Quyết liệt triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW trên tất cả các lĩnh vực quản lý của ngành, Bộ Xây dựng bước đầu hình thành và đưa vào khai thác các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành đồng thời chuyển mạnh từ hoàn thành nhiệm vụ sang tạo ra sản phẩm, kết quả cụ thể; từ quản lý bằng hồ sơ sang quản trị dựa trên dữ liệu, lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và nâng cao năng lực quản lý Nhà nước làm tiêu chí đánh giá.
Chuyển biến thực chất
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, với lĩnh vực đường bộ, hệ thống thu phí điện tử không dừng đã được triển khai tại các trạm thu phí trên toàn quốc. Đến nay, số phương tiện đã dán thẻ và mở tài khoản tham gia dịch vụ thu phí điện tử không dừng đạt trên 7,9 triệu phương tiện, tương đương khoảng 97% tổng số phương tiện.
Ngoài ra, hệ thống giám sát điều hành đường cao tốc đã được triển khai tại 15 đoạn tuyến thuộc các dự án thành phần đầu tư công của Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông nhằm theo dõi sát tình hình lưu thông, cung cấp thông tin giao thông, cảnh báo nguy cơ mất an toàn và hướng dẫn người tham gia giao thông lựa chọn lộ trình phù hợp, kịp thời phát hiện và xử lý các sự cố phát sinh góp phần nâng cao năng lực điều hành, giảm áp lực cho các tuyến có lưu lượng lớn.
Để chuẩn hóa và đối soát dữ liệu, hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng đường bộ “đúng, đủ, sạch, sống,” Cục Đường bộ Việt Nam đã đẩy nhanh tiến độ đồng bộ dữ liệu và có những kết quả bước đầu như tỷ lệ đồng bộ tuyến đường bộ đạt 2.550/3.203 tuyến, tương đương 79,61%; cầu đường bộ đạt 6.253/9.528 cầu, tương đương 65,63%; hầm đường bộ đạt 26/27 hầm, tương đương 96,29%.
Bộ Xây dựng cũng đã triển khai sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (VNeID) và dữ liệu sinh trắc học để xác thực danh tính khi làm thủ tục đi tàu bay, đường sắt đô thị để đơn giản hóa thủ tục, nâng cao trải nghiệm của hành khách, đồng thời tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn hàng không.
Trong lĩnh vực đường sắt, theo ông Lê Văn Dương, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng đã xác định các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược phục vụ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị như: sản xuất ray, phụ kiện và bộ ghi; kết cấu đường ray; vật liệu, xử lý đất yếu nền đường; mạng 5G cho đường sắt tốc độ cao; hệ thống liên khóa máy tính; các chi tiết, cụm chi tiết cốt lõi của phương tiện đường sắt.
“Các nhiệm vụ được xây dựng theo hướng xác định rõ công nghệ cần làm chủ, sản phẩm đầu ra, chỉ tiêu kỹ thuật, phương án thử nghiệm, tiêu chuẩn áp dụng và khả năng đưa kết quả vào các dự án đường sắt. Mục tiêu là không chỉ tạo ra sản phẩm nghiên cứu mà từng bước hình thành năng lực công nghệ trong nước,” ông Dương quả quyết.
Cập nhật tiến độ cơ sở dữ liệu, Bộ Xây dựng bước đầu đã hình thành và đưa vào khai thác 10 bộ cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, gồm: cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng; cơ sở dữ liệu đăng kiểm phương tiện; cơ sở dữ liệu tàu biển, thuyền viên lĩnh vực hàng hải; cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt; cơ sở dữ liệu năng lực hành nghề hoạt động xây dựng; hệ thống thông tin về nhà và thị trường bất động sản; cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng hàng không; cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị; cơ sở dữ liệu về phát triển đô thị.
Chuyển đổi số là “mệnh lệnh phát triển”
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt, giải pháp đột phá để phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.
Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương, Bộ Xây dựng đã chủ động quán triệt, xây dựng chương trình hành động cụ thể và quyết liệt triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW trên tất cả các lĩnh vực quản lý Nhà nước của ngành.
Nhấn mạnh việc triển khai giao thông thông minh được Bộ Xây dựng chú trọng đẩy mạnh trong thời gian qua, Bộ trưởng cho rằng chuyển đổi số, phát triển dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo không chỉ là yêu cầu tất yếu mà đã trở thành “mệnh lệnh phát triển,” tạo động lực để ngành Xây dựng bứt phá trong giai đoạn mới.
Về hạ tầng số và dữ liệu, Bộ trưởng yêu cầu đề xuất các giải pháp để đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng số và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", kết nối liên thông từ Bộ đến các tỉnh, thành phố và chia sẻ hiệu quả với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan.
Tư lệnh ngành Xây dựng yêu cầu các đơn vị trực thuộc tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, chủ động đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới, bảo đảm hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; cần tháo gỡ các vướng mắc trong tạo lập, quản lý, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu, không để thể chế trở thành điểm nghẽn của quá trình chuyển đổi số.
“Việc số hóa phải có trọng tâm, trọng điểm, xác định rõ thứ tự ưu tiên, khối lượng và thời gian thực hiện, trước hết đối với những dữ liệu có giá trị phục vụ quản lý nhà nước, giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công. Dữ liệu đã được tạo lập, kết nối, chia sẻ phải được khai thác, tái sử dụng hiệu quả, phục vụ quản lý, chỉ đạo, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính và công việc trên môi trường số,” Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định.
Để thúc đẩy phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng chỉ đạo các đơn vị chủ động xác định những công nghệ cần ưu tiên nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng; gắn hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo với nhu cầu thực tiễn; tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, vận hành và làm chủ công nghệ, góp phần phát triển công nghiệp đường sắt trong nước.
“Nghiên cứu khoa học phải tạo ra sản phẩm cụ thể, có giá trị sử dụng và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đây là cách khai thác hiệu quả nguồn lực chất xám và kinh phí Nhà nước đầu tư, tránh tình trạng nghiên cứu, đánh giá, tổng kết xong rồi để đó,” người đứng đầu Bộ Xây dựng lưu ý./.
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, giữ vai trò quyết định trong nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Nghị quyết yêu cầu hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác quốc tế, xây dựng hạ tầng số đồng bộ, hiện đại và bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu. Mục tiêu là hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, góp phần đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và tự chủ trong kỷ nguyên số.
Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị
Theo Kế hoạch, các điểm nghẽn cần tập trung xử lý thuộc 10 nhóm vấn đề về thể chế; hạ tầng số; dữ liệu số; nền tảng số; dịch vụ công trực tuyến; kinh tế số; xã hội số; nguồn nhân lực...
