Bộ trưởng Ngoạigiao Việt Nam Phạm Bình Minh đã tham dự các hội nghị này.
TạiHội nghị ARF-20, các bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình, anninh, ổn định, hợp tác và phát triển, đánh giá cao vai trò và nhữngđóng góp của ARF về các mục tiêu này, với tư cách là diễn đàn chính đểđối thoại và hợp tác trong vấn đề chính trị-an ninh của khu vực châuÁ-Thái Bình Dương.
Các bộ trưởng hoan nghênh việc triển khai hiệu quả Kếhoạch Hành động Hà Nội về Thực hiện Tuyên bố Tầm nhìn ARF đến 2020,trong đó có nhiều hoạt động hợp tác thiết thực, xây dựng lòng tin nhưhợp tác ứng phó với thiên tai, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia vàkhủng bố, an ninh, an toàn hàng hải, an ninh mạng…
Trong bối cảnh khuvực vẫn có nhiều diễn biến phức tạp về an ninh, ARF cần tiếp tục pháthuy vai trò chủ động thúc đẩy việc tuân thủ các nguyên tắc, chuẩn mựccủa khu vực cũng như luật pháp quốc tế, tăng cường đối thoại, xây dựnglòng tin, giải quyết hòa bình các tranh chấp, không sử dụng hoặc đe doạsử dụng vũ lực; đồng thời phát huy vai trò của các công cụ hợp tác chínhtrị-an ninh ở khu vực như Hiệp ước TAC, SEANWFZ, Tuyên bố DOC và các cơchế ARF, ADMM+.
Trên cơ sở đó, sắp tới, ARF cần thực hiện tốt cácchương trình công tác đã đề ra, thực hiện các biện pháp xây dựng lòngtin, từng bước triển khai các hoạt động ngoại giao phòng ngừa phù hợpvới các Nguyên tắc và Khái niệm của ARF và Kế hoạch Công tác về Ngoạigiao phòng ngừa.
Các bộ trưởng cũng đã trao đổi về tình hình khuvực và quốc tế cùng quan tâm, trong đó có vấn đề Bán đảo Triều Tiên,Trung Đông, Biển Đông.
Các bộ trưởng đã dành nhiều thời gian trao đổi vềnhững diễn biến gần đây ở Biển Đông. Hội nghị khẳng định tầm quan trọngcủa duy trì hoà bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải trên BiểnĐông; nhấn mạnh các bên liên quan cần giải quyết hoà bình các tranhchấp, kiềm chế, không sử dụng vũ lực, tôn trọng luật pháp quốc tế vàCông ước luật biển Liên hợp quốc; hoan nghênh Tuyên bố 6 điểm của ASEAN về BiểnĐông, khuyến khích các bên trao đổi ý kiến và cách tiếp cận các vấn đềnhằm tăng cường lòng tin, hợp tác để giải quyết rủi ro trên Biển Đông.
Các nước hoan nghênh nỗ lực của ASEAN và Trung Quốc triển khai đầy đủ vàhiệu quả DOC và hướng tới sớm có Bộ quy tắc về ứng xử ở Biển Đông(COC); hoan nghênh việc ASEAN và Trung Quốc sẽ tiến hành tham vấn chínhthức để hướng tới sớm đạt COC.
Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giaoEAS lần thứ 3, các bộ trưởng đã tập trung kiểm điểm tình hình hợp tácEAS trong thời gian qua, đề xuất định hướng và các biện pháp thúc đẩyhợp tác trong thời gian tới, đồng thời trao đổi và thảo luận các vấn đềmang tính chiến lược đối với khu vực.
Các bộ trưởng chia sẻ tầmquan trọng và đề cao giá trị của EAS là Diễn đàn của các nhà lãnh đạo,với ASEAN đóng vai trò chủ đạo, đối thoại về các vấn đề chiến lược, trêntất cả các lĩnh vực từ chính trị, an ninh, kinh tế thương mại đến hợptác phát triển và ứng phó với các thách thức khu vực và toàn cầu, vì hòabình, an ninh, ổn định và thịnh vượng ở khu vực.
Các bộ trưởng nhấnmạnh cần tiếp tục đẩy mạnh hợp tác hiệu quả và tích cực trong các lĩnhvực ưu tiên gồm tài chính, năng lượng, giáo dục, bệnh dịch, quản lýthiên tai và kết nối ASEAN; đồng thời, nhấn mạnh cần tăng cường thúc đẩyliên kết kinh tế khu vực thông qua đẩy nhanh tiến độ để hoàn tất đàmphán Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) trong năm 2015.
Các bộ trưởng đánh giá cao tầm quan trọng của triển khai kết nối, bày tỏsẵn sàng hỗ trợ ASEAN triển khai các dự án trong khuôn khổ Kế hoạchtổng thể về Kết nối ASEAN (MPAC), hướng tới kết nối khu vực Đông Á cũngnhư kết nối Đông Á với các khu vực khác.
Các bộ trưởng cũng nhấnmạnh cần tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực khác như ứng phó với cácthách thức, an ninh lương thực, phòng chống dịch bệnh.., hoan nghênhTuyên bố Sáng kiến Phát triển Đông Á của Trung quốc, đề xuất tăng cườngbảo đảm an ninh lương thực, quản lý đánh bắt cá bền vững và bảo vệ môitrường biển của Brunei, hoan nghênh Hội nghị lần thứ nhất Liên minhchống Sốt rét sẽ được tổ chức nhân dịp Hội nghị Cấp cao EAS lần thứ 8tại Brunei tháng 10/2013 do Thủ tướng Australia và Thủ tướng Việt Namđồng chủ trì.
Bên cạnh đó, các bộ trưởng cũng nhấn mạnh tầm quantrọng về đảm bảo hòa bình, ổn định và an ninh biển ở khu vực, trong đócó Biển Đông; giải quyết hòa bình các tranh chấp, tuân thủ các nguyêntắc của luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Luật Biển Liên hợp quốc1982; hoan nghênh các nỗ lực khu vực nhằm thúc đẩy hợp tác biển, bao gồmchống cướp biển, tìm kiếm và cứu nạn trên biển, môi trường và an ninhbiển, kết nối biển...
Phát biểu tại Hội nghị ARF-20, Bộ trưởngNgoại giao Phạm Bình Minh nhấn mạnh nhân dịp kỷ niệm 20 năm ARF, ARF cầntiếp tục phát huy hơn nữa vai trò là diễn đàn chính trị-an ninh hàngđầu khu vực đóng góp nhiều hơn nữa cho hoà bình, an ninh, ổn định vàphát triển của khu vực.
Trước những thay đổi của tình hành an ninh khuvực và thế giới, ARF một mặt tiếp tục tập trung tăng cường xây dựng lòngtin nhưng mặt khác cũng cần thúc đẩy hơn nữa năng lực ngoại giao phòngngừa, ủng hộ nâng cao vai trò của các quan chức quốc phòng, cũng như vaitrò của Nhóm các Nhân vật nổi tiếng và Chuyên gia (EEP) và mối liên kếtgiữa ARF với Kênh II; tăng cường phối hợp giữa ARF với cơ chế ADMM+;nâng cao năng lực của Bộ phận ARF thuộc Ban Thư ký ASEAN.
Tại Hộinghị EAS, Bộ trưởng Phạm Bình Minh khẳng định cần đảm bảo EAS tiếp tụclà diễn đàn của các nhà lãnh đạo để đối thoại và định hướng hợp tác vềcác vấn đề có tầm quan trọng chiến lược, trên cơ sở các mục tiêu, nguyêntắc và thể thức của EAS, đã được xác định trong các văn kiện cơ bản,trong đó có Tuyên bố Hà Nội năm 2010. Bộ trưởng chia sẻ quan điểm cầntăng cường vai trò của EAS trong việc xây dựng các qui tắc và khuôn khổkhu vực nhằm thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung ở Đông Á.
Bộ trưởng nhấn mạnh bên cạnh việc tiếp tục triển khai hiệuquả 6 lĩnh vực hợp tác ưu tiên của Đông Á, cần thúc đẩy liên kết kinh tếvà thương mại khu vực hướng tới thiết lập Khu vực Mậu dịch tự do Đông Ávà Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP); tăng cường hợp tác ứng phóvới các thách thức chung như quản lý thiên tai, an ninh và an toàn hànghải, chống khủng bố, và ứng phó với các thách thức an ninh phi truyềnthống.
Về Biển Đông, trong trao đổi tại các hội nghị, Bộ trưởngPhạm Bình Minh đã khẳng định hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hànghải là mối quan tâm chung và là lợi ích của khu vực cũng như của cácnước. ASEAN và các nước cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa để đóng góp vàocác mục tiêu chung này, nhất là khi khu vực có những diễn biến phức tạp.
Bộ trưởng đề cao Tuyên bố 6 điểm của ASEAN về Biển Đông, và nhấn mạnhcác nguyên tắc về xây dựng lòng tin, thực hiện kiềm chế, giải quyết hoàbình các tranh chấp, không sử dụng vũ lực, tôn trọng luật pháp quốc tếvà Công ước Luật Biển Liên hợp quốc 1982, trong đó có các quy định củaCông ước về tôn trọng vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của cácquốc gia ven biển; thực hiện đầy đủ DOC và sớm đạt được COC.
Bộ trưởngcũng hoan nghênh ASEAN và Trung Quốc nhất trí tổ chức tham vấn chínhthức về COC tại cấp SOM vào tháng 9/2013, mong rằng điều này sẽ tạo điềukiện để hai bên sớm đi vào thương lượng thực chất và đạt được COC. Bộtrưởng cũng đề nghị các nước bàn và xây dựng các cơ chế hợp tác khu vựcvề ngăn ngừa sự cố ở biển, tìm kiếm và cứu hộ người và tàu thuyền đibiển gặp nạn trong đó có việc giúp đỡ nhân đạo đối với ngư dân.
Chiều cùng ngày, bên lề các Hội nghị ARF và EAS, Bộ trưởng Ngoại giaoPhạm Bình Minh đã có cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ John Kerryvà trao đổi một số vấn đề song phương và các vấn đề khu vực và quóc tếmà hai bên cùng quan tâm. Hai bên vui mừng ghi nhận những tiến triểntích cực trong quan hệ Việt Nam-Mỹ thời gian vừa qua và cùng nhau traođổi ý kiến về một số biện pháp cụ thể thúc đẩy quan hệ giữa hai nướctrong thời gian tới.
Bộ trưởng Phạm Bình Minh bày tỏ mong muốnông John Kerry trên cương vị ngoại trưởng sẽ đóng góp nhiều hơn nữa chosự phát triển của quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ, vì lợi ích của nhân dânhai nước, vì hòa bình, ổn định và phát triển trong khu vực và trên thếgiới./.