Trong dịp cao điểm Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Hàng không liên tiếp thiết lập các kỷ lục khách đi lại bằng máy bay, cũng như số chuyến bay khai thác, điều hành. Ngoài ra, ngay những ngày đầu năm nay, các hãng hàng không Việt Nam đã ký kết loạt hợp đồng quy mô lớn với Boeing và Pratt & Whitney, với tổng giá trị lên tới hàng chục tỷ USD.
Theo ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, những kết quả trên là cú hích, động lực và bước ngoặt chiến lược đối với tiến trình phát triển của hàng không dân dụng Việt Nam.
Sẵn sàng bước vào chu kỳ tăng trưởng mới
Trong chuyến công tác đến Hoa Kỳ tham gia Hội đồng Hòa bình, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao vừa qua, các hãng hàng không Việt Nam đã ký hợp đồng gần 32 tỷ USD cho khoảng 96 tàu bay.
Trong đó, Vietnam Airlines ký hợp đồng mua 50 tàu bay Boeing 737-8 trị giá khoảng 8,1 tỷ USD đồng thời hãng cũng làm việc với Boeing về kế hoạch tiếp theo đầu tư 30 tàu bay thân rộng trong thời gian tới, với tổng giá trị ước tính hơn 12 tỷ USD (theo giá công bố), nhằm phục vụ chiến lược phát triển mạng bay quốc tế; Sun PhuQuoc Airways đặt mua 40 chiếc Boeing 787-9 Dreamliner trị giá khoảng 22,5 tỷ USD; Vietjet có thỏa thuận tài chính mua 6 tàu bay Boeing 737-8 trị giá khoảng 965 triệu USD.
Song song đó, Vietjet Air ký hợp đồng với Pratt & Whitney cung cấp động cơ và dịch vụ bảo dưỡng cho 44 tàu bay A321neo/A321XLR với giá trị khoảng 5,4 tỷ USD.
Ông Đặng Ngọc Hòa Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietnam Airlines cho biết hãng đang chủ động chuẩn bị nguồn lực một cách toàn diện, từ đội tàu bay, nền tảng tài chính đến phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để sẵn sàng bước vào chu kỳ tăng trưởng mới của ngành hàng không.
Với loạt tàu bay mua mới, ông Nguyễn Thanh Sơn, Tổng Giám đốc Điều hành Vietjet khẳng định đây chính là cam kết mạnh mẽ của Vietjet trong việc tăng cường doanh số hợp tác quốc tế, phát triển đội tàu bay hiện đại và bền vững; nền tảng quan trọng để hãng tăng cường năng lực tài chính, nâng cao chất lượng vận hành và thúc đẩy tăng trưởng dài hạn cho ngành hàng không Việt Nam và quốc tế.
Còn ông Đặng Minh Trường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Sun Group cho rằng hợp đồng đặt mua dòng tàu bay thân rộng hiện đại bậc nhất của Boeing hiện nay thể hiện rõ định hướng thiết lập mạng bay vươn tầm lục địa của Sun PhuQuoc Airways, đây là bước đi chiến lược nhằm hình thành “cầu hàng không” kết nối Phú Quốc, Việt Nam với thế giới.
Đánh giá các hợp đồng quy mô lớn này tác động đến ngành hàng không dân dụng Việt Nam, theo ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, các hợp đồng ký kết mua tàu bay chính là động lực tăng trưởng và tái cấu trúc đội bay phù hợp với Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
“Các đơn hàng Boeing và động cơ Pratt & Whitney giúp trẻ hóa đội bay, giảm tuổi trung bình, nâng cao hiệu suất khai thác, bảo đảm năng lực vận tải dài hạn, phù hợp quy hoạch; phù hợp mục tiêu đạt 275-300 triệu hành khách/năm vào 2050. Đây cũng là nền tảng để chuyển dịch trục khai thác Long Thành-Gia Bình-Chu Lai và tối ưu phân bổ giữa máy bay thân hẹp, thân rộng và tầm trung,” ông Dũng nhấn mạnh.
Ngoài ra, các đơn hàng tạo đà hình thành hệ sinh thái “thành phố sân bay-logistics-du lịch". Trong đó đơn hàng máy bay thân rộng phục vụ trung chuyển quốc tế, logistics hàng không và thương mại điện tử xuyên biên giới.
Cục trưởng Cục Hàng không cho rằng các máy bay và động cơ mới hiện đại có khả năng giảm 15-25% nhiên liệu và CO₂ so với thế hệ trước, giảm tiếng ồn tới 50%, tạo nền tảng thực hiện cam kết Net Zero 2050 của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) và lộ trình nhiên liệu hàng không bền vững; nâng cao an toàn bay, duy trì và giữ vững các chứng chỉ để mở rộng đường bay đến Mỹ-châu Âu.
Mặt khác, các hợp đồng động cơ kéo theo nhu cầu bảo dưỡng động cơ và đào tạo kỹ sư đạt chuẩn, mở cơ hội phát triển trung tâm bảo dưỡng động cơ tại Long Thành, Gia Bình, Vân Đồn, Chu Lai, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, thúc đẩy tăng hàm lượng nội địa hóa và chuyển giao công nghệ với việc thúc đẩy hợp tác sản xuất linh kiện; đào tạo phi công, kỹ thuật viên và số hóa bảo dưỡng.
Bước ngoặt chiến lược
Ông Dũng cũng nhìn nhận, các hợp đồng với giá trị hợp đồng hàng chục tỷ USD là trụ cột thương mại-đầu tư trong quan hệ song phương, tạo nền tảng hợp tác sâu hơn về an toàn bay, công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao, giúp củng cố quan hệ kinh tế-chiến lược Việt Nam-Mỹ.
Với vai trò quản lý Nhà nước, Cục Hàng không cần chú trọng quản lý rủi ro tài chính và năng lực hãng hàng không. Các đơn hàng lớn đòi hỏi tăng cường kiểm soát năng lực tài chính, vốn chủ sở hữu; giám sát hệ số nợ, dòng tiền; cơ chế bảo đảm, bảo lãnh.
Người đứng đầu Cục Hàng không cũng cho rằng các hợp đồng này tạo ra ba nền tảng căn bản cho 20-30 năm tới gồm: tăng trưởng xanh và bền vững; an toàn hiện đại hóa theo chuẩn ICAO; hội nhập, nâng tầm vị thế quốc gia.
“Đây là chuyến khởi hành may mắn của Hàng không Việt Nam ngay trong những ngày đầu, tháng đầu, năm đầu của Nhiệm kỳ mới, kỷ nguyên mới của dân tộc. Việc các hãng hàng không Việt Nam ký kết các hợp đồng quy mô lớn với Boeing và Pratt & Whitney có thể coi là bước ngoặt chiến lược thứ hai của ngành hàng không dân dụng Việt Nam sau giai đoạn mở cửa và tự do hóa thị trường,” ông Dũng khẳng định.
Từ những hoạt động cụ thể này, ông Dũng kỳ vọng việc đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong những năm tới là rất khả thi./.
Hàng không Việt Nam đặt mục tiêu bứt phá tăng trưởng trong năm 2026
Với việc có thêm hãng bay mới đi vào khai thác cùng với kế hoạch bổ sung tàu bay, thị trường hàng không năm 2026 được dự báo tiếp tục tăng trưởng tích cực và cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ hơn.
