy trì ổn định kinh tế toàn cầu.
Trong một diễn biến liên quan, cùng ngày, người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ), ông Stephane Dujarric, thông báo tổ chức đa phương này đã thành lập lực lượng đặc nhiệm liên cơ quan nhằm đảm bảo vận chuyển phân bón thông suốt qua eo biển Hormuz.
Lực lượng đặc nhiệm có nhiệm vụ xây dựng và đề xuất các cơ chế kỹ thuật nhằm "tạo thuận lợi cho thương mại phân bón, bao gồm cả việc vận chuyển các nguyên liệu thô liên quan" qua eo biển.
Nhóm bao gồm đại diện từ nhiều cơ quan quốc tế và sẽ làm việc trên tinh thần "tham vấn chặt chẽ" với các quốc gia thành viên Liên hợp quốc có liên quan.
Lực lượng trên được thành lập đúng thời điểm mùa vụ gieo trồng, vốn đòi hỏi lượng lớn phân bón, sắp bắt đầu tại nhiều vùng nông nghiệp trọng điểm trên thế giới.
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), có tới 30% lượng phân bón thương mại quốc tế được vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Nhà kinh tế trưởng của FAO, ông Maximo Torero, nhận định nếu chiến tranh kéo dài thêm 1-2 tuần, thị trường vẫn có thể chống chịu được, nhưng nếu kéo dài lâu hơn, "bức tranh sẽ thay đổi."
Việc phong tỏa kéo dài thêm 3 tháng sẽ tác động đến toàn bộ nông dân trên thế giới, dẫn tới sụt giảm sản lượng lúa mì, gạo và ngô./.
Iran tiếp tục thể hiện quan điểm cứng rắn về việc đi lại qua eo biển Hormuz
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khẳng định eo biển Hormuz sẽ “cấm cửa” các tàu đến và đi từ các cảng của những quốc gia mà Tehran coi là “đồng minh và bên ủng hộ” Mỹ và Israel.
